Giải Bài 3 (Trang 15-18) SBT Giáo dục công dân lớp 6 Cánh diều: Siêng năng Kiên trì

Lời giải:

• a) Cần cố gắng học giỏi, không cần rèn luyện siêng năng, kiên trì.

  -> Không đồng tình.

  Giải thích: Siêng năng và kiên trì là những phẩm chất cần thiết để đạt được thành công trong học tập và mọi lĩnh vực. Cố gắng học giỏi mà thiếu siêng năng (chăm chỉ, cần cù) và kiên trì (bền bỉ, không nản chí) thì rất khó đạt được kết quả cao và duy trì được sự tiến bộ lâu dài.

• b) Chỉ những người thông minh mới cần kiên trì.

  -> Không đồng tình.

  Giải thích: Kiên trì là phẩm chất cần thiết cho tất cả mọi người, không phân biệt thông minh hay không. Người thông minh nhưng thiếu kiên trì dễ bỏ cuộc khi gặp khó khăn, còn người ít thông minh hơn nhưng kiên trì sẽ có thể vượt qua mọi thử thách và đạt được mục tiêu của mình.

• c) Siêng năng, kiên trì giúp chúng ta đạt được kết quả tốt trong học tập và công việc.

  -> Đồng tình.

  Giải thích: Đây là một ý kiến hoàn toàn đúng. Siêng năng giúp chúng ta tích lũy kiến thức, kĩ năng; kiên trì giúp chúng ta không bỏ cuộc trước khó khăn, từ đó dẫn đến thành công.

• d) Cần kiên trì trong học tập và rèn luyện nhưng không cần siêng năng trong lao động.

  -> Không đồng tình.

  Giải thích: Siêng năng và kiên trì là hai phẩm chất đi liền với nhau và cần thiết trong mọi mặt của cuộc sống, bao gồm cả học tập, rèn luyện và lao động. Siêng năng trong lao động (chăm chỉ, không ngại khó khăn) sẽ giúp tạo ra thành quả, còn kiên trì giúp duy trì nỗ lực để hoàn thành công việc.

Lời giải:

Đáp án đúng: C. chăm chỉ, chịu khó học tập, lao động.

Giải thích: Siêng năng có nghĩa là chăm chỉ, cần cù, không ngại khó khăn trong mọi hoạt động.

Lời giải:

Đáp án đúng: B. quyết tâm làm đến cùng dù gặp nhiều khó khăn.

Giải thích: Kiên trì là sự bền bỉ, không nản lòng, quyết tâm theo đuổi mục tiêu đến cùng mặc dù gặp phải trở ngại hay thất bại.

Lời giải:

Đáp án đúng: B. Có công mài sắt, có ngày nên kim.

Giải thích: Câu tục ngữ này nhấn mạnh ý nghĩa của sự kiên trì, bền bỉ, dù công việc có khó khăn đến mấy nhưng nếu cố gắng không ngừng thì sẽ thành công. Các câu còn lại nói về tình yêu thương, phẩm giá và lòng biết ơn.

Lời giải:

• Đ a) Hằng ngày, bạn A giúp mẹ dọn dẹp nhà cửa dù rất mệt mỏi sau giờ học.
• Đ b) Bạn B luôn kiên trì luyện tập thể thao để nâng cao sức khỏe.
• S c) Bạn C hay bỏ dở giữa chừng công việc khi gặp khó khăn.
• Đ d) Bạn D luôn cố gắng làm xong bài tập về nhà dù phải thức khuya.
• S e) Bạn E không muốn học các môn cần sự rèn luyện lâu dài như Ngoại ngữ, Mĩ thuật.

Lời giải:

Nếu là bạn của T, em sẽ khuyên T như sau:

