Chào mừng các em học sinh và quý phụ huynh đến với phần hướng dẫn giải chi tiết bài tập trong Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 tập 1, bộ sách Kết nối tri thức với cuộc sống. Bài 8: Những hạt thóc giống sẽ đưa các em khám phá một câu chuyện cổ tích đầy ý nghĩa, củng cố kiến thức về từ nhiều nghĩa và rèn luyện kĩ năng kể chuyện sáng tạo.
Xem toàn bộ Giải Sách giáo khoa Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức
Giải Bài 7: Bộ sưu tập độc đáo – Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức (Trang 36-40)
Giải Bài 6: Ngôi sao sân cỏ – Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức (Trang 31-35)
Giải Bài 5: Tiếng hạt nảy mầm – Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức (Trang 28-30)
Giải Mục Đọc bài 8 trang 41 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức
Trao đổi: Tưởng tượng em đến một hành tinh ngoài Trái Đất, em sẽ thấy những gì? (Trang 41)
Hình ảnh trang 41: Bài đọc “Hành tinh kì lạ” trong SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức.
Gợi ý trao đổi:
- Nếu em đến một hành tinh ngoài Trái Đất, em tưởng tượng mình sẽ thấy những cảnh vật vô cùng kì lạ và độc đáo.
- Có thể đó là những ngọn núi cao chót vót, được tạo thành từ những tinh thể lấp lánh với đủ màu sắc.
- Những dòng sông ở đó có thể không phải là nước mà là một chất lỏng phát sáng, tuôn chảy qua những thung lũng đá kì vĩ.
- Cây cối ở hành tinh này có thể không có màu xanh mà là màu đỏ, tím hoặc vàng rực rỡ, lá cây phát ra ánh sáng dịu nhẹ.
- Các sinh vật sống trên hành tinh đó có thể có hình dáng độc đáo, biết bay lượn mà không cần cánh, hoặc di chuyển bằng cách biến hình.
- Bầu trời có thể có nhiều mặt trăng với kích thước và màu sắc khác nhau, hoặc có những hiện tượng thiên văn kì ảo như mưa sao băng liên tục.
- Tóm lại, hành tinh đó sẽ là một thế giới hoàn toàn khác biệt, nơi mọi thứ đều vượt xa trí tưởng tượng của con người.
Bài đọc: Hành tinh kì lạ (Trang 41)
(Văn bản “Hành tinh kì lạ” được hiển thị trong ảnh trang 41 của Sách giáo khoa Tiếng Việt 5 tập 1 KNTT)
Hình ảnh trang 42: Tiếp nối bài đọc và các câu hỏi đọc hiểu của Bài 8 Hành tinh kì lạ.
Trả lời câu hỏi đọc hiểu (Trang 42)
1. Tìm chi tiết cho biết lí do con tàu phải hạ cánh xuống hành tinh gần nhất.
Gợi ý trả lời:
Chi tiết cho biết lí do con tàu phải hạ cánh xuống hành tinh gần nhất là: “Khi tàu vượt qua hành lang lửa trên hành trình thám hiểm không gian, phía trước tàu bỗng xuất hiện những tia sáng nhấp nháy. Các kim đồng hồ ở buồng lái rối loạn, rồi không nhúc nhích nữa. Tàu buộc phải đáp xuống hành tinh gần nhất.”
2. Hai nhà du hành phát hiện ra những điều gì đặc biệt ở hành tinh đó?
Gợi ý trả lời:
Hai nhà du hành đã phát hiện ra những điều đặc biệt ở hành tinh đó là:
- Mọi thứ đều là bằng máy móc: từ máy dò đường, máy làm từ đất cát, đến máy tắm.
- Cái cây họ nhìn thấy cũng là một loại máy hình cây, có vỏ thân cây bằng vành sắt, cành lá xanh tươi, và các quả phát hiện ra đây cũng chỉ là máy.
- Đặc biệt, họ không thấy bóng cây râm mát, không nghe tiếng chim hót líu lo, và không có một dấu hiệu nào của sự sống tự nhiên.
