Bạn có thể tham khảo thêm các bài giải SGK Công nghệ lớp 6 Cánh Diều tại đây:
- Giải SGK Công nghệ lớp 6 Cánh diều
- Giải SGK Công nghệ lớp 6 Cánh diều Bài 9: Trang phục và thời trang (trang 46-50)
BÀI 10: LỰA CHỌN VÀ SỬ DỤNG TRANG PHỤC
Học xong bài học này, em sẽ:
- Lựa chọn và sử dụng được trang phục phù hợp với đặc điểm và sở thích của bản thân, tính chất công việc và điều kiện tài chính của gia đình.
Theo em, một bộ trang phục nếu sử dụng trong nhiều hoàn cảnh như đi học, đi ngủ, đi chơi, đi thi đấu thể thao, đi lễ hội,… có được không? Vì sao?
Theo em, một bộ trang phục không nên sử dụng trong nhiều hoàn cảnh khác nhau như đi học, đi ngủ, đi chơi, đi thi đấu thể thao, đi lễ hội.
Vì sao: Mỗi hoàn cảnh có những yêu cầu riêng về kiểu dáng, chất liệu, màu sắc và độ trang trọng của trang phục. Việc sử dụng một bộ trang phục cho nhiều hoàn cảnh khác nhau có thể khiến trang phục không phù hợp, gây mất thẩm mỹ, thậm chí ảnh hưởng đến sự thoải mái và tự tin của người mặc.
I. PHƯƠNG PHÁP LỰA CHỌN VÀ SỬ DỤNG TRANG PHỤC
Để có trang phục đẹp và phù hợp, cần chú ý lựa chọn và sử dụng theo những yếu tố sau:
1. Theo vóc dáng
Mỗi người có vóc dáng và đặc điểm cơ thể khác nhau như gầy, béo, cao, thấp,… Vóc dáng khác nhau sẽ phù hợp với từng kiểu dáng, màu sắc, chất liệu,… khác nhau.
Bảng 10.1. Lựa chọn và sử dụng trang phục theo vóc dáng
| Vóc dáng | Lựa chọn | Cao, gầy | Béo, thấp | Thấp, bé |
|---|---|---|---|---|
| Kiểu dáng | Quần áo hơi rộng, thoải mái, có các đường cắt ngang, có xếp li. | Quần áo vừa với cơ thể, có các đường cắt dọc theo thân. | Quần áo có xếp li tạo độ phồng vừa phải. | |
| Vải | Mặt vải bóng, thô, xốp. | Mặt vải trơn, phẳng; có độ đàn hồi. | Mặt vải bóng, thô, xốp; có độ đàn hồi. | |
| Màu sắc | Màu sáng như màu trắng, xanh nhạt, hồng nhạt, vàng nhạt,… | Màu tối như màu đen, màu xanh đậm, màu nâu đậm… | Màu tươi sáng, nên mặc đồng màu. | |
| Hoa tiết | Có dạng kẻ sọc ngang hoặc hoạ tiết lớn. | Có dạng kẻ sọc dọc nhỏ hoặc hoạ tiết nhỏ. | Có dạng kẻ sọc dọc hoặc hoạ tiết vừa. | |
| Phụ kiện trang phục | Túi, thắt lưng to bản, giày đế bằng, giày có mũi tròn, mũi hở hoặc mũi nhọn. | Túi to có độ dài hợp lí; giày mũi nhọn, mũi hở; phụ kiện đơn giản. | Túi nhỏ; giày cao gót vừa phải; phụ kiện không quá rườm rà. |

Hình 10.1. Lựa chọn và sử dụng trang phục theo vóc dáng (trong ảnh minh họa)
Trang phục của mỗi người trong Hình 10.1 có phù hợp với vóc dáng của họ không? Vì sao?
Quan sát Hình 10.1, trang phục của mỗi người đa số là phù hợp với vóc dáng của họ.
- **Người gầy, cao:** Mặc quần áo hơi rộng, áo có đường cắt ngang, màu sáng giúp trông đầy đặn hơn.
