Giải SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức Bài 2: Cánh đồng hoa (Trang 13-17)

Gợi ý trả lời:

Để góp phần làm cho khu phố hay thôn xóm của em thêm sạch đẹp, em có thể làm những việc như:

• Không vứt rác bừa bãi, luôn bỏ rác đúng nơi quy định.
• Tham gia các buổi tổng vệ sinh khu phố cùng gia đình hoặc đoàn thể.
• Nhắc nhở mọi người xung quanh giữ gìn vệ sinh chung.
• Trồng cây xanh, chăm sóc hoa ở ban công, trước nhà hoặc trong khuôn viên chung.
• Tuyên truyền cho bạn bè, người thân về ý thức bảo vệ môi trường.

Gợi ý trả lời:

• Các bạn nhỏ thường rủ nhau ra đồng cỏ để vui chơi. Cụ thể, Ja Ka luôn mang theo chiếc trống nhỏ và khi Ja Ka vỗ trống, các bạn cùng múa hát tưng bừng.
• Chuyện xảy ra ở đó là: Trên đồng cỏ, xuất hiện một bãi rác và cứ lớn dần lên, bốc mùi khó chịu, khiến các bạn nhỏ chẳng nở đùa nghịch được nữa. Đồng cỏ dần trở thành bãi rác mất thôi.

Gợi ý trả lời:

• Khi thấy đồng cỏ có nguy cơ trở thành bãi rác, các bạn nhỏ đã rất lo buồn. Mư Hoa thậm chí đã “quay mặt đi, giấu những giọt nước mắt”, Ja Ka và Ja Prok thì “rầu rĩ”, thốt lên “Biết làm thế nào bây giờ?”.
• Các bạn đã có ý tưởng: Ja Ka hỏi “Các cậu có thấy bầu trời như một vườn hoa không?”, Mư Như tiếp lời “Cánh diều giống hoa ngũ sắc, đám mây giống hoa cúc trắng…”. Từ đó, các bạn đã cùng nhau quyết tâm tạo một cánh đồng hoa trên chính bãi rác cũ.

Gợi ý trả lời:

• Các bạn nhỏ đã thực hiện ý tưởng bằng cách: chụm đầu bàn tính và quyết tâm cải tạo đồng cỏ. Họ hờ hững cùng các bạn bắt tay vào dọn rác, xới đất, gieo hạt, trồng cây, ngày ngày tưới nước, nhổ cỏ, bắt sâu.
• Kết quả là: Ba tháng sau, hoa đã đua nhau khoe sắc: cúc bách nhật tím lịm, cúc vạn thọ vàng tươi, mào gà đỏ thắm,… Cánh đồng hoa xinh đẹp, ngời lặng trở nên nổi tiếng, đón nhiều khách tới tham quan.
• Trước thành quả đạt được, các bạn nhỏ có cảm xúc vui mừng như nhảy múa, ca hát. Cánh đồng hoa cũng như đang vui cười hạnh phúc, thể hiện niềm vui sướng, tự hào và hạnh phúc khi thấy công sức của mình được đền đáp.

Gợi ý trả lời:

Câu chuyện “Cánh đồng hoa” kể về một nhóm bạn nhỏ rất thích chơi đùa và múa hát trên đồng cỏ ở đầu làng. Một ngày, đồng cỏ bị biến thành bãi rác bốc mùi, khiến các bạn rất buồn và lo lắng. Với sự sáng tạo và quyết tâm, các bạn đã nảy ra ý tưởng biến bãi rác thành một cánh đồng hoa. Cả nhóm cùng nhau dọn dẹp, xới đất, gieo hạt, và chăm sóc cây cẩn thận. Ba tháng sau, cánh đồng hoa rực rỡ sắc màu, thu hút đông đảo du khách và mang lại niềm vui, hạnh phúc to lớn cho các bạn nhỏ.

Gợi ý trả lời:

Từ câu chuyện “Cánh đồng hoa”, em rút ra được những bài học quý giá:

• Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của mỗi người: Chúng ta cần có ý thức giữ gìn vệ sinh chung, không vứt rác bừa bãi.
• Sức mạnh của sự đoàn kết và hành động: Khi mọi người cùng chung sức, đồng lòng, chúng ta có thể biến những điều tưởng chừng không thể thành hiện thực (biến bãi rác thành cánh đồng hoa).
• Tầm quan trọng của lòng yêu thiên nhiên và sự sáng tạo: Tình yêu thiên nhiên và ý tưởng độc đáo có thể tạo ra những thay đổi tích cực, làm đẹp cho cuộc sống.
• Thành quả ngọt ngào từ sự cố gắng: Mọi sự cố gắng, kiên trì sẽ được đền đáp bằng những kết quả tốt đẹp, mang lại niềm vui và hạnh phúc.