3. Vì sao nhân vật “tôi” cảm thấy nhớ Trái Đất?
Gợi ý trả lời:
Nhân vật “tôi” cảm thấy nhớ Trái Đất vì mọi thứ trên hành tinh lạ đều là máy móc, không có sự sống tự nhiên, không có vẻ đẹp và cảm xúc như ở Trái Đất.
Cụ thể, anh ấy nhớ những điều thân thuộc như:
- “Từng bụi cây râm mát với tiếng chim hót ríu ran.” – một vẻ đẹp thiên nhiên sống động mà hành tinh kia không có.
- Anh ấy nhận ra rằng dù Trái Đất “đô thị chưa nóng lắm” thì ở đó “đầy ắp bửc lạ thường, cây cối, hoa lá, và những con vật đáng yêu”.
Những điều này cho thấy anh ấy trân trọng sự sống, vẻ đẹp tự nhiên và những điều bình dị của quê hương mình.
4. Đóng vai một người máy trên hành tinh lạ, giới thiệu về hành tinh đó.
Gợi ý trả lời:
Xin chào các bạn! Tôi là một người máy, cư dân của hành tinh kì lạ này. Chúng tôi rất tự hào về hành tinh của mình. Mọi thứ ở đây đều được vận hành bằng công nghệ tiên tiến nhất. Từ những cỗ máy khổng lồ xây dựng thành phố, tới những cỗ máy nhỏ bé như chiếc ô tô bay, hay thậm chí là cả những “cây” cảnh quan, tất cả đều là sản phẩm của trí tuệ nhân tạo. Chúng tôi không có thiên nhiên tươi tốt như Trái Đất của các bạn, nhưng bù lại, cuộc sống ở đây rất trật tự, hiệu quả và được kiểm soát hoàn hảo. Mọi thứ đều được lập trình để phục vụ cho sự tiện nghi tối đa. Chúng tôi mời các bạn đến thăm để trải nghiệm một thế giới hoàn toàn khác biệt, nơi công nghệ là trên hết!
Mua trọn bộ tài liệu lớp 5
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 0936381214 để nhận file PDF hoặc bản in
5. Kế tiếp phần kết thúc cho câu chuyện. (Trang 42)
Gợi ý trả lời:
Thế rồi,… chúng tôi quyết định phải trở về Trái Đất càng sớm càng tốt. Chúng tôi nhanh chóng sửa chữa con tàu, dù khó khăn vì các linh kiện ở đây quá khác biệt. Cuối cùng, con tàu cũng khởi động lại được, mang theo niềm khao khát được trở về với cây cối xanh tươi, tiếng chim hót líu lo và cả những hạt mưa lất phất của quê hương.
Bỗng nhiên,… một tia sáng mạnh mẽ vụt qua trước mắt chúng tôi. Một cánh cửa không gian hiện ra, và từ đó, một giọng nói ấm áp vang lên: “Chào mừng các bạn trở về nhà!”. Thì ra, đây là một giấc mơ, và chúng tôi đang nằm trong chiếc lều quen thuộc của mình trên Trái Đất. Chúng tôi mỉm cười nhìn nhau, biết ơn vì tất cả chỉ là một cuộc phiêu lưu trong mơ, và chúng tôi vẫn đang ở trên hành tinh tươi đẹp của mình.
Cuối cùng,… sau bao ngày chờ đợi, chúng tôi cũng được phép quay trở về Trái Đất. Cảm giác đặt chân xuống mảnh đất quen thuộc, hít thở không khí trong lành, nghe tiếng chim hót và nhìn thấy những hàng cây xanh mướt thật diệu kì. Chúng tôi nhận ra rằng không có nơi nào tuyệt vời hơn Trái Đất, nơi có sự sống, tình yêu thương và những điều giản dị nhưng vô giá. Từ đó, chúng tôi càng trân trọng và yêu quý hành tinh của mình hơn bao giờ hết.