- **Người béo, thấp:** Mặc trang phục có đường cắt dọc, màu tối giúp thân hình trông thon gọn hơn.
- **Người thấp, bé:** Mặc trang phục có xếp li tạo độ phồng vừa phải, màu tươi sáng, đồng màu.
Tuy nhiên, vẫn có thể có một số chi tiết chưa hoàn hảo hoàn toàn với nguyên tắc, ví dụ như người nam mặc áo kẻ ngang có thể trông hơi mập hơn nếu vóc dáng không cân đối.
Hãy tự xác định vóc dáng của em và lựa chọn màu vải, hoạ tiết phù hợp với vóc dáng của mình.
(Học sinh tự liên hệ bản thân để trả lời. Dưới đây là ví dụ minh họa):
Em có vóc dáng **cao và gầy**.
- **Màu vải:** Em sẽ ưu tiên các màu sáng như trắng, be, hồng nhạt, xanh nhạt để trông đầy đặn hơn.
- **Hoạ tiết:** Em sẽ chọn các hoạ tiết kẻ ngang, chấm bi lớn hoặc hoạ tiết hoa to để tạo cảm giác cơ thể đầy đặn hơn.
Ví dụ: Em sẽ mặc chiếc áo phông kẻ ngang màu trắng-xanh nhạt với quần vải ống rộng màu be.
2. Theo lứa tuổi
Mỗi lứa tuổi có đặc điểm vóc dáng, sở thích, tính cách, điều kiện sinh hoạt khác nhau nên sự lựa chọn và sử dụng trang phục ở các lứa tuổi cũng khác nhau.
- **Trẻ em:** kiểu dáng rộng, thoải mái, màu sắc tươi sáng, hoạ tiết trang trí vui mắt, loại vải mềm dễ thấm hút mồ hôi, có độ co giãn.
- **Thanh niên:** đa dạng, phong phú về kiểu dáng và chất liệu, màu sắc tươi trẻ.
- **Trung niên:** kiểu dáng, chất liệu, màu sắc trang nhã, lịch sự.
- **Người già:** kiểu dáng rộng, thoải mái, chất liệu thấm hút mồ hôi tốt, màu sắc nhã nhặn với hoạ tiết đơn giản.

Hình 10.2. Lựa chọn và sử dụng trang phục theo lứa tuổi (trong ảnh minh họa)
Trang phục của mỗi người trong Hình 10.2 có phù hợp với lứa tuổi của họ không? Vì sao?
Quan sát Hình 10.2, trang phục của mỗi người đều phù hợp với lứa tuổi của họ:
- **Trẻ em:** Các em mặc quần áo rộng rãi, thoải mái, màu sắc tươi sáng, họa tiết đáng yêu, phù hợp với sự năng động và hồn nhiên của lứa tuổi.
- **Thanh niên:** Trang phục đa dạng về kiểu dáng, màu sắc tươi trẻ, phản ánh sự năng động và cá tính của tuổi trẻ.
- **Trung niên:** Trang phục có kiểu dáng trang nhã, lịch sự, màu sắc không quá nổi bật, thể hiện sự chín chắn.
- **Người già:** Trang phục rộng rãi, thoải mái, chất liệu mềm mại, màu sắc nhã nhặn, mang lại sự dễ chịu.
3. Theo hoàn cảnh sử dụng
Một bộ trang phục đẹp và phù hợp với hoàn cảnh sử dụng sẽ giúp người mặc trở nên lịch sự và tự tin hơn.

Hình 10.3. Lựa chọn và sử dụng trang phục theo hoàn cảnh sử dụng (trong ảnh minh họa)
Em hãy quan sát Hình 10.3 và cho biết các trang phục này được sử dụng trong hoàn cảnh nào? Nêu đặc điểm nổi bật của những trang phục đó.
Dựa vào Hình 10.3, các trang phục được sử dụng trong các hoàn cảnh và có đặc điểm nổi bật như sau:
- **Hình ảnh trên cùng bên trái (học sinh chơi thể thao):** Trang phục thể thao.
- Đặc điểm: Kiểu dáng năng động, thoải mái, co giãn, thấm hút mồ hôi tốt. Màu sắc tươi sáng, khỏe khoắn.
