Giải Bài 9 (Trang 42-45) SBT Giáo dục công dân lớp 6 Cánh diều: Tiết kiệm

Lời giải:

• a) Tiết kiệm là keo kiệt, bủn xỉn.

  -> Không đồng tình.

  Giải thích: Tiết kiệm là sử dụng hợp lí, hiệu quả, không lãng phí, còn keo kiệt, bủn xỉn là không dám chi tiêu hợp lí ngay cả cho những nhu cầu cần thiết. Đây là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau.

• b) Tiết kiệm giúp chúng ta chủ động hơn trong cuộc sống.

  -> Đồng tình.

  Giải thích: Khi biết tiết kiệm, chúng ta sẽ có một khoản dự phòng cho những lúc cần thiết (ốm đau, khó khăn, cơ hội…). Nhờ đó, chúng ta có thể đối phó tốt hơn với các tình huống bất ngờ và chủ động thực hiện kế hoạch của mình.

• c) Tiết kiệm chỉ là việc của người lớn.

  -> Không đồng tình.

  Giải thích: Tiết kiệm là một đức tính tốt cần được hình thành từ nhỏ. Ngay từ khi còn là học sinh, chúng ta đã có thể tiết kiệm tiền bạc, thời gian, điện, nước, sách vở… Việc này giúp rèn luyện thói quen tốt cho tương lai.

• d) Tiết kiệm giúp chúng ta đạt được những mục tiêu lớn trong tương lai.

  -> Đồng tình.

  Giải thích: Bằng cách tiết kiệm, chúng ta có thể tích lũy được nguồn lực (tiền bạc, thời gian, năng lượng) để đầu tư cho những mục tiêu lớn hơn như học tập nâng cao, mua sắm vật dụng cần thiết, thực hiện ước mơ…

Lời giải:

Đáp án đúng: B. sử dụng hợp lí, hiệu quả của cải, thời gian, sức lực.

Giải thích: Tiết kiệm không phải là keo kiệt hay không chi tiêu mà là sử dụng một cách có kế hoạch, tránh lãng phí, nhằm đạt được hiệu quả cao nhất từ những gì mình có.

Lời giải:

Đáp án đúng: D. Buôn tàu bán bè không bằng ăn dè hà tiện.

Giải thích: Câu tục ngữ này nhấn mạnh rằng dù có làm ăn lớn (buôn tàu bán bè) cũng không bằng thói quen tiết kiệm, chi tiêu có chừng mực (“ăn dè hà tiện”). Đây là lời khuyên về sự tích lũy và quản lý tài chính.

Lời giải:

Đáp án đúng: A. tắt các thiết bị điện khi ra khỏi phòng.

Giải thích: Đây là hành động sử dụng điện một cách hợp lí, tránh lãng phí. Các lựa chọn còn lại đều là biểu hiện của sự lãng phí.

Lời giải:

Nếu là P, em sẽ:

• Từ chối lời mời của bạn: Em sẽ nói với bạn rằng em cần mua sách tham khảo trước và hẹn bạn chơi vào một dịp khác.
• Đi mua sách ngay: Em sẽ dùng số tiền mẹ cho để mua cuốn sách cần thiết trước tiên.
• Tiết kiệm thời gian và tiền bạc: Việc đi chơi điện tử không chỉ tốn tiền mà còn tốn thời gian, có thể khiến em không kịp mua sách và ảnh hưởng đến việc học. Mua sách ngay là cách sử dụng tiền đúng mục đích và tiết kiệm thời gian.

Việc này thể hiện sự biết quản lí thời gian và tiền bạc một cách tiết kiệm, có trách nhiệm.

Lời giải tham khảo:

Tiết kiệm không chỉ là một thói quen tốt mà còn là một kĩ năng sống quan trọng đối với mỗi chúng ta. Khi biết tiết kiệm, em học được cách quý trọng sức lao động của bản thân và của mọi người, không lãng phí của cải vật chất, thời gian hay năng lượng. Việc tiết kiệm giúp em có một khoản dự phòng cho những lúc khó khăn, hoặc để thực hiện những mục tiêu lớn hơn trong tương lai như mua một món đồ cần thiết, tham gia một khóa học. Nhờ tiết kiệm, em cảm thấy mình chủ động và tự tin hơn trong cuộc sống, đồng thời góp phần bảo vệ tài nguyên và môi trường.