Giải Mục Luyện từ và câu trang 43 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức
Hình ảnh trang 43: Phần Luyện từ và câu, luyện tập về Từ nhiều nghĩa trong SGK Tiếng Việt lớp 5.
1. Tìm trong và ngoài bài đọc những từ ngữ chỉ sự vật trong vũ trụ.
Gợi ý trả lời:
- Trong bài đọc: hành tinh, Trái Đất.
- Ngoài bài đọc: mặt trời, mặt trăng, sao, thiên thạch, dải ngân hà, vũ trụ, vệ tinh, chòm sao, hố đen, thiên hà, tinh vân, sao chổi, tiểu hành tinh, quỹ đạo, không gian, phi thuyền, người ngoài hành tinh.
2. Tìm các đại từ trong đoạn dưới đây và cho biết mỗi đại từ đó dùng để xưng hô hay để thay thế.
Tôi thích nhất những chiếc ô tô vừa chạy vừa bay. Chúng hoạt động theo yêu cầu bằng giọng nói của chủ nhân.
Tôi lại gần một cây đại thụ.
Gợi ý trả lời:
- Tôi: đại từ xưng hô (ngôi thứ nhất).
- Chúng: đại từ thay thế (thay thế cho “những chiếc ô tô vừa chạy vừa bay”).
3. Viết tiếp câu dưới đây, trong đó có sử dụng đại từ thay thế.
Tôi lại gần một cây đại thụ. Ⓞ
Gợi ý trả lời:
- Tôi lại gần một cây đại thụ. **Nó** đứng sừng sững giữa bầu trời đầy sao.
- Tôi lại gần một cây đại thụ. **Cái đó** cao lớn hơn bất kỳ cái cây nào tôi từng thấy.
(Đại từ thay thế là “Nó” hoặc “Cái đó”, thay thế cho “cây đại thụ”.)
Giải Mục Viết trang 43-44 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức
Hình ảnh trang 43: Phần Viết – Đánh giá, chỉnh sửa báo cáo công việc.
Đánh giá, chỉnh sửa báo cáo công việc (Trang 43-44)
1. Nghe thầy cô nhận xét chung về bài làm của lớp.
- Về hình thức trình bày từng phần của báo cáo.
- Về các thông tin nêu trong bảng biểu, các nhận xét, đánh giá trong nội dung báo cáo.
- Về cách dùng từ, viết câu.
- Về chính tả.
Gợi ý lắng nghe và chuẩn bị chỉnh sửa:
Học sinh cần chú ý lắng nghe những nhận xét của thầy cô về các tiêu chí sau:
- Hình thức trình bày: Báo cáo đã đầy đủ các phần (quốc hiệu, tiêu ngữ, tiêu đề, người nhận, nội dung, người viết) chưa? Trình bày có khoa học, rõ ràng không?
- Nội dung: Các thông tin, số liệu, nhận xét, đánh giá có chính xác, khách quan không? Có đi đúng trọng tâm và đầy đủ các ưu điểm, hạn chế không?
- Diễn đạt: Từ ngữ dùng có trang trọng, phù hợp với văn bản hành chính không? Câu văn có rõ ràng, mạch lạc không? Có lỗi ngữ pháp không?
- Chính tả: Kiểm tra các lỗi chính tả.
2. Chỉnh sửa báo cáo theo nhận xét của thầy cô và theo góp ý của bạn.
G: Chỉnh sửa nội dung. Chỉnh sửa hình thức trình bày.
Gợi ý chỉnh sửa:
Dựa trên các nhận xét của thầy cô và góp ý của bạn bè, học sinh tự chỉnh sửa bản báo cáo của mình.
- Chỉnh sửa nội dung:
- Bổ sung những thông tin còn thiếu (nếu có).
- Làm rõ hơn những phần nội dung chưa cụ thể.
- Điều chỉnh những nhận xét, đánh giá để đảm bảo tính khách quan, chính xác.
- Kiểm tra lại các số liệu, đảm bảo không có sai sót.