- **Hình ảnh trên cùng bên phải (học sinh học bài):** Trang phục đi học.
- Đặc điểm: Kiểu dáng đơn giản, lịch sự, gọn gàng, thoải mái. Vải sợi pha, màu sắc nhã nhặn.
- **Hình ảnh giữa bên trái (đi chơi):** Trang phục đi chơi.
- Đặc điểm: Đa dạng kiểu dáng, màu sắc, thể hiện cá tính, thoải mái, hợp thời trang.
- **Hình ảnh giữa bên phải (đi dự tiệc):** Trang phục dự tiệc.
- Đặc điểm: Kiểu dáng sang trọng, lịch sự, có thể cầu kỳ hơn. Chất liệu cao cấp, màu sắc nổi bật hoặc trang nhã tùy loại tiệc.
- **Hình ảnh dưới cùng (đi mưa):** Trang phục đi mưa (áo mưa).
- Đặc điểm: Chất liệu chống thấm nước, kiểu dáng rộng rãi, có mũ che đầu.
Tùy thuộc vào hoàn cảnh sử dụng, việc lựa chọn kiểu dáng, màu sắc, chất liệu…. của trang phục khác nhau.
- **Trang phục đi học:** kiểu dáng rộng, thoải mái với kiểu may đơn giản. Vải sợi pha có màu sắc nhã nhặn.
- **Trang phục lao động, sản xuất:** kiểu dáng rộng, thoải mái với kiểu may đơn giản. Vải sợi bông, thoáng mát, dễ thấm hút mồ hôi, thường có màu sẫm.
- **Trang phục thể thao:** kiểu dáng phụ thuộc vào từng môn thể thao. Vải co giãn, thấm hút mồ hôi tốt, có màu sắc tươi sáng.
4. Theo sự đồng bộ của trang phục
Khi lựa chọn trang phục cần chú ý đến sự kết hợp giữa quần áo và phụ kiện đi kèm để tạo nên sự thống nhất về màu sắc và phong cách cho trang phục. Chính sự kết hợp đó làm cho trang phục phong phú và đa dạng hơn, tiết kiệm được các chi phí mua sắm.

Hình 10.4. Sự đồng bộ của trang phục (trong ảnh minh họa)
Quan sát Hình 10.4 và nhận xét về sự đồng bộ của trang phục.
Quan sát Hình 10.4, các bộ trang phục thể hiện sự đồng bộ khá tốt:
- Các bộ quần áo được phối hợp hài hòa về màu sắc và kiểu dáng.
- Các phụ kiện đi kèm như giày, mũ, túi xách cũng được lựa chọn cẩn thận để phù hợp với tổng thể trang phục, tạo nên một phong cách thống nhất và hoàn chỉnh.
- Sự đồng bộ này giúp bộ trang phục trông đẹp mắt, có gu hơn, đồng thời thể hiện sự tinh tế của người mặc.
1. Trong buổi lao động vệ sinh lớp học, có một bạn nữ mặc một chiếc váy công chúa lộng lẫy để đi lao động? Theo em, bạn mặc như vậy có phù hợp không? Vì sao?
Theo em, bạn nữ mặc váy công chúa lộng lẫy để đi lao động vệ sinh lớp học là **không phù hợp**.
Vì sao:
- **Không phù hợp hoàn cảnh:** Lao động vệ sinh lớp học là hoạt động cần sự thoải mái, gọn gàng để dễ dàng di chuyển, cúi gập người. Váy công chúa lộng lẫy thường cồng kềnh, gây vướng víu, khó khăn trong việc dọn dẹp.
- **Không đảm bảo vệ sinh và độ bền:** Trang phục lộng lẫy thường được làm từ chất liệu dễ bám bẩn, dễ rách, và khó giặt sạch. Việc mặc đi lao động sẽ làm hỏng váy và không đảm bảo vệ sinh.
- **Không thể hiện sự nghiêm túc:** Trang phục này không thể hiện sự nghiêm túc và tinh thần lao động, có thể gây cười hoặc khiến bạn khác mất tập trung.
