Giải Bài 28 (Trang 73) SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều: Lực ma sát

Lời giải:

Khi đẩy một cái xe ô tô chết máy, lực ma sát có cả tác dụng có lợi và có hại:

• Tác dụng có lợi:
  • Lực ma sát giữa lốp xe và mặt đường giúp xe không bị trượt tại chỗ khi người đẩy tác dụng lực.
  • Lực ma sát giữa chân người đẩy và mặt đất giúp người có điểm tựa để đẩy xe tiến về phía trước.
• Tác dụng có hại:
  • Lực ma sát giữa lốp xe và mặt đường cản trở chuyển động của xe, làm cho việc đẩy xe trở nên khó khăn hơn, tốn nhiều sức hơn.
  • Lực ma sát ở các bộ phận chuyển động bên trong xe (như ổ trục bánh xe) cũng cản trở chuyển động, làm xe khó đẩy hơn.

Lời giải:

Một tình huống lực ma sát cản trở chuyển động là:

• Khi đẩy một chiếc tủ gỗ trên sàn nhà, lực ma sát giữa đáy tủ và mặt sàn khiến việc đẩy tủ trở nên khó khăn, cản trở chuyển động của tủ.
• Khi đi xe đạp và dừng đạp, xe sẽ dần chậm lại rồi dừng hẳn là do lực ma sát giữa lốp xe và mặt đường, lực ma sát ở các bộ phận chuyển động của xe.

Lời giải:

Các cách làm tăng ma sát giữa giày và mặt đường giúp người đi dễ dàng:

• Làm đế giày có nhiều rãnh, gai, hoặc làm bằng vật liệu có độ nhám cao (ví dụ: cao su).
• Khi đi trên đường trơn trượt (có băng, tuyết, bùn), người ta có thể rải cát, muối lên mặt đường để tăng độ nhám.

Lời giải:

Các cách làm giảm ma sát giữa một thùng hàng và sàn nhà khi cần đẩy thùng hàng chuyển động:

• Lót các vật có bánh xe (như xe đẩy, ván trượt có bánh) dưới thùng hàng để biến ma sát trượt thành ma sát lăn, giúp giảm đáng kể lực ma sát.
• Đặt thùng hàng lên một tấm ván trơn nhẵn hoặc rắc bột talc (phấn rôm) lên sàn nhà dưới đáy thùng hàng để giảm độ nhám.

Lời giải:

Ba vật trong cuộc sống quanh em có rất ít ma sát khi tiếp xúc với các vật khác:

1. Băng đá: Khi trượt trên băng đá, ma sát rất nhỏ.
2. Vòng bi (bạc đạn): Các viên bi trong vòng bi giúp chuyển động quay diễn ra với ma sát rất nhỏ.
3. Dầu, mỡ bôi trơn: Dầu, mỡ dùng để bôi trơn các bề mặt tiếp xúc, làm giảm ma sát giữa chúng.

Lời giải:

Các ví dụ thực tế về lực ma sát tác dụng với độ lớn khác nhau:

• Lực ma sát lớn:
  • Khi phanh xe đạp, lực ma sát giữa má phanh và vành bánh xe rất lớn giúp xe dừng lại nhanh chóng.
  • Khi đi bộ trên đường dốc, lực ma sát giữa giày và mặt đường cần phải đủ lớn để người không bị trượt.
• Lực ma sát nhỏ:
  • Khi trượt ván trên sàn gỗ nhẵn, lực ma sát giữa ván và sàn nhỏ khiến ván có thể trượt đi dễ dàng.
  • Khi bôi dầu vào bản lề cửa bị kẹt, lực ma sát giảm đi đáng kể giúp cửa mở dễ dàng hơn.