- Chỉnh sửa hình thức trình bày:
- Sắp xếp lại các phần của báo cáo theo đúng quy định.
- Trình bày các ý theo gạch đầu dòng hoặc bảng biểu cho dễ nhìn, dễ hiểu.
- Sửa lỗi chính tả, ngữ pháp, dùng từ.
- Đảm bảo bản báo cáo sạch đẹp, gọn gàng.
Mua trọn bộ tài liệu lớp 5
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 0936381214 để nhận file PDF hoặc bản in
Giải Mục Nói và nghe trang 44 SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức
Hình ảnh trang 44: Phần Nói và nghe, giới thiệu về những điểm vui chơi lí thú.
Những điểm vui chơi lí thú (Trang 44-45)
Yêu cầu: Giới thiệu về một nơi vui chơi mà em đã đến hoặc muốn đến.
1. Chuẩn bị.
- Chọn nơi vui chơi để giới thiệu (nơi đã đến hoặc đã thấy qua sách báo, phim ảnh,…).
- Nhớ lại những điều hấp dẫn về nơi vui chơi (quang cảnh, hoạt động vui chơi,…).
- Dự kiến các nội dung sẽ giới thiệu.
- Tìm các phương tiện hỗ trợ (tranh ảnh minh họa,…).
Gợi ý chuẩn bị:
Ví dụ: Giới thiệu về công viên nước Hồ Tây (Hà Nội)
- Tên nơi vui chơi: Công viên nước Hồ Tây.
- Địa điểm: Số 614 Lạc Long Quân, Tây Hồ, Hà Nội.
- Những điều hấp dẫn:
- Quang cảnh: Rộng rãi, thoáng mát, nhiều cây xanh, hồ bơi lớn với nhiều trò chơi dưới nước.
- Hoạt động vui chơi:
- Trò chơi mạo hiểm: Đường trượt ống xoắn, đường trượt nhiều làn, khu vực trượt cao tốc.
- Trò chơi thư giãn: Bể tạo sóng, sông lười, bể bơi dành cho trẻ em với các trò chơi nhẹ nhàng.
- Khu vui chơi trên cạn (Công viên Mặt Trời Mới) với các trò chơi cảm giác mạnh (đu quay, tàu lượn) và trò chơi nhẹ nhàng (nhà bóng, cầu trượt).
- Cảm xúc/điều em thích: Cảm giác sảng khoái khi được bơi lội, vui vẻ khi chơi các trò trượt nước, thích thú với không gian rộng lớn và mát mẻ, là nơi lí tưởng để giải nhiệt mùa hè.
- Phương tiện hỗ trợ: Có thể tìm kiếm hình ảnh các khu vực, trò chơi trong công viên nước Hồ Tây.
2. Trình bày.
Dựa vào nội dung đã chuẩn bị, giới thiệu về nơi vui chơi mà em đã đến hoặc muốn đến.
- Giới thiệu chung (tên, địa chỉ nơi vui chơi, lí do em biết nơi đó,…).
- Giới thiệu quang cảnh và các hoạt động vui chơi.
- Nêu cảm xúc khi được trải nghiệm hoặc mong muốn được đến nơi vui chơi.
Lưu ý:
- Khi nói, có thể hiện suy nghĩ, cảm xúc qua giọng nói, cử chỉ, điệu bộ,…
- Khi nghe, nên ghi lại những điều thú vị mà em muốn học tập trong bài giới thiệu của bạn.
Gợi ý trình bày (Dựa trên ví dụ Công viên nước Hồ Tây):
“Chào thầy cô và các bạn, hôm nay em muốn giới thiệu về một địa điểm vui chơi mà em vô cùng yêu thích, đó chính là Công viên nước Hồ Tây ở Hà Nội. Em biết đến nơi này qua lời kể của bố mẹ và những hình ảnh trên mạng, và em đã được đến đây chơi vài lần vào mùa hè.