2. Khi đi vào nơi tôn nghiêm (đền, chùa, nhà thờ,…), có một nhóm anh chị học sinh mặc quần áo ngắn, bó sát. Theo em, các anh chị mặc trang phục như vậy có phù hợp không? Vì sao?
Theo em, nhóm anh chị học sinh mặc quần áo ngắn, bó sát khi đi vào nơi tôn nghiêm (đền, chùa, nhà thờ,…) là **không phù hợp**.
Vì sao:
- **Không tôn trọng văn hóa và tín ngưỡng:** Nơi tôn nghiêm là những địa điểm linh thiêng, đòi hỏi sự trang trọng, lịch sự và kín đáo trong trang phục để thể hiện lòng tôn kính. Trang phục ngắn, bó sát bị coi là thiếu tôn trọng.
- **Ảnh hưởng đến hình ảnh cá nhân và tập thể:** Việc ăn mặc không phù hợp ở nơi công cộng, đặc biệt là nơi tôn nghiêm, sẽ gây phản cảm, ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của bản thân và của nhóm.
- **Không phù hợp với thuần phong mĩ tục:** Trang phục hở hang không phù hợp với các giá trị văn hóa truyền thống của người Việt.
3. Bạn em có vóc dáng cao, to. Em hãy đưa ra lời khuyên để bạn có thể lựa chọn trang phục phù hợp với vóc dáng của mình.
Với bạn có vóc dáng cao, to, em sẽ đưa ra lời khuyên lựa chọn trang phục như sau:
- **Kiểu dáng:** Nên chọn quần áo vừa vặn với cơ thể, không quá bó sát hoặc quá rộng thùng thình. Ưu tiên các kiểu dáng có đường cắt dọc để tạo cảm giác thon gọn hơn. Tránh các kiểu dáng quá rườm rà, nhiều chi tiết bèo nhún hoặc xếp li quá nhiều.
- **Màu sắc:** Nên chọn các gam màu tối hoặc trung tính như đen, xanh đậm, nâu đậm, ghi. Các màu này giúp che đi khuyết điểm vóc dáng. Tránh các màu quá sáng hoặc quá rực rỡ, quá bóng vì sẽ làm thân hình trông to hơn.
- **Chất liệu vải:** Chọn vải có độ rủ, mềm mại, không quá dày hoặc quá bóng như vải cotton, lụa, voan. Tránh các loại vải thô cứng, xốp hoặc có độ bóng cao vì sẽ làm vóc dáng trông nặng nề hơn.
- **Họa tiết:** Nên chọn hoạ tiết kẻ sọc dọc nhỏ, hoa văn nhỏ, hoặc họa tiết đơn giản. Hạn chế các hoạ tiết kẻ ngang, hoa văn lớn hoặc quá nhiều chi tiết rối mắt.
- **Phụ kiện:** Chọn phụ kiện đơn giản, kích thước vừa phải, không quá to bản để tránh làm vóc dáng trông càng đồ sộ hơn.
II. THỰC HÀNH LỰA CHỌN VÀ SỬ DỤNG TRANG PHỤC
1. Tình huống
Tết năm nay, gia đình em tổ chức lễ mừng thọ ông, bà. Em hãy lựa chọn cho bản thân một bộ trang phục phù hợp mặc trong lễ mừng thọ. Em ưu tiên tiêu chí nào khi lựa chọn trang phục? Vì sao?
2. Giải quyết tình huống
Bước 1. Hình thức lựa chọn trang phục:
- Có sẵn: Em có thể kiểm tra tủ quần áo của mình để xem có bộ nào phù hợp không.
- May đo: Nếu không có trang phục phù hợp hoặc muốn có một bộ thật đặc biệt, em có thể đặt may đo.
- May sẵn: Em có thể tìm mua tại cửa hàng quần áo.
Chọn phương án: **May sẵn** hoặc **Có sẵn** (tùy thuộc vào sở thích và điều kiện).
Bước 2. Xác định, mô tả, xếp loại các tiêu chí lựa chọn trang phục phù hợp theo thứ tự ưu tiên ở Bảng 10.2.
