Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Địa lí Chương 1: Bài 1: Hệ thống kinh tuyến vĩ tuyến – Tọa độ địa lí của một địa điểm trên bản đồ (trang 103-105)

Chào mừng các em học sinh đến với phần giải chi tiết Sách Giáo Khoa Lịch sử và Địa lí lớp 6 bộ sách Cánh diều, Phần Địa lí Chương 1 Bài 1: “Hệ thống kinh tuyến vĩ tuyến – Tọa độ địa lí của một địa điểm trên bản đồ”. Bài học này sẽ giúp các em làm quen với các khái niệm cơ bản và quan trọng trong Địa lí như kinh tuyến, vĩ tuyến, và cách xác định tọa độ địa lí trên bản đồ. Đây là những kiến thức nền tảng để các em có thể học tốt các bài tiếp theo. Hy vọng tài liệu này sẽ hỗ trợ các em nắm vững bài học và đạt kết quả tốt trong môn học.

Để tìm hiểu thêm các lời giải bài tập và tài liệu học tập lớp 6, các em có thể tham khảo tại các liên kết dưới đây:

• Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều
• Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Địa lí Bài mở đầu: Tại sao cần học Địa lí (Trang 100-102)

Giải Bài 1: Hệ thống kinh tuyến vĩ tuyến – Tọa độ địa lí của một địa điểm trên bản đồ

Học xong bài này, em sẽ:

• Xác định được các đường kinh tuyến, vĩ tuyến và ghi được các số liệu kinh độ, vĩ độ trên bản đồ.
• Xác định được tọa độ địa lí của một địa điểm trên bản đồ.

1. Hệ thống kinh tuyến, vĩ tuyến (Trang 104)

Câu hỏi: Dựa vào thông tin trong bài và hình 1.1, em hãy:

• Mô tả hình dạng và độ dài của các đường kinh tuyến và vĩ tuyến.
• Xác định trên quả Địa cầu các kinh tuyến gốc, các vĩ tuyến đặc biệt và bán cầu Bắc, Nam, Đông, Tây.

Lời giải:

a. Mô tả hình dạng và độ dài của các đường kinh tuyến và vĩ tuyến:

• **Kinh tuyến:**
  • Hình dạng: Là các đường nối liền hai điểm cực Bắc và cực Nam của Trái Đất. Các kinh tuyến đều là những nửa đường tròn.
  • Độ dài: Tất cả các kinh tuyến đều có độ dài bằng nhau.
• **Vĩ tuyến:**
  • Hình dạng: Là những đường tròn bao quanh Địa cầu, song song với đường Xích đạo.
  • Độ dài: Các vĩ tuyến có độ dài khác nhau. Vĩ tuyến dài nhất là đường Xích đạo, càng về phía hai cực thì các vĩ tuyến càng ngắn lại (đến cực thì vĩ tuyến chỉ là một điểm).

b. Xác định trên quả Địa cầu các kinh tuyến gốc, các vĩ tuyến đặc biệt và bán cầu Bắc, Nam, Đông, Tây:

(Em cần quan sát hình 1.1 trong SGK hoặc một quả Địa cầu thật để xác định rõ ràng hơn)

