Giải SGK Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều Chủ đề 8 Bài 21: Thực hành phân chia các nhóm thực vật (Trang 118-119)

Giới thiệu Chủ đề 8: Đa dạng thế giới sống

Sau khi đã tìm hiểu về sự đa dạng và vai trò to lớn của thực vật trong Bài 19 và Bài 20, Bài 21: “Thực hành phân chia các nhóm thực vật” sẽ giúp các em củng cố kiến thức bằng cách áp dụng trực tiếp vào việc phân loại các loài cây cụ thể. Đây là một bài thực hành quan trọng, giúp các em rèn luyện kỹ năng quan sát, nhận diện đặc điểm và phân loại khoa học các nhóm thực vật khác nhau, cũng như hiểu rõ hơn về vai trò của chúng trong đời sống.

Để hỗ trợ các em trong quá trình học tập, Sĩ Tử cung cấp các tài liệu giải bài tập và lời giải chi tiết cho bộ sách Cánh diều:

• Giải SGK KHTN 6 Cánh diều: Bài 20 – Vai trò của thực vật (Trang 111-117)
• Giải SGK KHTN 6 Cánh diều: Bài 19 – Đa dạng thực vật (Trang 106-110)
• Tổng hợp giải SGK Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều

I. Phân chia thực vật thành từng nhóm theo đặc điểm cấu tạo (trang 118-119)

Trò chơi: “Ai gọi được nhiều tên cây?”

Hướng dẫn chơi:

Trò chơi này giúp khởi động và ôn lại kiến thức về đa dạng thực vật. Giáo viên hoặc người hướng dẫn có thể chia lớp thành các nhóm hoặc chơi cá nhân. Mỗi người/nhóm lần lượt kể tên các loài cây mà mình biết. Có thể đặt ra các quy tắc phụ như:

• Không được trùng tên đã kể.
• Có thể yêu cầu kể tên cây theo một nhóm cụ thể (ví dụ: chỉ kể cây ăn quả, chỉ kể cây lấy gỗ…).
• Người/nhóm nào kể được nhiều tên cây nhất hoặc kể được những tên cây độc đáo, ít người biết sẽ thắng.

Ví dụ về tên cây có thể kể: Cây lúa, cây ngô, cây mít, cây xoài, cây dừa, cây bàng, cây phượng, cây hoa hồng, cây rêu, cây dương xỉ, cây thông, cây tùng, cây rau cải, cây rau muống, cây ổi, cây chuối, cây tre, cây mía, cây cà phê, cây cao su, cây bạch đàn, cây sắn, cây khoai lang, cây cà chua, cây ớt, cây tỏi, cây hành, cây gừng, cây sả, cây trầu không, cây cau, cây bèo tây, cây súng, cây sen…

PHIẾU PHÂN LOẠI CÂY (Trang 119)

Yêu cầu: Dựa vào kiến thức về các nhóm thực vật đã học (Rêu, Dương xỉ, Hạt trần, Hạt kín), hãy hoàn thành bảng phân loại dưới đây.

Gợi ý về các nhóm thực vật:

• **Thực vật không có mạch:** Nhóm Rêu (chưa có mạch dẫn, rễ giả).
• **Thực vật có mạch, không có hạt:** Nhóm Dương xỉ (có mạch dẫn, rễ thật, sinh sản bằng bào tử, không có hạt).
• **Thực vật có mạch, có hạt, không có hoa:** Nhóm Hạt trần (có mạch dẫn, có hạt nhưng hạt trần, không có hoa, quả).
• **Thực vật có mạch, có hạt, có hoa:** Nhóm Hạt kín (có mạch dẫn, có hạt được bao bọc trong quả, có hoa).