• Động viên và khẳng định tầm quan trọng của Toán: “T ơi, tớ biết Toán có thể khó, nhưng môn nào cũng quan trọng mà. Cậu học giỏi Văn thế thì cũng có thể học tốt Toán nếu cố gắng.”
• Giải thích về ý nghĩa của siêng năng, kiên trì: “Không phải ai sinh ra cũng giỏi mọi thứ đâu. Để học tốt, mình cần phải siêng năng làm bài tập, đọc sách, và kiên trì không bỏ cuộc khi gặp bài khó. Cậu cứ thử nghĩ xem, các vận động viên hay nghệ sĩ đâu phải một ngày là giỏi ngay, họ cũng phải tập luyện rất nhiều và kiên trì vượt qua khó khăn đó.”
• Gợi ý phương pháp học tập: “Hay là cậu thử thay đổi cách học xem sao? Mình có thể cùng nhau học nhóm, hoặc cậu hỏi thầy cô, những bạn giỏi hơn để được hướng dẫn. Đừng vội nản khi gặp bài khó, hãy thử làm lại nhiều lần, hoặc tìm cách giải khác. Chỉ cần cậu kiên trì, chắc chắn sẽ thấy tiến bộ thôi!”
• Đề nghị giúp đỡ: “Nếu cậu cần, tớ có thể cùng cậu làm bài tập Toán, hoặc tìm thêm bài dễ hơn để luyện tập dần.”

Tóm lại, em sẽ nhấn mạnh rằng không có năng khiếu nào tự nhiên mà có mà phải qua quá trình rèn luyện siêng năng và kiên trì.

Lời giải:

Nếu là bạn của S, em sẽ làm những việc sau:

• Động viên và an ủi S: Em sẽ lắng nghe S chia sẻ, an ủi và động viên S không nên nản lòng. Em sẽ nói rằng việc gặp khó khăn trong công việc nhóm là điều bình thường và S đã làm rất tốt vai trò của mình.
• Gợi ý S tìm sự giúp đỡ: Em sẽ khuyên S không nên một mình chịu đựng mà nên báo cáo tình hình với thầy cô giáo chủ nhiệm hoặc giáo viên bộ môn. Thầy cô sẽ có cách giải quyết hiệu quả hơn để các bạn trong nhóm hợp tác.
• Cùng S tìm giải pháp: Nếu có thể, em sẽ cùng S suy nghĩ các biện pháp để thuyết phục các bạn khác. Ví dụ, chia nhỏ công việc hơn, đặt ra mục tiêu rõ ràng, hoặc tổ chức họp nhóm nghiêm túc hơn.
• Nếu có thể, tham gia hỗ trợ S: Nếu em cũng là thành viên của nhóm hoặc có thể giúp đỡ được, em sẽ cùng S làm việc, hoặc nói chuyện với các bạn khác để thuyết phục họ hợp tác.

Điều quan trọng là giúp S giữ vững tinh thần kiên trì, không bỏ cuộc giữa chừng, đồng thời tìm cách giải quyết vấn đề một cách hiệu quả nhất.

Lời giải tham khảo:

Trong hành trình học tập, siêng năng và kiên trì là hai yếu tố then chốt dẫn đến thành công. Siêng năng giúp chúng ta không ngừng tích lũy kiến thức, rèn luyện kĩ năng qua từng ngày, từng bài tập nhỏ. Kiên trì lại là sức mạnh giúp ta không chùn bước trước những bài toán khó, những kiến thức phức tạp hay những thất bại tạm thời. Nhờ có siêng năng, chúng ta có nền tảng vững chắc; nhờ có kiên trì, chúng ta vượt qua mọi trở ngại để chinh phục những mục tiêu cao hơn. Cả hai phẩm chất này giúp mỗi học sinh không chỉ đạt được kết quả tốt mà còn hình thành thói quen tốt cho cuộc sống sau này.

Lời giải tham khảo:

Em xin kể câu chuyện về “Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký” – một tấm gương sáng về siêng năng, kiên trì vượt lên số phận:

Thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký bị liệt cả hai tay từ nhỏ do một cơn bạo bệnh. Mặc dù không thể dùng tay để viết hay làm việc, nhưng với ý chí kiên cường và lòng siêng năng, thầy đã quyết tâm tập viết bằng chân. Ban đầu rất khó khăn, nhưng với sự kiên trì không mệt mỏi ngày này qua ngày khác, cuối cùng thầy đã có thể viết chữ một cách thành thạo, không kém gì người bình thường. Thầy Ký đã vượt qua mọi rào cản để đi học, tốt nghiệp đại học, trở thành một nhà giáo ưu tú và một nhà văn. Cuộc đời của thầy là minh chứng sống động cho câu nói “Có công mài sắt, có ngày nên kim”, khẳng định sức mạnh của lòng siêng năng và kiên trì có thể giúp con người vượt qua mọi giới hạn.

