Giải Bài 11 (Trang 30-32) SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều: Tách chất ra khỏi hỗn hợp

Chào mừng các em đến với lời giải chi tiết Bài 11 trong Sách bài tập Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều, phần “Tách chất ra khỏi hỗn hợp”. Bài học này sẽ giúp các em nắm vững các phương pháp tách các chất ra khỏi hỗn hợp, dựa trên sự khác biệt về tính chất vật lí của chúng.

Để xem toàn bộ lời giải các bài tập trong sách Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều, bạn có thể truy cập: Giải bài tập Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều.

Hoặc truy cập trực tiếp lời giải chi tiết cho Bài 10 tại đây: Giải Bài 10 (Trang 27-30) SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều: Hỗn hợp – Chất tinh khiết – Dung dịch.

Ngoài ra, bạn cũng có thể tham khảo toàn bộ lời giải các bộ sách lớp 6 Cánh Diều tại đây: Lời giải bộ sách lớp 6 Cánh Diều.

Giải bài 11.1 Trang 30 SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều

Câu hỏi: Tách muối ăn ra khỏi hỗn hợp nước muối bằng phương pháp nào dưới đây?
A. Lọc.
B. Chiết.
C. Cô cạn.
D. Dùng nam châm.

Trả lời:
Muối ăn tan trong nước tạo thành dung dịch. Để tách muối ăn (chất rắn) ra khỏi nước (chất lỏng) khi muối ăn đã tan, ta sử dụng phương pháp cô cạn. Cô cạn là phương pháp làm bay hơi chất lỏng (nước) để thu lại chất rắn (muối) còn lại.

Đáp án đúng là C.

Giải bài 11.2 Trang 30 SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều

Câu hỏi: Người ta tách cát ra khỏi hỗn hợp cát và nước bằng phương pháp nào?
A. Cô cạn.
B. Lọc.
C. Dùng nam châm.
D. Chiết.

Trả lời:
Cát là chất rắn không tan trong nước, tạo thành huyền phù. Để tách chất rắn không tan ra khỏi chất lỏng, ta sử dụng phương pháp lọc. Phương pháp lọc sử dụng giấy lọc hoặc màng lọc để giữ lại chất rắn và cho chất lỏng đi qua.

Đáp án đúng là B.

Giải bài 11.3 Trang 30 SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều

Câu hỏi: Để tách nước khỏi hỗn hợp nước và dầu ăn cần các dụng cụ:
A. Phễu lọc, giấy lọc, bình tam giác, đũa thuỷ tinh.
B. Phễu chiết, bình tam giác, đũa thuỷ tinh.
C. Bát sứ, đèn cồn, kiềng đun.
D. Phễu chiết, bình tam giác, phễu thuỷ tinh.

Trả lời:
Nước và dầu ăn là hai chất lỏng không hòa tan vào nhau và tạo thành hai lớp phân cách rõ rệt (dầu nổi trên nước). Để tách hai chất lỏng không hòa tan vào nhau, ta sử dụng phương pháp chiết. Dụng cụ cần thiết cho phương pháp chiết là phễu chiết để tách lớp, bình tam giác để hứng các chất sau khi tách và đũa thủy tinh để khuấy (nếu cần).

Đáp án đúng là B.

Giải bài 11.4 Trang 31 SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều

Câu hỏi: Người ta tách chất ra khỏi hỗn hợp bằng các cách lọc, cô cạn, chiết dựa trên
A. sự khác nhau về tính chất hóa học của các chất.
B. sự giống nhau về tính chất vật lí của các chất.
C. sự khác nhau về tính chất vật lí của các chất.
D. sự giống nhau về tính chất hóa học của các chất.

Trả lời:
Các phương pháp lọc, cô cạn, chiết đều là các phương pháp vật lí để tách các chất ra khỏi hỗn hợp. Chúng hoạt động dựa trên sự khác nhau về tính chất vật lí của các chất trong hỗn hợp, ví dụ như sự khác nhau về trạng thái (rắn, lỏng, khí), nhiệt độ sôi, khả năng hòa tan, khối lượng riêng,…

Đáp án đúng là C.

Giải bài 11.5 Trang 31 SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều

Câu hỏi: Phương pháp lọc dùng để
A. tách chất rắn không tan trong chất lỏng ra khỏi hỗn hợp của chúng.
B. tách chất rắn tan khỏi chất lỏng.
C. tách chất lỏng khỏi hỗn hợp các chất lỏng không đồng nhất.
D. tách các chất không hoà tan trong nhau khỏi hỗn hợp.

Trả lời:
Phương pháp lọc được sử dụng để tách các hạt chất rắn không tan ra khỏi chất lỏng hoặc chất khí. Ví dụ, lọc cát khỏi nước, lọc bã cà phê khỏi nước cà phê.
* A. Đúng. Lọc dùng để tách chất rắn không tan trong chất lỏng.
* B. Sai. Tách chất rắn tan khỏi chất lỏng thường dùng phương pháp cô cạn hoặc kết tinh.
* C. Sai. Tách chất lỏng khỏi hỗn hợp các chất lỏng không đồng nhất (ví dụ dầu và nước) thường dùng phương pháp chiết.
* D. Sai. Câu này không rõ ràng, có thể hiểu là chất rắn không tan (đúng) hoặc chất lỏng không tan (sai). Tuy nhiên, phương án A rõ ràng và chính xác nhất cho mục đích của lọc.