Lời giải:

• Biểu hiện của tiết kiệm:
  • Tắt đèn, quạt khi ra khỏi phòng.
  • Khóa vòi nước khi không sử dụng.
  • Sử dụng lại sách vở, đồ dùng học tập còn tốt.
  • Ăn hết suất ăn, không bỏ thừa thức ăn.
  • Tận dụng đồ cũ để tái chế hoặc sửa chữa.
  • Đi bộ, đi xe đạp hoặc sử dụng phương tiện công cộng thay vì xe máy, ô tô cá nhân khi có thể.
  • Sử dụng điện, nước, ga một cách hợp lí, đúng mục đích.
  • Lên kế hoạch chi tiêu cá nhân, không mua sắm tùy tiện.
  • Tận dụng thời gian rảnh rỗi để học tập, rèn luyện bản thân.
• Biểu hiện của lãng phí:
  • Bật đèn, quạt không cần thiết.
  • Để nước chảy tràn khi đánh răng, rửa mặt.
  • Vứt bỏ quần áo, đồ dùng học tập còn dùng tốt.
  • Bỏ thừa thức ăn, vứt bỏ đồ ăn còn dùng được.
  • Mua sắm đồ dùng không cần thiết, chạy theo mốt.
  • Dùng điện thoại, máy tính quá nhiều vào những việc vô bổ.
  • Không tận dụng thời gian rảnh rỗi để làm việc có ích.
  • Để lãng phí các nguồn tài nguyên (nước, điện, giấy…).

Lời giải:

Để rèn luyện thói quen tiết kiệm, em sẽ:

• Lập kế hoạch chi tiêu: Ghi lại các khoản thu và chi tiêu của mình, xác định rõ đâu là khoản cần thiết và đâu là khoản có thể cắt giảm.
• Nuôi heo đất hoặc mở sổ tiết kiệm: Bỏ tiền tiết kiệm vào heo đất hoặc gửi vào ngân hàng định kì.
• Tái sử dụng và sửa chữa: Tận dụng tối đa đồ dùng còn sử dụng được, sửa chữa khi hư hỏng thay vì vứt bỏ và mua mới.
• Tiết kiệm điện, nước: Tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, khóa vòi nước cẩn thận, chỉ dùng lượng nước vừa đủ.
• Ăn uống hợp lí: Ăn hết suất, không bỏ phí thức ăn.
• Tiết kiệm giấy và đồ dùng học tập: Viết hết trang giấy, sử dụng bút, thước, tẩy cẩn thận để không bị hỏng, mất.
• Sử dụng thời gian hiệu quả: Lập thời gian biểu học tập và sinh hoạt hợp lí, tránh lãng phí thời gian vào những việc vô bổ.
• Từ chối mua sắm không cần thiết: Suy nghĩ kĩ trước khi mua bất cứ thứ gì, tránh mua theo trào lưu hoặc sở thích nhất thời.
• Học hỏi từ người lớn: Quan sát và học hỏi cách tiết kiệm từ bố mẹ, ông bà.

Lời giải tham khảo:

Em sẽ thiết kế một tranh vẽ cổ động với chủ đề: “Tiết kiệm hôm nay, sung túc ngày mai!”.

Ý tưởng bức tranh:

• Phần bên trái (thể hiện sự lãng phí):
  • Vẽ một vòi nước đang chảy tràn ra ngoài.
  • Vẽ một bóng đèn đang sáng trong phòng không có người.
  • Vẽ một đĩa cơm còn đầy thức ăn bị bỏ đi.
  • Vẽ một bạn nhỏ đang lướt điện thoại/máy tính một cách vô bổ, phía sau là đồng hồ chỉ thời gian đang trôi nhanh.
  • Màu sắc: Có thể dùng tông màu hơi tối, hoặc có dấu X đỏ trên những hành động lãng phí.
• Phần bên phải (thể hiện sự tiết kiệm):
  • Vẽ một chú heo đất có tiền xu đầy ắp.
  • Vẽ một bạn nhỏ đang tắt công tắc điện, hoặc khóa vòi nước.
  • Vẽ một đĩa cơm được ăn sạch.
  • Vẽ một bạn nhỏ đang đọc sách hoặc làm bài tập, thể hiện việc tận dụng thời gian hiệu quả.
  • Vẽ một cái cây nhỏ đang lớn lên, biểu tượng cho việc tích lũy và phát triển.
  • Màu sắc: Tươi sáng, thể hiện sự tích cực, phát triển.
• Dòng chữ lớn ở giữa hoặc phía dưới tranh: “Tiết kiệm là chìa khóa của hạnh phúc và thành công!” hoặc “Sống xanh, sống tiết kiệm!”
• Hình ảnh bổ trợ: Có thể có các mũi tên từ hành động lãng phí đến hành động tiết kiệm, thể hiện sự chuyển đổi.

Bức tranh sẽ sử dụng hình ảnh đơn giản, dễ hiểu, mang tính biểu tượng cao để truyền tải thông điệp về lợi ích của tiết kiệm và tác hại của lãng phí, giúp các bạn học sinh dễ dàng hình dung và thực hành trong cuộc sống hằng ngày.