Lời giải:

Một số biểu hiện của siêng năng, kiên trì:

• Trong học tập:
  • Chăm chỉ nghe giảng, ghi chép bài đầy đủ.
  • Tự giác làm bài tập về nhà, chuẩn bị bài trước khi đến lớp.
  • Kiên trì tìm tòi, suy nghĩ để giải các bài toán khó, không dễ dàng bỏ cuộc.
  • Đọc sách, tìm kiếm thêm tài liệu để mở rộng kiến thức.
  • Không ngại hỏi thầy cô, bạn bè khi có điều chưa hiểu.
  • Dành thời gian ôn tập thường xuyên, không để kiến thức bị hổng.
• Trong lao động:
  • Hoàn thành công việc được giao một cách cẩn thận, không ngại khó khăn, vất vả.
  • Chủ động giúp đỡ bố mẹ việc nhà (dọn dẹp, nấu ăn, rửa bát…).
  • Tích cực tham gia các hoạt động lao động tập thể ở trường, ở địa phương.
  • Kiên trì thực hiện một công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, lâu dài (ví dụ: làm vườn, thủ công…).
  • Không nản lòng khi công việc gặp trục trặc, tìm cách khắc phục và hoàn thành.

Lời giải:

Ý nghĩa của siêng năng, kiên trì:

• Đối với bản thân:
  • Giúp đạt được thành công trong học tập, công việc và mọi lĩnh vực của cuộc sống.
  • Rèn luyện ý chí, nghị lực, khả năng vượt khó.
  • Tạo thói quen tốt, tính kỷ luật, sự chủ động.
  • Nâng cao kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm sống.
  • Được mọi người tôn trọng, tin tưởng và yêu quý.
• Đối với xã hội:
  • Góp phần xây dựng xã hội phát triển, văn minh, tiến bộ.
  • Tạo ra của cải vật chất và giá trị tinh thần cho cộng đồng.
  • Giúp phát hiện và bồi dưỡng nhân tài.
  • Thúc đẩy sự sáng tạo, đổi mới trong mọi lĩnh vực.

Lời giải:

Để rèn luyện tính siêng năng, kiên trì, em sẽ:

• Đặt ra mục tiêu rõ ràng, cụ thể: Đặt ra những mục tiêu nhỏ, vừa sức để dễ dàng thực hiện và tạo động lực.
• Lập kế hoạch và thực hiện nghiêm túc: Chia nhỏ công việc thành từng bước, đặt thời gian hoàn thành cụ thể và cố gắng bám sát kế hoạch.
• Không ngại khó, ngại khổ: Chủ động làm những việc cần sự chăm chỉ, không than vãn hay tìm cách thoái thác.
• Kiên trì đến cùng: Khi gặp khó khăn, không bỏ cuộc mà tìm cách khắc phục, hỏi ý kiến thầy cô, bạn bè hoặc người lớn.
• Rèn luyện thói quen đều đặn: Duy trì việc học tập, làm việc một cách thường xuyên, không đợi đến khi gấp rút mới làm.
• Học hỏi từ những tấm gương: Tìm hiểu về những người thành công nhờ siêng năng, kiên trì để có thêm động lực.
• Tự thưởng cho bản thân: Khi hoàn thành một mục tiêu, dù nhỏ, hãy tự thưởng cho mình để tạo niềm vui và động lực tiếp tục.

Lời giải tham khảo:

Em xin chia sẻ về việc em đã học chơi đàn ghi-ta. Ban đầu, việc bấm hợp âm rất đau tay và em thường xuyên cảm thấy chán nản vì không thể tạo ra được âm thanh hay. Có lúc em muốn bỏ cuộc vì nghĩ mình không có năng khiếu. Tuy nhiên, em đã nhớ lời mẹ dạy về sự kiên trì. Hằng ngày, em dành ít nhất 30 phút để luyện tập, dù chỉ là những bài tập cơ bản nhất. Em cố gắng bấm các hợp âm đúng vị trí, luyện ngón và tập các nốt đơn lẻ. Mỗi khi sai, em lại kiên nhẫn làm lại. Dần dần, các ngón tay em quen hơn, và em bắt đầu gảy được những giai điệu đơn giản. Sau gần một năm siêng năng luyện tập, em đã có thể tự chơi được nhiều bài hát mình yêu thích. Từ đó, em nhận ra rằng, nhờ có sự siêng năng và kiên trì, mọi khó khăn đều có thể vượt qua và ước mơ đều có thể trở thành hiện thực.