Giải Bài 9 từ Câu 1 tới câu 8 (trang 18-19) SBT Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử

Câu 1: Điều kiện tự nhiên có tác động lớn đến sự hình thành và phát triển của các nhà nước Hi Lạp cổ đại là:

Phân tích: Câu hỏi về ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên đến sự hình thành nhà nước ở Hi Lạp cổ đại.

Đáp án: Hi Lạp có nhiều núi, đất đai ít màu mỡ, nhưng bờ biển dài, có nhiều vũng vịnh kín gió, thuận lợi cho việc phát triển giao thương đường biển.

Lựa chọn đúng nhất: A. Có nhiều núi, đồng bằng nhỏ hẹp và bờ biển dài, có nhiều vũng, vịnh kín gió.

Câu 2: Các nhà nước thành bang ở Hi Lạp và La Mã cổ đại có thể chế chính trị chủ yếu là:

Phân tích: Câu hỏi về thể chế chính trị đặc trưng của các thành bang Hi Lạp và La Mã cổ đại.

Đáp án: Các nhà nước thành bang ở Hi Lạp (đặc biệt là Athens) nổi tiếng với thể chế dân chủ, trong khi La Mã trải qua nhiều giai đoạn từ Cộng hòa đến Đế chế.

Lựa chọn đúng nhất: C. Cộng hòa và dân chủ.

Câu 3: Ai là người nắm mọi quyền hành trong nền dân chủ ở Hi Lạp?

Phân tích: Câu hỏi về người có quyền lực cao nhất trong nền dân chủ Hi Lạp.

Đáp án: Trong nền dân chủ ở Hi Lạp (Athens), quyền lực tối cao thuộc về Đại hội công dân.

Lựa chọn đúng nhất: C. Đại hội công dân.

Câu 4: Công trình kiến trúc nổi tiếng của La Mã cổ đại là:

Phân tích: Câu hỏi về công trình kiến trúc biểu tượng của La Mã cổ đại.

Đáp án: Đấu trường Cô-li-dê là một trong những công trình kiến trúc nổi tiếng và vĩ đại nhất của La Mã cổ đại.

Lựa chọn đúng nhất: D. Đấu trường Cô-li-dê.

Câu 5: Hãy cho biết tên của các hình ảnh dưới đây và đâu là thành tựu văn hóa nổi bật của Hi Lạp, đâu là thành tựu nổi bật của La Mã.

Phân tích: Câu hỏi yêu cầu nhận diện các thành tựu và phân loại chúng thuộc về Hi Lạp hay La Mã.

Hình 9.1 (Bảng chữ số La Mã), Hình 9.2 (Đồng hồ), Hình 9.3 (Tượng), Hình 9.4 (Khuôn mặt), Hình 9.5 (Tượng người ném đĩa), Hình 9.6 (Đền thờ).

Đáp án:

• **Thành tựu của Hi Lạp cổ đại:**
  • Hình 9.5: Tượng người ném đĩa (Điêu khắc)
  • Hình 9.4: Khuôn mặt (Triết học, y học, toán học, kiến trúc, điêu khắc, sân khấu là những lĩnh vực nổi bật của Hi Lạp)
  • Hình 9.6: Đền thờ (Kiến trúc đền đài Parthenon)
• **Thành tựu của La Mã cổ đại:**
  • Hình 9.1: Bảng chữ số La Mã (Toán học, chữ số)
  • Hình 9.2: Đồng hồ (Kĩ thuật đo thời gian)
  • Hình 9.3: Tượng (Điêu khắc, kiến trúc)

Câu 6: Trong các thành tựu văn hóa của Hi Lạp và La Mã cổ đại, em ấn tượng nhất với thành tựu nào? Vì sao?

Phân tích: Câu hỏi mở, yêu cầu học sinh nêu ấn tượng cá nhân và lí do.

Gợi ý trả lời:

Trong các thành tựu văn hóa của Hi Lạp và La Mã cổ đại, em ấn tượng nhất với **kiến trúc và điêu khắc** của cả hai nền văn minh này.