Công viên nằm ở số 614 Lạc Long Quân, rất dễ tìm. Bước vào cổng, em đã cảm thấy một không khí mát mẻ, trong lành khác hẳn bên ngoài. Công viên rất rộng, có nhiều cây xanh bao quanh những khu bể bơi lớn.
Điều làm em thích nhất ở đây chính là các trò chơi dưới nước. Có những đường trượt ống xoắn ốc dài hun hút, hay những đường trượt nhiều làn để thi đấu với bạn bè. Cảm giác lao mình xuống từ độ cao rồi rơi ùm xuống nước thật sảng khoái và đã đời! Ngoài ra, em còn rất thích bể tạo sóng, cảm giác như đang bơi giữa biển vậy. Khi muốn thư giãn hơn, em lại đi dọc theo sông lười, vừa trôi nhẹ nhàng vừa ngắm cảnh.
Không chỉ có trò chơi nước, công viên còn có khu vực trên cạn với nhiều trò thú vị như đu quay, tàu lượn siêu tốc… Mỗi lần đến đây, em đều được vui chơi hết mình, xua tan cái nóng bức của mùa hè. Công viên nước Hồ Tây không chỉ là nơi vui chơi giải trí mà còn là nơi lưu giữ nhiều kỉ niệm vui vẻ của em và gia đình.”
3. Đánh giá.
G: Nội dung giới thiệu hấp dẫn | Người có phản hồi tích cực
Gợi ý đánh giá:
- Nội dung giới thiệu hấp dẫn:
- Bài giới thiệu có đầy đủ các thông tin cần thiết không?
- Có sử dụng từ ngữ gợi cảm, giàu hình ảnh để miêu tả không?
- Có kể những chi tiết, hoạt động thú vị, độc đáo của nơi vui chơi không?
- Có thể hiện cảm xúc, sự yêu thích của người giới thiệu không?
- Người có phản hồi tích cực:
- Người nghe có chăm chú lắng nghe không?
- Có đặt câu hỏi hoặc bày tỏ sự hứng thú với địa điểm được giới thiệu không?
- Có góp ý chân thành, mang tính xây dựng không?
Trao đổi với người thân:
Sưu tầm tranh ảnh và bài viết về các hành tinh ngoài Trái Đất. Chia sẻ với người thân về một điều thú vị em tìm hiểu được.
Gợi ý trao đổi với người thân:
Học sinh có thể tìm kiếm hình ảnh và thông tin về các hành tinh, thiên thể khác ngoài Trái Đất (ví dụ: Sao Hỏa, Sao Mộc, Mặt Trăng, các tinh vân…). Sau đó chia sẻ với người thân một điều thú vị mà em đã tìm hiểu được.
Ví dụ:
- “Mẹ ơi, con mới tìm hiểu được là trên Sao Hỏa có những ngọn núi lửa rất lớn, lớn hơn cả núi lửa trên Trái Đất mình. Và người ta còn tìm thấy dấu hiệu của nước đá trên đó nữa, nên có thể trong tương lai con người sẽ sống được ở Sao Hỏa đấy mẹ ạ!”
- “Bố ơi, con xem một đoạn phim tài liệu về Dải Ngân Hà của chúng ta. Nó lớn đến mức mà ánh sáng phải mất hàng trăm nghìn năm mới đi hết được một đầu dải ngân hà. Thật là kì diệu bố nhỉ!”
Bài tập tương tự để học sinh luyện tập
Bài tập 1: Đọc hiểu truyện và rút ra bài học
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
“Ngày xưa, có một vị vua ra lệnh cho mỗi gia đình trong vương quốc phải nộp một đấu gạo trắng tinh. Ai không nộp được sẽ bị phạt nặng. Có một cậu bé nghèo không có gạo, nhưng cậu đã rất lo lắng và quyết định không nói dối. Cậu mang đến nộp một đấu cám. Nhà vua hỏi lí do, cậu bé thành thật kể hết mọi chuyện. Vua khen cậu bé trung thực và ban thưởng xứng đáng.”
Câu hỏi:
- Nhà vua ra lệnh cho dân chúng làm gì?
