Giải SGK Giáo dục công dân lớp 6 Cánh diều Bài 3: Siêng năng Kiên trì (Trang 15-18)

Lời giải:

Quan sát bức ảnh, em nhận thấy người trong bức ảnh:

• Người này có vẻ là một vận động viên khuyết tật, đang tập luyện với xe lăn.
• Anh ấy có biểu cảm rất kiên cường, nỗ lực và tập trung cao độ vào việc tập luyện.
• Dù gặp khó khăn về thể chất, nhưng anh ấy vẫn không từ bỏ, vẫn cố gắng rèn luyện, vượt qua giới hạn của bản thân. Điều này thể hiện sự siêng năng và kiên trì đáng khâm phục.

Lời giải:

a) Trong câu chuyện “Bác Hồ tự học tiếng nước ngoài”, Bác Hồ đã có những biểu hiện rõ rệt của sự siêng năng, kiên trì:

• **Siêng năng:**
  • Tìm mọi cách học tiếng nước ngoài để phục vụ sự nghiệp cứu nước.
  • Dành thời gian rảnh rỗi để học tiếng Pháp khi đi phụ bếp.
  • Viết các từ lên tay để vừa làm vừa học khi không có tiền mua sách.
  • Đến lớp học của những người lao động vào buổi tối.
  • Mượn sách của bạn để học đến khuya.
• **Kiên trì:**
  • Dù gặp rất nhiều khó khăn (không có tiền mua sách, phải làm việc vất vả), Bác vẫn không từ bỏ mục tiêu học tiếng.
  • Duy trì việc học tập đều đặn, liên tục từ sáng đến khuya.
  • Kết quả là Bác đã học được rất nhiều thứ tiếng, cho thấy sự bền bỉ, không nản lòng.

b) Em hiểu:

• Siêng năng: Là đức tính của con người biểu hiện ở sự cần cù, tự giác, miệt mài, thường xuyên, đều đặn trong công việc học tập và lao động.
• Kiên trì: Là đức tính của con người biểu hiện ở sự quyết tâm làm đến cùng công việc, dù gặp khó khăn, thử thách cũng không nản chí, bỏ cuộc.

Lời giải:

a) Các câu ca dao, tục ngữ trên đều nói về **giá trị của sự siêng năng, kiên trì, bền bỉ, cần cù trong học tập, lao động và cuộc sống**. Chúng khẳng định rằng chỉ cần có ý chí và sự cố gắng không ngừng nghỉ, con người có thể vượt qua mọi khó khăn và đạt được thành công.

b) Theo em, siêng năng, kiên trì mang lại những điều sau cho mỗi chúng ta:

• **Giúp đạt được mục tiêu, thành công:** Dù là trong học tập, công việc hay bất kỳ lĩnh vực nào, siêng năng và kiên trì là yếu tố quyết định để vượt qua thử thách và hoàn thành mục tiêu.
• **Phát triển năng lực, kỹ năng:** Khi siêng năng và kiên trì thực hiện một việc, chúng ta sẽ tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng, từ đó ngày càng tiến bộ và giỏi giang hơn.
• **Được mọi người tin tưởng, yêu quý:** Người siêng năng, kiên trì thường được đánh giá cao về ý chí, nghị lực, do đó sẽ nhận được sự tin tưởng, tôn trọng và yêu mến từ mọi người xung quanh.
• **Rèn luyện ý chí, nghị lực:** Quá trình siêng năng, kiên trì vượt qua khó khăn giúp bản thân trở nên mạnh mẽ, vững vàng hơn trước những thách thức trong cuộc sống.

Tóm lại, siêng năng, kiên trì là những đức tính cần thiết để con người đạt được thành công trong cuộc sống và được mọi người yêu quý.

Lời giải:

• a) Chỉ cần thông minh là sẽ thành công.

  -> Không đồng tình.

  Giải thích: Thông minh là một yếu tố thuận lợi, nhưng không phải là yếu tố duy nhất để dẫn đến thành công. Thành công còn đòi hỏi sự siêng năng, kiên trì, nỗ lực không ngừng, cùng với phương pháp đúng đắn. Nhiều người thông minh nhưng lười biếng, không kiên trì vẫn khó đạt được mục tiêu.

• b) Kiên trì là không thay đổi mục tiêu đã đặt ra.

  -> Không đồng tình.

  Giải thích: Kiên trì là quyết tâm làm đến cùng một công việc, một mục tiêu đã đặt ra, dù gặp khó khăn. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nếu mục tiêu không còn phù hợp, không khả thi hoặc có mục tiêu tốt hơn, việc linh hoạt điều chỉnh hoặc thay đổi mục tiêu là cần thiết, miễn là vẫn duy trì sự nỗ lực và quyết tâm. Kiên trì không có nghĩa là bảo thủ.

• c) Siêng năng, kiên trì giúp chúng ta thực hiện được ước mơ, hoài bão.

