Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử Chương 2 Bài 3: Nguồn gốc loài người (Trang 13-16)

Chào mừng các em học sinh đến với phần giải chi tiết Sách Giáo Khoa Lịch sử và Địa lí lớp 6 bộ sách Cánh diều, Phần Lịch sử Chương 2 Bài 3: “Nguồn gốc loài người”. Bài học này sẽ giúp các em tìm hiểu về quá trình chuyển biến từ vượn thành người, vai trò của lao động trong quá trình này và những dấu tích của Người tối cổ, Người tinh khôn. Hy vọng tài liệu này sẽ hỗ trợ các em nắm vững bài học và đạt kết quả tốt trong môn học.

Để tìm hiểu thêm các lời giải bài tập và tài liệu học tập lớp 6, các em có thể tham khảo tại các liên kết dưới đây:

• Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều
• Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử Bài 2: Thời gian trong Lịch sử (Trang 10-12)

Giải Bài 3: Nguồn gốc loài người

Học xong bài này, em sẽ:

• Nêu được quá trình chuyển biến từ vượn thành người.
• Biết được vai trò của lao động trong quá trình chuyển biến đó.
• Trình bày được những dấu tích của Người tối cổ, Người tinh khôn trên đất nước Việt Nam và trên thế giới.

1. Từ vượn thành người (Trang 14)

Câu hỏi: Quan sát hình 3.1 và thông tin trong bài, em hãy mô tả quá trình chuyển biến từ vượn thành người.

Lời giải:

Quá trình chuyển biến từ vượn thành người là một quá trình lâu dài và phức tạp, trải qua hàng triệu năm với các giai đoạn chính sau:

• **Vượn người:** Khoảng 5 – 6 triệu năm trước, một số loài vượn người đã xuất hiện. Chúng sống trên cây, đi bằng bốn chi, nhưng cũng có thể đứng thẳng và đi bằng hai chân khi cần thiết.
• **Người tối cổ (Homo Habilis/Homo Erectus):** Khoảng 4 triệu năm trước, một số loài vượn người dần chuyển xuống mặt đất, đứng thẳng hoàn toàn, đi bằng hai chân, hai chi trước biến thành tay. Tay dần biết cầm nắm công cụ đơn giản (như hòn đá, cành cây). Đây là giai đoạn của Người tối cổ, sống thành từng bầy nhỏ, di chuyển liên tục để kiếm thức ăn. Não bộ của họ phát triển hơn vượn.
• **Người tinh khôn (Homo Sapiens):** Khoảng 15 vạn năm trước, Người tối cổ dần tiến hóa thành Người tinh khôn. Bộ não phát triển hoàn thiện như người ngày nay, cấu tạo cơ thể và xương cốt cũng giống như người hiện đại. Họ sống thành thị tộc, biết chế tạo công cụ phức tạp hơn, biết dùng lửa, hái lượm, săn bắt và sau này là trồng trọt, chăn nuôi.

2. Vai trò của lao động trong quá trình chuyển biến từ vượn thành người (Trang 15)

Câu hỏi: Dựa vào thông tin trong bài, em hãy nêu vai trò của lao động trong quá trình chuyển biến từ vượn thành người.

Lời giải:

Lao động đóng vai trò cực kì quan trọng trong quá trình chuyển biến từ vượn thành người:

• **Giải phóng đôi tay:** Khi vượn người bắt đầu đứng thẳng và đi bằng hai chân, đôi tay của chúng được giải phóng để cầm nắm, sử dụng và chế tạo công cụ.
• **Phát triển não bộ:** Việc sử dụng và chế tạo công cụ đòi hỏi sự tư duy, phối hợp các giác quan, kích thích não bộ phát triển.
• **Tăng cường giao tiếp:** Quá trình lao động tập thể, săn bắt, hái lượm chung đòi hỏi sự phối hợp, giao tiếp giữa các cá thể, dẫn đến sự phát triển của ngôn ngữ.
• **Hình thành xã hội:** Lao động tập thể giúp củng cố mối quan hệ cộng đồng, hình thành các tổ chức xã hội sơ khai.