• Vì sao:
  • Các công trình kiến trúc như Đền Parthenon (Hi Lạp) hay Đấu trường Cô-li-dê (La Mã) đều vô cùng đồ sộ, tinh xảo và thể hiện trình độ kỹ thuật, óc sáng tạo vượt bậc của con người cổ đại.
  • Những bức tượng điêu khắc (ví dụ: Tượng người ném đĩa của Hi Lạp) không chỉ đẹp về mặt hình thức mà còn thể hiện sự hiểu biết sâu sắc về giải phẫu, tỉ lệ vàng và lý tưởng về vẻ đẹp con người.
  • Những công trình này không chỉ là di sản vật chất mà còn chứa đựng giá trị lịch sử, văn hóa, triết học và thẩm mỹ vĩ đại, vẫn còn ảnh hưởng đến kiến trúc và nghệ thuật hiện đại.

Câu 7: Hãy kể tên những thành tựu văn hóa Hi Lạp và La Mã cổ đại còn có giá trị đến ngày nay?

Phân tích: Câu hỏi về các thành tựu văn hóa của Hi Lạp và La Mã vẫn còn giá trị sử dụng hoặc ảnh hưởng đến hiện tại.

Đáp án:

• **Kiến trúc và điêu khắc:** Nhiều phong cách kiến trúc (như cột Doric, Ionia, Corinth của Hi Lạp, mái vòm, vòm cuốn của La Mã) và các nguyên tắc điêu khắc vẫn được ứng dụng và học tập.
• **Toán học và Vật lí:** Các định lí toán học (Pytago, Thales), các khái niệm về hình học, hay những nghiên cứu về đòn bẩy, cơ học của Hi Lạp vẫn là nền tảng khoa học cơ bản.
• **Thiên văn học và Lịch:** Hệ thống lịch của La Mã (Lịch Julius) là cơ sở của lịch Gregorian mà chúng ta dùng ngày nay.
• **Triết học:** Các tư tưởng triết học của Plato, Aristotle, Socrates (Hi Lạp) về đạo đức, chính trị, siêu hình học vẫn được nghiên cứu và thảo luận.
• **Luật pháp:** Bộ luật La Mã là nền tảng cho hệ thống luật pháp của nhiều quốc gia phương Tây hiện đại.
• **Chữ viết:** Chữ cái La Tinh (La Mã) là nền tảng của nhiều bảng chữ cái trên thế giới, trong đó có chữ Quốc ngữ của Việt Nam.
• **Y học:** Các lý thuyết y học của Hi Lạp (như Hypocrates) vẫn ảnh hưởng đến y học hiện đại.

Câu 8: Hãy sưu tầm một hình ảnh và một vài thông tin về một thành tựu khoa học tiêu biểu của Hi Lạp và La Mã cổ đại.

Phân tích: Câu hỏi mở, yêu cầu học sinh tự sưu tầm và trình bày thông tin.

Gợi ý trả lời:

Em sẽ sưu tầm về **Định lý Pythagoras** (Hi Lạp cổ đại).

Hình minh họa tam giác vuông và Định lý Pythagoras.

Thông tin:

• **Tên thành tựu:** Định lý Pythagoras (của nhà toán học Pythagoras).
• **Nội dung:** Trong một tam giác vuông, bình phương của cạnh huyền (cạnh đối diện với góc vuông) bằng tổng các bình phương của hai cạnh góc vuông. Công thức là: , trong đó và là độ dài hai cạnh góc vuông, còn là độ dài cạnh huyền.
• **Ý nghĩa:** Đây là một trong những định lý cơ bản nhất của hình học Euclid, có ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như kiến trúc, xây dựng, đo đạc đất đai, vật lý, thiên văn học và kỹ thuật. Nó là một minh chứng cho sự phát triển vượt bậc của toán học Hi Lạp cổ đại và vẫn là kiến thức nền tảng được dạy trong các trường học ngày nay.