Gợi ý trả lời:

Gợi ý trả lời:

• Múa hát **tưng bừng**: có thể thay bằng vui vẻ, sôi động, náo nhiệt.
• Biết **tưởng đó**: có thể thay bằng tưởng tượng ra điều đó, hình dung.
• Vui mừng **nhảy nhót**: có thể thay bằng vui sướng, ca hát, hò reo (tùy ngữ cảnh).
• Tiếng trống **rộn ràng**: có thể thay bằng vang dội, sôi nổi, tưng bừng.

Gợi ý trả lời:

Các đoạn văn trên kể lại câu chuyện theo lời của nhân vật chuột xù (ngôi thứ nhất). Bằng chứng là nhân vật dùng các từ “Tôi”, “của tôi”, “em”.

Gợi ý trả lời:

• Để gợi về mình, nhân vật dùng các từ: tôi, của tôi, em.
• Để gợi về các nhân vật khác, nhân vật dùng các từ: mèo nhép, cậu bạn thân, cậu ấy, bác ngựa.

Gợi ý trả lời:

Từ ngữ in đậm trong bài cũ là “kháng kháng”, “tưởng đó”, “nhảy nhót”, “tưng bừng”, “rộn ràng”. Ở đây, câu hỏi đề cập đến “những từ ngữ in đậm” nhưng không có từ in đậm trong đoạn văn mẫu mới này. Tuy nhiên, nếu dựa vào nội dung văn bản (đoạn “Trên lưng bác ngựa trở về, tôi vẫn giả vờ nằm thiêm thiếp. Mèo nhép chắc là biết lỗi, cứ sụt sịt,…Tôi phải cố nén cười. Cứ để cậu ấy ân hận một lúc nữa, như thế mới có bài học chứ.”) thì có thể hiểu là:

Đáp án đúng nhất là: A. Chuột xù không chắc chắn về suy nghĩ, cảm xúc của mèo nhép. (Ví dụ: “Mèo nhép **chắc là** biết lỗi…”)

Nếu câu hỏi muốn nói về từ “tôi” và cách kể chuyện của chuột xù, thì đó là B. Chuột xù không chắc chắn về suy nghĩ, cảm xúc của mình. (Khi kể theo ngôi thứ nhất, nhân vật thường thể hiện cảm xúc, suy nghĩ của chính mình một cách rõ ràng, còn với người khác thì có thể “chắc là”, “có lẽ”.)

Vì không có từ in đậm cụ thể, nên ta sẽ phân tích dựa vào cách kể chuyện của nhân vật. Khi kể theo ngôi thứ nhất, người kể thường thể hiện rõ cảm xúc của mình, và đôi khi dự đoán, suy đoán cảm xúc của người khác. Với câu “Mèo nhép **chắc là** biết lỗi”, đây là một sự phỏng đoán của chuột xù về mèo nhép. Vậy nên, đáp án A phù hợp nhất trong ngữ cảnh này.

Gợi ý trả lời:

Tóm lại: Bài văn trang 11 kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện), còn bài văn này kể theo ngôi thứ nhất (nhân vật xưng “tôi”).

Gợi ý trả lời:

Khi đóng vai một nhân vật để kể lại câu chuyện, câu chuyện sẽ được kể theo lời của chính nhân vật đó (ngôi thứ nhất). Nhân vật kể chuyện sẽ xưng là “tôi” hoặc “em” (tùy ngữ cảnh).

Gợi ý trả lời:

Các sự việc trong câu chuyện sẽ được kể theo cảm nhận, suy nghĩ, tình cảm và góc nhìn riêng của nhân vật mà em đóng vai. Điều này có nghĩa là:

• Những sự việc mà nhân vật chứng kiến, trải qua sẽ được miêu tả cụ thể.
• Cảm xúc (vui, buồn, sợ hãi, tức giận,…) của nhân vật khi chứng kiến hoặc trải qua sự việc sẽ được thể hiện rõ.
• Suy nghĩ, phán đoán, đánh giá của nhân vật về các nhân vật khác và tình huống cũng sẽ được bộc lộ.
• Giọng điệu kể chuyện sẽ mang đậm cá tính của nhân vật.

Đây là phần ghi nhớ quan trọng về cách viết văn kể chuyện sáng tạo bằng cách đóng vai nhân vật. Các em cần học thuộc để áp dụng vào bài viết của mình, giúp câu chuyện trở nên sống động và có chiều sâu cảm xúc hơn.

Học sinh tự tìm đọc các câu chuyện được gợi ý hoặc các câu chuyện khác về thế giới tuổi thơ mà mình yêu thích. Việc đọc sách giúp mở rộng kiến thức, bồi dưỡng tâm hồn và phát triển kĩ năng đọc hiểu.

Học sinh tự hoàn thành phiếu đọc sách dựa trên câu chuyện đã đọc. Ví dụ:

Phiếu đọc sách mẫu:

Học sinh tự trao đổi với bạn hoặc kể cho người thân nghe về câu chuyện đã đọc, theo các gợi ý trên. Hoạt động này giúp rèn luyện kĩ năng nói, trình bày ý kiến và chia sẻ cảm xúc về tác phẩm.