Chính quá trình lao động đã tạo ra con người, biến vượn thành người và làm cho con người ngày càng hoàn thiện về thể chất và trí tuệ.

3. Dấu tích của Người tối cổ và Người tinh khôn (Trang 16)

Câu hỏi: Quan sát hình 3.2, 3.3, 3.4 và đọc thông tin trong bài, em hãy cho biết những dấu tích của Người tối cổ và Người tinh khôn trên đất nước Việt Nam và trên thế giới.

Lời giải:

Những dấu tích của Người tối cổ và Người tinh khôn được tìm thấy ở nhiều nơi trên thế giới và ở Việt Nam:

• **Dấu tích Người tối cổ trên thế giới:**
  • **Ở Đông Phi (Tanzania, Kenya):** Tìm thấy xương hóa thạch, công cụ đá ghè đẽo thô sơ.
  • **Ở Đông Nam Á (Java – In-đô-nê-xi-a, Bắc Kinh – Trung Quốc):** Tìm thấy các hóa thạch người tối cổ như Người vượn Java, Người vượn Bắc Kinh, cùng các công cụ đá.
• **Dấu tích Người tối cổ ở Việt Nam:**
  • **Ở hang Thẩm Khuyên, Thẩm Hai (Lạng Sơn):** Tìm thấy răng hóa thạch của Người tối cổ.
  • **Ở núi Đọ (Thanh Hóa), Xuân Lộc (Đồng Nai), An Khê (Gia Lai):** Tìm thấy các công cụ đá ghè đẽo thô sơ.
• **Dấu tích Người tinh khôn trên thế giới:**
  • Tìm thấy ở khắp các châu lục (châu Phi, châu Âu, châu Á, châu Mỹ, châu Đại Dương), chứng tỏ sự phân bố rộng rãi của Người tinh khôn. Các di chỉ nổi bật như Hang Crô-ma-nhông (Pháp), hang Mê-lê-út (Áo),…
• **Dấu tích Người tinh khôn ở Việt Nam:**
  • Được tìm thấy nhiều ở các hang động và mái đá thuộc các tỉnh miền núi phía Bắc (Sơn La, Hòa Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Bình…) và một số nơi ở miền Nam (Đồng Nai). Các di chỉ nổi tiếng như Hang Con Moong (Thanh Hóa), Mái Đá Ngườm (Thái Nguyên), hang Làng Vài (Hòa Bình)… Các dấu tích bao gồm xương người, công cụ đá mài nhẵn, đồ gốm, đồ trang sức.

Luyện tập và Vận dụng (Trang 16)

1. Hoàn thành bảng dưới đây về quá trình tiến hóa từ vượn thành người. (Trang 16)

Lời giải:

2. Theo em, điều gì giúp vượn người trở thành người? (Trang 16)

Lời giải:

Theo em, yếu tố quan trọng nhất giúp vượn người trở thành người chính là **lao động**.

• Lao động (sử dụng và chế tạo công cụ) đã thúc đẩy quá trình đứng thẳng bằng hai chân, giải phóng đôi tay.
• Đôi tay được giải phóng giúp tạo ra nhiều loại công cụ tinh xảo hơn, phục vụ cho các hoạt động kiếm sống.
• Quá trình lao động đòi hỏi sự tư duy, sáng tạo, hợp tác, từ đó thúc đẩy não bộ phát triển, hình thành ngôn ngữ và tư duy trừu tượng.
• Lao động là cầu nối quan trọng giữa vượn người và con người, tạo ra sự khác biệt cơ bản giữa loài người và loài vượn.

Lời kết

Hy vọng phần giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Chương 2 Bài 3: “Nguồn gốc loài người” này đã giúp các em hiểu rõ hơn về hành trình tiến hóa của loài người. Chúc các em luôn học tốt và đạt được những thành tích cao!