- Cậu bé nghèo đã làm gì khi không có gạo?
- Qua câu chuyện, em rút ra bài học gì?
Đáp án Bài tập 1:
- Nhà vua ra lệnh cho mỗi gia đình trong vương quốc phải nộp một đấu gạo trắng tinh.
- Khi không có gạo, cậu bé nghèo đã rất lo lắng nhưng quyết định không nói dối. Cậu mang đến nộp một đấu cám và thành thật kể hết mọi chuyện với nhà vua.
- Qua câu chuyện, em rút ra bài học: Sự trung thực là phẩm chất quý giá nhất. Dù trong hoàn cảnh khó khăn, chúng ta vẫn phải giữ lòng thật thà, không nói dối. Trung thực sẽ được đền đáp xứng đáng.
Bài tập 2: Luyện từ và câu (Xác định nghĩa của từ)
Gạch chân dưới từ “chân” trong mỗi câu sau và cho biết đó là nghĩa gốc hay nghĩa chuyển:
- Cái ghế này bị gãy một **chân**.
- Bạn Lan chạy rất nhanh bằng đôi **chân** của mình.
- Bác nông dân đang cấy lúa trên **chân** ruộng.
Đáp án Bài tập 2:
- Cái ghế này bị gãy một **chân**. (Nghĩa chuyển – bộ phận đỡ của đồ vật)
- Bạn Lan chạy rất nhanh bằng đôi **chân** của mình. (Nghĩa gốc – bộ phận cơ thể dùng để đi, đứng)
- Bác nông dân đang cấy lúa trên **chân** ruộng. (Nghĩa chuyển – phần thấp nhất, tiếp giáp với mặt đất của sự vật)
Bài tập 3: Viết (Hoàn thành báo cáo)
Dựa vào thông tin sau, em hãy viết phần “Nội dung báo cáo” của một bản báo cáo công việc:
Báo cáo hoạt động học tập tháng 11 của Tổ 1, lớp 5C. Kính gửi: Cô giáo chủ nhiệm lớp 5C.
- Ưu điểm:
- 100% thành viên Tổ 1 hoàn thành bài tập về nhà đúng hạn.
- Nhiều bạn có tiến bộ rõ rệt trong môn Toán và Tiếng Việt.
- Tổ đã đạt 3 điểm 10 trong bài kiểm tra giữa kì môn Khoa học.
- Hạn chế:
- Một số bạn còn nói chuyện riêng trong giờ học.
- Chưa tích cực tham gia phát biểu xây dựng bài.
- Đề xuất: Tổ sẽ tổ chức nhóm học tập để các bạn cùng nhau tiến bộ.
Đáp án Bài tập 3:
Nội dung báo cáo:
Em xin báo cáo các hoạt động của Tổ 1 trong tháng 11 vừa qua như sau:
1. Về học tập:
- 100% thành viên Tổ 1 đã hoàn thành bài tập về nhà đầy đủ và đúng hạn.
- Nhiều bạn trong tổ có sự tiến bộ rõ rệt trong các môn Toán và Tiếng Việt, đặc biệt là bạn An và bạn Bình.
- Tổ đã đạt được 3 điểm 10 trong bài kiểm tra giữa kì môn Khoa học.
2. Về rèn luyện và kỉ luật:
- Một số bạn trong tổ còn thỉnh thoảng nói chuyện riêng trong giờ học, cần nhắc nhở.
- Mức độ tích cực tham gia phát biểu xây dựng bài của một vài bạn chưa cao.
3. Đề xuất:
- Để khắc phục những hạn chế trên, Tổ 1 sẽ tổ chức các buổi học nhóm nhỏ vào cuối buổi học thứ Tư hằng tuần để các bạn cùng nhau ôn tập và trao đổi bài.
- Tổ trưởng sẽ thường xuyên nhắc nhở các bạn trong giờ học để giữ trật tự và khuyến khích các bạn mạnh dạn phát biểu hơn.
Kính mong cô giáo xem xét và có ý kiến chỉ đạo.



