Giải SGK Công nghệ lớp 6 Cánh diều Chủ đề 4 Bài 14: Quạt điện và máy giặt (trang 72-71)

Quan sát Hình 14.1, ta có thể thấy các đồ dùng điện sau:

• **Quạt điện:** Công dụng là dùng để làm mát.
• **Bàn là (bàn ủi):** Công dụng là dùng để làm phẳng quần áo.
• **Máy giặt:** Công dụng là dùng để giặt sạch quần áo.

Bên cạnh tác dụng làm mát, quạt điện còn có một số tác dụng khác như:

• • **Lưu thông không khí:** Giúp không khí trong phòng được luân chuyển, tránh tình trạng bí bách.
  • **Làm khô:** Có thể dùng để làm khô các vật dụng ẩm ướt (quần áo mới giặt, sàn nhà ẩm…).
  • **Hỗ trợ điều hòa:** Giúp phân tán hơi lạnh của điều hòa đều khắp phòng, tăng hiệu quả làm mát.

• **Đuổi muỗi, côn trùng:** Luồng gió từ quạt có thể làm khó chịu cho muỗi và một số côn trùng khác.
• **Thanh lọc không khí:** Một số quạt hiện đại có tính năng tạo ion, lọc khuẩn giúp cải thiện chất lượng không khí.

• **Động cơ điện:** Là bộ phận chuyển đổi điện năng thành cơ năng, làm quay trục và cánh quạt.
• **Cánh quạt:** Được gắn với trục động cơ, khi quay sẽ tạo ra gió.
• **Lồng quạt (lồng bảo vệ):** Bao bọc cánh quạt, có chức năng bảo vệ người dùng khỏi bị cánh quạt va vào và bảo vệ cánh quạt khỏi va đập.
• **Thân quạt:** Chứa động cơ điện, là giá đỡ cho các bộ phận khác và tạo sự ổn định cho quạt.
• **Bộ điều khiển:** Dùng để điều chỉnh tốc độ quay, thay đổi hướng quay, hẹn giờ,…
• **Đế quạt:** Giúp quạt đứng vững, tạo sự chắc chắn.

Dựa vào Hình 14.4, ta có thể nhận biết các loại quạt và đặc điểm của chúng:

• **Quạt treo tường (hình A):**
  • **Đặc điểm:** Gắn cố định trên tường, tiết kiệm không gian sàn, có thể điều khiển bằng dây kéo hoặc điều khiển từ xa.
  • **Tính năng nổi bật:** Phù hợp với không gian nhỏ, làm mát phạm vi rộng hơn quạt bàn.
• **Quạt bàn (hình B):**
  • **Đặc điểm:** Kích thước nhỏ gọn, đặt trên bàn hoặc các bề mặt cao, gió thổi tập trung, có thể đảo gió.
  • **Tính năng nổi bật:** Dễ di chuyển, phù hợp cho cá nhân hoặc không gian nhỏ.
• **Quạt đứng (hình C):**
  • **Đặc điểm:** Có chân đế cao, điều chỉnh được chiều cao, gió thổi xa và mạnh hơn quạt bàn, có chế độ đảo gió.
  • **Tính năng nổi bật:** Phù hợp làm mát cho không gian rộng hơn, linh hoạt trong vị trí đặt.
• **Quạt trần (hình D):**
  • **Đặc điểm:** Gắn cố định trên trần nhà, có sải cánh lớn.
  • **Tính năng nổi bật:** Làm mát cho toàn bộ không gian phòng rộng, tạo luồng gió đối lưu tốt, tiết kiệm không gian sàn.

• **Đặt quạt ở vị trí chắc chắn:** Để tránh quạt bị đổ, ngã trong quá trình hoạt động, đặc biệt khi quạt đang quay, gây nguy hiểm cho người sử dụng (đặc biệt là trẻ em) và làm hỏng quạt.
• **Lau quạt thường xuyên:** Để loại bỏ bụi bẩn bám trên cánh quạt và lồng quạt. Bụi bẩn tích tụ sẽ làm giảm hiệu suất làm mát của quạt, khiến quạt phải hoạt động nặng hơn, tiêu thụ nhiều điện năng hơn. Ngoài ra, bụi bẩn còn có thể gây hại cho sức khỏe hô hấp.