• **Kinh tuyến gốc:**
  • Là kinh tuyến 0° đi qua Đài thiên văn Grin-uých (Greenwich) ở ngoại ô Luân Đôn (Anh).
  • Kinh tuyến 180° là kinh tuyến đối diện với kinh tuyến gốc.
• **Vĩ tuyến đặc biệt:**
  • Đường Xích đạo (vĩ tuyến 0°): Là vĩ tuyến lớn nhất, chia Địa cầu thành hai bán cầu Bắc và Nam.
  • Chí tuyến Bắc (vĩ tuyến 23°27′ Bắc): Là vĩ tuyến xa nhất về phía Bắc mà Mặt Trời có thể chiếu thẳng góc vào giữa trưa.
  • Chí tuyến Nam (vĩ tuyến 23°27′ Nam): Là vĩ tuyến xa nhất về phía Nam mà Mặt Trời có thể chiếu thẳng góc vào giữa trưa.
  • Vòng cực Bắc (vĩ tuyến 66°33′ Bắc).
  • Vòng cực Nam (vĩ tuyến 66°33′ Nam).
• **Bán cầu:**
  • Bán cầu Bắc: Phần Địa cầu nằm ở phía Bắc đường Xích đạo.
  • Bán cầu Nam: Phần Địa cầu nằm ở phía Nam đường Xích đạo.
  • Bán cầu Đông: Phần Địa cầu nằm ở phía Đông kinh tuyến gốc (kinh tuyến 0°) và phía Tây kinh tuyến 180°.
  • Bán cầu Tây: Phần Địa cầu nằm ở phía Tây kinh tuyến gốc (kinh tuyến 0°) và phía Đông kinh tuyến 180°.

2. Tọa độ địa lí của một địa điểm (Trang 105)

Câu hỏi: Dựa vào hình 1.2, em hãy xác định tọa độ địa lí của điểm A và điểm B.

Lời giải:

Để xác định tọa độ địa lí của một điểm trên bản đồ, chúng ta cần xác định kinh độ và vĩ độ của điểm đó. Kinh độ là khoảng cách góc từ kinh tuyến gốc đến điểm đó (Đông hoặc Tây), còn vĩ độ là khoảng cách góc từ Xích đạo đến điểm đó (Bắc hoặc Nam).

Dựa vào hình 1.2 trong SGK, chúng ta có thể xác định tọa độ địa lí của điểm A và điểm B như sau:

• Tọa độ địa lí của điểm A:
  • Vĩ độ: Điểm A nằm trên vĩ tuyến 20° Bắc.
  • Kinh độ: Điểm A nằm trên kinh tuyến 100° Đông.
  • Vậy, tọa độ địa lí của điểm A là: **20°B, 100°Đ** (hoặc 20° vĩ Bắc, 100° kinh Đông).
• Tọa độ địa lí của điểm B:
  • Vĩ độ: Điểm B nằm trên vĩ tuyến 40° Nam.
  • Kinh độ: Điểm B nằm trên kinh tuyến 20° Tây.
  • Vậy, tọa độ địa lí của điểm B là: **40°N, 20°T** (hoặc 40° vĩ Nam, 20° kinh Tây).

Luyện tập và Vận dụng (Trang 105)

1. Dựa vào hình 1.3, em hãy cho biết tên của các điểm có tọa độ địa lí sau: (Trang 105)

a. 20°B, 80°Đ

b. 40°B, 20°Đ

c. 60°N, 120°T

d. 0°, 100°T

Lời giải:

Dựa vào hình 1.3 trong SGK, ta xác định tên của các điểm có tọa độ địa lí đã cho:

• a. 20°B, 80°Đ: Điểm **C**
• b. 40°B, 20°Đ: Điểm **D**
• c. 60°N, 120°T: Điểm **E**
• d. 0°, 100°T: Điểm **G**

2. Hãy tìm tọa độ địa lí của thủ đô Hà Nội. (Trang 105)

Lời giải:

Để tìm tọa độ địa lí của thủ đô Hà Nội, em có thể sử dụng bản đồ Việt Nam, quả Địa cầu, hoặc các công cụ tìm kiếm trực tuyến (như Google Maps).

Tọa độ địa lí gần đúng của thủ đô Hà Nội là:

• Vĩ độ: Khoảng **21°02′ Bắc**
• Kinh độ: Khoảng **105°51′ Đông**

Vậy, tọa độ địa lí của thủ đô Hà Nội là: **21°02’B, 105°51’Đ**.

(Lưu ý: Tọa độ có thể có sự chênh lệch nhỏ tùy thuộc vào nguồn bản đồ và điểm cụ thể được xác định trong khu vực thủ đô)