Bảng 10.2. Tiêu chí lựa chọn trang phục
| Tiêu chí | Xếp loại tiêu chí (1, 2, 3) |
|---|---|
| Đặc điểm vóc dáng | 1 |
| Lứa tuổi | 1 |
| Sở thích cá nhân | 2 |
| Hoàn cảnh sử dụng | 1 |
| Lựa chọn loại vải | 2 |
| Lựa chọn phụ kiện đi kèm | 3 |
| Lựa chọn mức giá của trang phục | 3 |
Giải thích thứ tự ưu tiên:
- **Hạng 1 (Quan trọng nhất):**
- **Đặc điểm vóc dáng và Lứa tuổi:** Trang phục phải phù hợp với vóc dáng và độ tuổi để người mặc trông đẹp và tự tin nhất.
- **Hoàn cảnh sử dụng:** Lễ mừng thọ là dịp quan trọng, đòi hỏi trang phục lịch sự, trang nhã để thể hiện sự tôn kính với ông bà và phù hợp với không khí gia đình.
- **Hạng 2 (Quan trọng):**
- **Sở thích cá nhân:** Trang phục cần theo sở thích để người mặc cảm thấy thoải mái và tự tin.
- **Lựa chọn loại vải:** Vải cần thoải mái, dễ chịu vì sẽ mặc trong thời gian dài của buổi lễ.
- **Hạng 3 (Ít quan trọng hơn nhưng vẫn cần thiết):**
- **Lựa chọn phụ kiện đi kèm:** Phụ kiện giúp hoàn thiện bộ trang phục nhưng không phải là yếu tố quyết định.
- **Lựa chọn mức giá của trang phục:** Cần phù hợp với điều kiện tài chính gia đình.
Bước 3. Vẽ, mô tả hoặc sưu tầm hình ảnh trang phục mà em lựa chọn.
(Học sinh tự vẽ hoặc tìm kiếm hình ảnh phù hợp. Dưới đây là mô tả ví dụ):

Minh họa các lựa chọn trang phục (trong ảnh minh họa)
Mô tả trang phục lựa chọn:
Em sẽ lựa chọn một bộ áo dài cách tân màu pastel (ví dụ: màu hồng nhạt hoặc xanh mint) với họa tiết hoa nhỏ, nhẹ nhàng. Áo dài có dáng suông hoặc hơi xòe nhẹ ở tà, không quá ôm sát để tạo sự thoải mái khi di chuyển và ngồi. Chất liệu vải lụa hoặc voan mềm mại, có độ rủ. Em sẽ kết hợp với quần lụa trắng hoặc cùng tông màu, và đi giày búp bê màu nude hoặc giày cao gót thấp, đơn giản. Phụ kiện đi kèm có thể là một chiếc vòng cổ mảnh hoặc một đôi khuyên tai nhỏ.
3. Thảo luận và đánh giá kết quả
- Trình bày phần giải quyết tình huống.
- Nhận xét, đánh giá kết quả.
Gợi ý thảo luận:
Học sinh chia sẻ về trang phục đã chọn, giải thích lý do lựa chọn dựa trên các tiêu chí đã sắp xếp. Các bạn khác nhận xét, góp ý để hoàn thiện hơn.
Đánh giá:
Việc lựa chọn trang phục phù hợp với vóc dáng, lứa tuổi và hoàn cảnh sử dụng sẽ giúp người mặc tự tin và thể hiện sự tôn trọng với buổi lễ.
Tìm hiểu thêm
Em hãy tìm hiểu về trang phục thân thiện với môi trường.
Trả lời: Trang phục thân thiện với môi trường là những trang phục được sản xuất từ các vật liệu tự nhiên (như cotton hữu cơ, lanh, tre, sợi tái chế từ nhựa PET,…) hoặc từ các quy trình sản xuất bền vững, ít gây hại cho môi trường. Chúng thường bền, có thể tái chế hoặc phân hủy sinh học, giảm thiểu tác động tiêu cực đến hệ sinh thái.
Em hãy làm mới trang phục của mình bằng cách kết hợp các trang phục đang có để tạo ra 3 – 5 bộ trang phục khác nhau.