(Học sinh tự liên hệ thực tế về diện tích phòng và nhu cầu sử dụng của gia đình để trả lời. Dưới đây là ví dụ minh họa):

Gia đình em có phòng khách khoảng 20 m², phòng ngủ khoảng 12 m². Để đảm bảo an toàn, hiệu quả, tiết kiệm và phù hợp, em sẽ chọn:

• **Phòng khách:** Chọn **quạt đứng** hoặc **quạt trần**. Cả hai loại này đều có khả năng làm mát cho không gian rộng (15-25m² hoặc toàn bộ không gian). Quạt đứng linh hoạt di chuyển, còn quạt trần tiết kiệm không gian sàn và tạo luồng gió đều.
• **Phòng ngủ:** Chọn **quạt bàn** hoặc **quạt treo tường**. Quạt bàn nhỏ gọn, dễ điều chỉnh, phù hợp cho diện tích 10-15m². Quạt treo tường cố định, tiết kiệm diện tích sàn và làm mát hiệu quả cho phòng 10-12m².

• **Vỏ máy:** Bảo vệ các bộ phận bên trong máy giặt, tạo hình dáng bên ngoài.
• **Bộ điều khiển:** Điều khiển các chức năng giặt, vắt, xả, hẹn giờ,… của máy giặt.
• **Thùng chứa (lồng giặt):** Nơi chứa quần áo và nước giặt trong quá trình giặt.
• **Mâm giặt:** Gắn với trục động cơ, khi quay sẽ tạo lực ma sát và đảo quần áo để làm sạch.
• **Động cơ điện:** Là bộ phận tạo chuyển động quay cho mâm giặt.

Giống nhau:

• Cả quạt điện và máy giặt đều hoạt động dựa trên nguyên lí chuyển đổi điện năng thành cơ năng thông qua động cơ điện.
• Khi được cấp điện và lựa chọn chế độ hoạt động, động cơ điện sẽ làm quay bộ phận công tác (cánh quạt hoặc mâm giặt).

Khác nhau:

Nếu máy giặt có khối lượng giặt định mức là 7 kg mà giặt 8 kg quần áo khô, sẽ có các hiện tượng sau xảy ra:

• **Máy hoạt động quá tải:** Khối lượng quần áo vượt quá khả năng chịu tải của động cơ và các bộ phận khác.
• **Giặt không sạch:** Quần áo quá nhiều sẽ bị bó chặt, không đủ không gian để xoay và đảo đều, dẫn đến việc giặt không hiệu quả, vết bẩn không được loại bỏ hết.
• **Giảm tuổi thọ máy:** Việc hoạt động quá tải thường xuyên sẽ làm động cơ nóng lên, hao mòn linh kiện nhanh chóng, dễ gây hỏng hóc và giảm tuổi thọ của máy.
• **Tiếng ồn lớn, rung lắc mạnh:** Do máy phải cố gắng tải trọng lớn hơn mức cho phép.

Lý do: Khối lượng giặt định mức là khối lượng tối đa mà máy có thể giặt hiệu quả và an toàn. Vượt quá mức này sẽ gây áp lực lớn lên động cơ và hệ thống truyền động.

Phải phân loại quần áo khi giặt bằng máy giặt vì:

• **Bảo vệ quần áo:** Mỗi loại vải có đặc tính khác nhau (màu sắc, độ bền, độ co giãn…). Phân loại giúp chọn chế độ giặt phù hợp (nhiệt độ nước, tốc độ vắt, chu trình giặt) để tránh làm hỏng, phai màu, co rút hoặc biến dạng quần áo.
• **Tăng hiệu quả giặt sạch:** Quần áo bẩn nhiều nên giặt riêng hoặc với chế độ mạnh hơn. Phân loại giúp máy giặt hoạt động hiệu quả hơn, đảm bảo quần áo được làm sạch tối ưu.
• **Tiết kiệm nước và điện:** Giặt đúng loại quần áo với chế độ phù hợp giúp tránh lãng phí nước và điện do giặt quá lâu hoặc không đủ sạch.
• **Tránh lây màu:** Quần áo màu đậm có thể ra màu và làm hỏng quần áo màu sáng nếu giặt chung.