  -> Đồng tình.

  Giải thích: Siêng năng giúp chúng ta làm việc đều đặn, không ngừng nghỉ. Kiên trì giúp chúng ta không bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Hai đức tính này kết hợp sẽ tạo nên sức mạnh để vượt qua mọi trở ngại, từng bước hiện thực hóa ước mơ, hoài bão.

• d) Siêng năng, kiên trì là những đức tính cần thiết của học sinh.

  -> Đồng tình.

  Giải thích: Đối với học sinh, siêng năng trong học tập (chăm chỉ nghe giảng, làm bài tập, đọc sách, nghiên cứu) và kiên trì rèn luyện (không nản khi gặp bài khó, không bỏ cuộc khi điểm thấp, tiếp tục phấn đấu) là yếu tố then chốt để đạt kết quả cao, tích lũy kiến thức và rèn luyện bản thân.

• e) Khi gặp việc khó thì nên từ bỏ.

  -> Không đồng tình.

  Giải thích: Việc khó là cơ hội để chúng ta rèn luyện sự kiên trì, phát triển bản thân. Nếu gặp khó khăn mà từ bỏ ngay, chúng ta sẽ không bao giờ học hỏi được điều gì mới, không thể trưởng thành và không thể đạt được thành công. Cần kiên trì tìm cách giải quyết hoặc tìm sự giúp đỡ.

Lời giải:

Một số câu ca dao, tục ngữ nói về đức tính siêng năng, kiên trì:

• Có công mài sắt có ngày nên kim.
• Nước chảy đá mòn.
• Kiến tha lâu đầy tổ.
• Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễ.
• Ăn kĩ no lâu, cày sâu tốt lúa.
• Người có chí thì nên, nhà có nền thì vững.
• Ai ơi chớ bỏ ruộng hoang, Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu.
• Đi một ngày đàng học một sàng khôn.

Lời giải tham khảo:

Trong lớp em có bạn Lan là một tấm gương về siêng năng, kiên trì rất đáng học hỏi. Lan không phải là người thông minh bẩm sinh, nhưng bạn ấy luôn chăm chỉ và nỗ lực không ngừng. Mỗi khi có bài tập khó, Lan thường dành rất nhiều thời gian để suy nghĩ, tìm tòi lời giải, không ngại hỏi thầy cô và bạn bè. Có những hôm, bạn ấy ngồi đến khuya để hoàn thành bài tập hay ôn luyện kiến thức. Nhờ sự siêng năng và kiên trì đó, thành tích học tập của Lan ngày càng tiến bộ rõ rệt và bạn ấy luôn được thầy cô, bạn bè yêu quý, ngưỡng mộ.

Lời giải tham khảo:

Kế hoạch rèn luyện tính siêng năng, kiên trì của bản thân:

1. Trong học tập:

• **Siêng năng:**
  • Đi học đầy đủ, đúng giờ, không bỏ buổi học nào.
  • Chăm chú nghe giảng, ghi chép bài đầy đủ.
  • Hoàn thành tất cả các bài tập được giao đúng thời hạn.
  • Ôn bài cũ trước khi đến lớp và chuẩn bị bài mới.
  • Đọc thêm sách tham khảo, tài liệu liên quan đến bài học.
• **Kiên trì:**
  • Khi gặp bài tập khó, không vội bỏ cuộc mà cố gắng suy nghĩ, tìm cách giải quyết hoặc hỏi thầy cô, bạn bè.
  • Nếu kết quả học tập chưa tốt, không nản chí mà tìm ra nguyên nhân, lập kế hoạch học tập lại và nỗ lực hơn.
  • Duy trì thói quen học tập đều đặn mỗi ngày, không để gián đoạn.

2. Trong các hoạt động khác ở trường:

• **Siêng năng:**
  • Tham gia tích cực vào các hoạt động tập thể, hoạt động ngoại khóa của trường, lớp.
  • Xung phong làm các nhiệm vụ được giao, giúp đỡ bạn bè.
  • Giữ gìn vệ sinh chung, chăm sóc cây xanh trong sân trường.
• **Kiên trì:**
  • Hoàn thành tốt các nhiệm vụ được phân công đến cùng, không bỏ dở giữa chừng.
  • Nếu gặp khó khăn trong hoạt động nhóm, cố gắng tìm cách giải quyết cùng các bạn.

3. Trong các hoạt động ở nhà:

• **Siêng năng:**
  • Giúp đỡ bố mẹ làm việc nhà hằng ngày (quét nhà, rửa bát, gấp quần áo…).
  • Tự giác sắp xếp góc học tập, phòng ngủ gọn gàng.
  • Chăm sóc cây cảnh, vật nuôi (nếu có).
• **Kiên trì:**
  • Duy trì việc giúp đỡ bố mẹ đều đặn, không bỏ bữa.
  • Khi làm việc nhà gặp khó khăn, cố gắng tìm cách khắc phục thay vì than vãn.