Trả lời: Việc làm mới trang phục là cách phối đồ lại từ những món đồ có sẵn để tạo ra diện mạo mới. Ví dụ:
- Phối áo sơ mi trắng với quần jean để đi học, sau đó phối áo sơ mi trắng đó với chân váy và giày cao gót để đi chơi hoặc dự tiệc nhẹ.
- Biến hóa một chiếc áo phông đơn giản bằng cách thêm khăn quàng cổ, vòng cổ hoặc áo khoác ngoài.
- Sử dụng các phụ kiện khác nhau (túi xách, giày, thắt lưng) để thay đổi phong cách của cùng một bộ trang phục.
Mua trọn bộ tài liệu lớp 6
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 1234567890 để nhận file PDF hoặc bản in
Câu hỏi luyện tập bổ sung (có đáp án)
Câu 1: Nêu ý nghĩa của việc lựa chọn trang phục phù hợp với hoàn cảnh sử dụng.
Đáp án:
Việc lựa chọn trang phục phù hợp với hoàn cảnh sử dụng mang nhiều ý nghĩa quan trọng:
- **Thể hiện sự tôn trọng:** Đối với người đối diện, hoàn cảnh, và bản thân.
- **Tạo sự tự tin:** Khi trang phục phù hợp, người mặc sẽ cảm thấy thoải mái và tự tin hơn trong giao tiếp và hoạt động.
- **Đảm bảo tính tiện lợi và an toàn:** Trang phục phù hợp với hoạt động sẽ giúp người mặc dễ dàng vận động, tránh những bất tiện hoặc nguy hiểm.
- **Tôn lên vẻ đẹp và phong cách:** Trang phục đúng hoàn cảnh sẽ giúp người mặc thể hiện được gu thẩm mỹ và phong cách cá nhân một cách tốt nhất.
- **Tránh những đánh giá tiêu cực:** Mặc trang phục không phù hợp có thể gây ra những cái nhìn không thiện cảm hoặc bị đánh giá là thiếu tinh tế.
Câu 2: Gia đình em chuẩn bị đi du lịch biển. Em hãy đề xuất một số trang phục phù hợp cho chuyến đi này, có tính đến các yếu tố về vóc dáng (của em), lứa tuổi và hoàn cảnh.
Đáp án:
Giả sử em có vóc dáng **thon gọn, cao ráo** và đang ở lứa tuổi **học sinh (thanh thiếu niên)**. Đối với chuyến du lịch biển, em sẽ đề xuất các trang phục sau:
- **Đồ bơi:**
- Mô tả: Bộ đồ bơi liền thân hoặc bikini hai mảnh với màu sắc tươi sáng (xanh dương, vàng, cam) hoặc họa tiết nhiệt đới.
- Lý do: Phù hợp cho việc tắm biển, vận động dưới nước. Màu sắc tươi sáng phù hợp lứa tuổi và không khí biển.
- **Trang phục đi dạo biển:**
- Mô tả: Váy maxi chất liệu voan/cotton mỏng nhẹ, họa tiết hoa lá hoặc kẻ sọc ngang. Hoặc quần short jean/vải linen kết hợp áo phông/áo ba lỗ/áo croptop.
- Lý do: Thoải mái, thoáng mát, phù hợp với không khí biển và đi dạo. Họa tiết ngang giúp người gầy trông đầy đặn hơn.
- **Trang phục ăn tối/đi chơi tối:**
- Mô tả: Một chiếc đầm suông nhẹ nhàng, chất liệu lụa hoặc linen, màu sắc trung tính hoặc pastel. Hoặc áo blouse kết hợp chân váy midi/quần culottes.
- Lý do: Vừa đủ lịch sự cho bữa ăn tối, vừa tạo cảm giác thoải mái, lãng mạn.
- **Phụ kiện đi kèm:**
- Mũ rộng vành, kính râm để chống nắng.
- Dép xỏ ngón hoặc sandals thoải mái.
- Túi cói hoặc túi vải tote để đựng đồ dùng cá nhân.