Đáp án đúng là A.

Giải bài 11.6 Trang 31 SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều

Câu hỏi: Một hỗn hợp gồm nước có lẫn lưu huỳnh (sulfur) (hình 11.1). Trình bày cách tách lưu huỳnh ra khỏi hỗn hợp trên. Dựa trên tính chất nào của lưu huỳnh để tách nó ra khỏi nước?

Hình 11.1:

Trả lời:
* **Cách tách lưu huỳnh ra khỏi nước:** Lưu huỳnh là chất rắn không tan trong nước. Do đó, để tách lưu huỳnh ra khỏi nước, ta sử dụng phương pháp **lọc**.
* **Tiến hành:** Đổ hỗn hợp nước và lưu huỳnh qua phễu lọc có lót giấy lọc. Nước sẽ chảy qua giấy lọc xuống bình hứng, còn lưu huỳnh sẽ bị giữ lại trên giấy lọc.

* **Tính chất để tách:** Phương pháp này dựa trên sự khác nhau về **tính tan** của lưu huỳnh và nước. Lưu huỳnh không tan trong nước, trong khi nước là chất lỏng có khả năng đi qua giấy lọc.

Giải bài 11.7 Trang 31 SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều

Câu hỏi: Tách riêng từng chất ra khỏi hỗn hợp gồm các chất: muối ăn và cát.

Trả lời:
Để tách riêng muối ăn và cát ra khỏi hỗn hợp của chúng, ta thực hiện các bước sau:

1. **Hòa tan muối ăn:** Cho hỗn hợp muối ăn và cát vào nước, khuấy đều. Muối ăn sẽ tan hết trong nước tạo thành dung dịch muối, còn cát không tan sẽ lắng xuống.
2. **Lọc cát:** Đổ hỗn hợp qua phễu lọc có lót giấy lọc. Cát sẽ bị giữ lại trên giấy lọc, thu được cát tinh khiết. Nước muối sẽ chảy qua phễu lọc xuống bình hứng.
3. **Cô cạn nước muối:** Đun nóng dung dịch nước muối trong bình hứng cho đến khi nước bay hơi hết. Muối ăn sẽ còn lại dưới dạng chất rắn ở đáy bình.

Giải bài 11.8 Trang 31 SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều

Câu hỏi: Một hỗn hợp gồm nước có lẫn dầu hoả (hình 11.2). Trình bày cách tách nước ra khỏi hỗn hợp trên. Dựa trên tính chất nào của dầu hoả để tách nó ra khỏi nước?

Hình 11.2:

Trả lời:
* **Cách tách nước ra khỏi hỗn hợp nước và dầu hoả:** Nước và dầu hoả là hai chất lỏng không tan vào nhau và chúng phân lớp rõ rệt (dầu hoả nhẹ hơn nước nên nổi lên trên). Để tách chúng, ta sử dụng phương pháp **chiết**.
* **Tiến hành:** Cho hỗn hợp nước và dầu hoả vào phễu chiết. Để yên một thời gian cho hai lớp chất lỏng phân tách hoàn toàn. Mở khoá phễu chiết từ từ để nước (lớp dưới) chảy ra hết vào bình hứng. Khi lớp dầu hoả bắt đầu chảy xuống đến khoá thì đóng khoá lại, giữ lại dầu hoả trong phễu chiết.

* **Tính chất để tách:** Phương pháp này dựa trên sự khác nhau về **tính tan** (không tan vào nhau) và **khối lượng riêng** của dầu hoả và nước. Dầu hoả nhẹ hơn nước nên nổi lên trên, cho phép tách bằng phễu chiết.

Giải bài 11.9 Trang 31 SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều

Câu hỏi: Calcium hydroxide (rắn) là chất ít tan. Hoà tan chất này vào nước thu được hỗn hợp như hình 11.3b.

Hình 11.3:

a) Hỗn hợp (A) là dung dịch hay huyền phù?

b) Trình bày cách làm để thu được dung dịch calcium hydroxide (nước vôi trong) từ cốc (B).

Trả lời:
a) Hỗn hợp (A) là **huyền phù**.
* **Giải thích:** Calcium hydroxide là chất rắn ít tan. Khi hòa tan vào nước, phần lớn chất rắn sẽ không tan và lơ lửng trong nước, sau đó lắng xuống tạo thành hỗn hợp không đồng nhất. Đặc điểm này phù hợp với định nghĩa của huyền phù.

b) Để thu được dung dịch calcium hydroxide (nước vôi trong) từ cốc (B), ta làm như sau:
* **Bước 1: Để lắng:** Để yên cốc (B) một thời gian cho phần lớn calcium hydroxide rắn không tan lắng xuống đáy.
* **Bước 2: Gạn/Lọc:** Gạn nhẹ nhàng phần nước trong phía trên (dung dịch calcium hydroxide bão hòa) ra một cốc khác hoặc sử dụng phương pháp lọc (qua giấy lọc) để loại bỏ hoàn toàn các hạt rắn không tan còn lơ lửng, thu được dung dịch calcium hydroxide trong suốt (nước vôi trong).