PHIẾU PHÂN LOẠI CÂY

NHÓM THỰC VẬT

Giải thích cho một số cây trong bảng:

• **Cây cam (hình 21.1a):** Có hoa, có quả, hạt nằm trong quả => Thực vật có mạch, có hạt, có hoa (Hạt kín).
• **Cây bèo ong (hình 21.1b):** Mặc dù sống dưới nước, nhưng vẫn có hoa nhỏ và sinh sản bằng hạt nằm trong quả (như các loài thực vật có hoa khác) => Thực vật có mạch, có hạt, có hoa (Hạt kín).
• **Cây rêu (hình 21.1c):** Rất nhỏ bé, chưa có mạch dẫn, rễ giả => Thực vật không có mạch (Rêu).
• **Cây dương xỉ (hình 21.1d):** Có rễ, thân, lá thật, có mạch dẫn nhưng sinh sản bằng bào tử, không có hạt => Thực vật có mạch, không có hạt (Dương xỉ).
• **Cây thông (hình 21.1e):** Có rễ, thân, lá thật, có mạch dẫn, sinh sản bằng hạt nhưng hạt nằm trần trên nón (không có quả, hoa) => Thực vật có mạch, có hạt, không có hoa (Hạt trần).
• **Cây lúa, cây bưởi, cây đước:** Đều là những loài cây có hoa, có quả (hạt nằm trong quả) và có mạch dẫn phát triển => Thực vật có mạch, có hạt, có hoa (Hạt kín).

II. Phân chia thực vật thành từng nhóm theo vai trò sử dụng (trang 119)

Chuẩn bị

Các mảnh giấy trắng, bút viết nét to. Kẻ lên bảng (hoặc lên giấy khổ to) một bảng theo gợi ý sau:

Bảng mẫu đã có sẵn trong SGK và được yêu cầu điền thêm.

Ghim các mảnh giấy ghi tên cây (trường hợp có mẫu cây thật) hoặc các thẻ ảnh cây vào đúng cột trong bảng theo vai trò sử dụng của cây, như gợi ý sau:

Đây là hoạt động thực hành trực tiếp tại lớp. Dưới đây là bảng đã hoàn thiện với nhiều ví dụ hơn để các em tham khảo:

Bảng phân loại thực vật theo vai trò sử dụng

Lưu ý: Một số cây có thể có nhiều vai trò sử dụng khác nhau (ví dụ: cây sen vừa là cây thực phẩm, vừa là cây làm thuốc, vừa là cây làm cảnh).

Giải thích ngắn gọn về cách thực hành hiệu quả

Để việc thực hành phân chia các nhóm thực vật đạt hiệu quả cao, các em cần lưu ý những điểm sau:

1. **Nắm vững kiến thức lý thuyết:** Trước khi thực hành, hãy ôn tập thật kỹ các đặc điểm của từng nhóm thực vật (Rêu, Dương xỉ, Hạt trần, Hạt kín) và các vai trò sử dụng của chúng. Đây là nền tảng để phân loại chính xác.
2. **Quan sát kỹ lưỡng mẫu vật/hình ảnh:** Khi được cung cấp mẫu cây thật hoặc hình ảnh, hãy quan sát tỉ mỉ các đặc điểm bên ngoài như rễ, thân, lá, có hoa, quả, hạt hay không, hạt nằm ở đâu (trần hay trong quả).
3. **Thảo luận nhóm (nếu có):** Nếu thực hành theo nhóm, hãy tích cực thảo luận, chia sẻ quan điểm và lý do phân loại của mình với các thành viên khác. Điều này giúp củng cố kiến thức và phát hiện sai sót (nếu có).
4. **Đối chiếu và kiểm tra lại:** Sau khi phân loại xong, hãy đối chiếu kết quả của mình với các thông tin trong sách giáo khoa hoặc sự hướng dẫn của giáo viên để kiểm tra tính chính xác và sửa chữa nếu cần.
5. **Ghi chú và tổng kết:** Ghi lại những điểm quan trọng, những trường hợp đặc biệt hoặc những điều em còn thắc mắc để hỏi giáo viên. Tổng kết lại những kiến thức đã học được sau buổi thực hành.
6. **Sự chuẩn bị:** Chuẩn bị đầy đủ các vật liệu cần thiết (mẫu vật, hình ảnh, bút, giấy, bảng đã kẻ…).

Thực hành hiệu quả không chỉ giúp ghi nhớ kiến thức lâu hơn mà còn rèn luyện tư duy khoa học và khả năng làm việc nhóm.