Phải vệ sinh lồng giặt thường xuyên vì:

• **Ngăn ngừa vi khuẩn, nấm mốc:** Môi trường ẩm ướt trong lồng giặt là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm mốc phát triển, gây mùi hôi và có thể bám vào quần áo, gây dị ứng cho da.
• **Đảm bảo quần áo sạch sẽ:** Cặn bột giặt, xơ vải và bụi bẩn tích tụ trong lồng giặt có thể bám ngược lại vào quần áo trong quá trình giặt, khiến quần áo không được sạch hoàn toàn hoặc có vết bẩn.
• **Tăng hiệu quả hoạt động và tuổi thọ máy:** Lồng giặt sạch sẽ giúp máy hoạt động trơn tru hơn, tránh tình trạng tắc nghẽn hoặc giảm hiệu suất giặt.
• **Loại bỏ mùi hôi:** Vệ sinh định kỳ giúp loại bỏ mùi ẩm mốc khó chịu từ lồng giặt.

• **Gia đình bạn Nam (4 người):** Nên chọn máy giặt có khối lượng giặt định mức từ **7,5 kg – 8,5 kg**. Khối lượng này phù hợp với số lượng quần áo của gia đình 4 người, đảm bảo giặt sạch hiệu quả mà vẫn tiết kiệm điện nước.
• **Gia đình bạn Hoa (6 người):** Nên chọn máy giặt có khối lượng giặt định mức **trên 8,5 kg**. Với số lượng thành viên đông, nhu cầu giặt giũ lớn, máy có khối lượng giặt lớn sẽ giúp giặt được nhiều quần áo hơn trong một lần, tiết kiệm thời gian và năng lượng.

Quạt bàn:

• **Đặc điểm:** Kích thước nhỏ gọn, thường đặt trên bàn hoặc các bề mặt cao, có thể đảo gió.
• **Mục đích sử dụng:** Phù hợp cho không gian nhỏ hẹp, cá nhân sử dụng, hoặc làm mát trong phạm vi gần.

Quạt đứng:

• **Đặc điểm:** Có chân đế cao, điều chỉnh được chiều cao, gió thổi xa và mạnh hơn quạt bàn, có chế độ đảo gió.
• **Mục đích sử dụng:** Phù hợp làm mát cho không gian rộng hơn (ví dụ: phòng khách, phòng làm việc chung), có thể điều chỉnh độ cao để phù hợp với người ngồi hoặc đứng.

Các bước cơ bản để sử dụng máy giặt an toàn và hiệu quả:

1. **Kiểm tra và phân loại quần áo:** Kiểm tra túi quần áo, loại bỏ vật sắc nhọn. Phân loại quần áo theo màu sắc, chất liệu và độ bẩn để chọn chế độ giặt phù hợp.
2. **Cho quần áo vào lồng giặt:** Đảm bảo khối lượng quần áo không vượt quá khối lượng giặt định mức của máy.
3. **Đổ bột giặt/nước giặt và nước xả vải:** Đổ đúng lượng theo hướng dẫn của nhà sản xuất và ngăn chứa trên máy.
4. **Chọn chương trình giặt:** Chọn chế độ giặt phù hợp với loại và số lượng quần áo đã phân loại (ví dụ: giặt cotton, giặt tổng hợp, giặt nhanh, giặt đồ mỏng…).
5. **Khởi động máy:** Nhấn nút khởi động (Start/Power).
6. **Sau khi giặt xong:** Lấy quần áo ra ngay, đóng cửa lồng giặt (hoặc để hé) để thông gió, lau sạch bên trong và bên ngoài máy nếu cần.
7. **Vệ sinh định kỳ:** Vệ sinh lồng giặt, khay chứa bột giặt/nước xả, bộ lọc xơ vải thường xuyên.

Ưu điểm nổi bật nhất của máy giặt lồng ngang so với lồng đứng là **khả năng giữ được độ bền của quần áo**. Quần áo trong quá trình giặt ít bị xoắn vào nhau hơn, từ đó tránh được hiện tượng giãn hay biến dạng quần áo như máy giặt lồng đứng khi giặt nhiều lần.