Giải SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức Bài 15: Bài ca về mặt trời (Trang 72-75)

Gợi ý trao đổi:

Em biết một số hành tinh trong hệ Mặt Trời như:

• Trái Đất: Là hành tinh chúng ta đang sống, có sự sống, có nước và bầu khí quyển phù hợp.
• Sao Hỏa: Thường được gọi là “Hành tinh Đỏ” vì có màu đỏ đặc trưng. Các nhà khoa học đang nghiên cứu khả năng có sự sống trên sao Hỏa.
• Sao Kim: Là hành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời, có kích thước gần bằng Trái Đất.
• Sao Mộc: Là hành tinh lớn nhất trong hệ Mặt Trời, được mệnh danh là “gã khổng lồ khí”.

Gợi ý trả lời:

Trong hai khổ thơ đầu, Mặt Trời được miêu tả:

• “Mặt Trời lấp ló sau sườn núi” -> Gợi hình ảnh Mặt Trời từ từ xuất hiện.
• “Tung vệt hồng lên lá tre tươi” -> Màu sắc rực rỡ, mang sức sống đến cho cảnh vật.
• “Mặt Trời thắp lửa” -> Nhân hóa Mặt Trời như đang đốt cháy, tạo ra ánh sáng và sức nóng.
• “Đốt bình minh trên khắp mọi nơi” -> Sức mạnh của Mặt Trời chiếu sáng, đánh thức vạn vật.

Mặt Trời hiện lên như một sinh thể sống động, mang theo ánh sáng và hơi ấm, đánh thức vạn vật sau đêm tối.

Gợi ý trả lời:

Mặt Trời đã mang lại nhiều điều cho cuộc sống của con người và vạn vật:

• Mang lại ánh sáng: “Tung vệt hồng”, “thắp lửa”, “đốt bình minh”, “ánh sáng vàng”, “ánh sáng xanh”.
• Mang lại sự sống, hơi ấm: giúp cây cối xanh tươi, hoa nở, chim ca, suối chảy, nắng lên, mang lại sự sống cho mọi vật.
• Góp phần vào hoạt động sinh hoạt của con người: “thóc vàng”, “đường ra chợ”, “con đường ra đồng”.
• Là nguồn năng lượng quan trọng: “Mặt Trời vầng lửa rực”.

Gợi ý trả lời:

Những chi tiết thể hiện vẻ đẹp và sự diệu kì của Mặt Trời là:

• “Lấp ló sau sườn núi, tung vệt hồng lên lá tre tươi.”
• “Thắp lửa, đốt bình minh trên khắp mọi nơi.”
• “Mặt Trời vàng ươm, thắp sáng mọi miền.”
• “Biến ngọn đồi nhỏ xanh rờn ra cánh rừng lớn biếc xanh thẳm, biến một dòng suối trong veo thành con sông mênh mông.”
• “Biến hạt thóc vàng ươm thành muôn vạn hạt thóc lớn.”
• “Mặt Trời vầng lửa rực.”

Đáp án: B. Vì Mặt Trời mang lại sự sống và vẻ đẹp cho thiên nhiên, cuộc sống.

Giải thích: “Bài ca” ở đây mang ý nghĩa biểu tượng cho sự ca ngợi, tôn vinh những điều tốt đẹp. Mặt Trời được ví như một “bài ca” vì những giá trị to lớn mà nó mang lại cho sự sống và vẻ đẹp của vũ trụ.

Gợi ý trả lời:

Nội dung chính của bài thơ là ca ngợi vẻ đẹp kì vĩ và vai trò vô cùng quan trọng của Mặt Trời đối với sự sống trên Trái Đất, mang lại ánh sáng, hơi ấm, và sức sống cho vạn vật cũng như cuộc sống của con người.

Gợi ý trả lời:

Từ bài thơ “Bài ca về mặt trời”:

• Câu kể: “Mặt Trời lấp ló sau sườn núi.” (Hoặc: “Mặt Trời thắp lửa / Đốt bình minh trên khắp mọi nơi.”)
• Câu hỏi: (Trong bài thơ không có câu hỏi trực tiếp).
• Câu cảm: (Trong bài thơ không có câu cảm trực tiếp).
• Câu khiến: (Trong bài thơ không có câu khiến trực tiếp).

Lưu ý: Bài thơ là một văn bản nghệ thuật, thường sử dụng ngôn ngữ giàu hình ảnh và cảm xúc, chủ yếu là câu kể. Các kiểu câu hỏi, cảm, khiến thường ít hoặc không xuất hiện trong thơ trữ tình như bài này.

Gợi ý viết câu:

a. Về bạn bè, thầy cô:

• Câu kể: Cô giáo em rất tận tình và yêu thương học sinh.
• Câu hỏi: Bạn có muốn cùng mình ôn bài không?
• Câu cảm: Ôi, bạn thật là một người bạn tốt bụng!
• Câu khiến: Các bạn hãy cố gắng học tập thật giỏi nhé!

b. Về những người thân trong gia đình:

• Câu kể: Mẹ em là người phụ nữ đảm đang nhất.
• Câu hỏi: Tối nay mình có thể giúp bố việc gì không ạ?
• Câu cảm: Cả nhà mình thật là hạnh phúc biết bao!
• Câu khiến: Con hãy ăn hết phần cơm của mình đi nhé!

c. Về những người xung quanh:

• Câu kể: Chú công an giao thông luôn làm việc rất vất vả.
• Câu hỏi: Bác hàng xóm có khỏe không ạ?
• Câu cảm: Anh ấy thật là một người dũng cảm!
• Câu khiến: Xin mọi người hãy giữ trật tự nhé!

Gợi ý đọc bài của bạn:

Khi đọc bài của bạn, em cần đọc kĩ từng câu, từng đoạn để hiểu được nội dung và cảm nhận được điều bạn muốn truyền tải.

Gợi ý góp ý cho bạn:

Em sẽ góp ý cho bạn dựa trên các tiêu chí sau:

• Bố cục: Bài văn đã đủ 3 phần (Mở bài, Thân bài, Kết bài) chưa? Các phần đã rõ ràng, mạch lạc chưa?
• Trình tự miêu tả: Bạn miêu tả theo trình tự nào (không gian, thời gian, hay kết hợp)? Trình tự đó có hợp lí không?
• Nội dung miêu tả:
  • Bạn đã tả được những nét nổi bật nào của cảnh?
  • Các chi tiết miêu tả có cụ thể, sinh động không?
  • Bạn có sử dụng từ ngữ gợi tả (từ láy, tính từ, động từ mạnh), biện pháp so sánh, nhân hóa không?
  • Bài văn có sử dụng các giác quan (thị giác, thính giác, khứu giác, xúc giác) để miêu tả không?
• Cảm xúc: Bạn đã bộc lộ được cảm xúc của mình về cảnh được tả chưa?
• Lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu: Bài văn có mắc lỗi chính tả, dùng từ sai hoặc câu văn lủng củng không?

Em sẽ góp ý một cách chân thành, cụ thể và mang tính xây dựng để bạn có thể hoàn thiện bài viết của mình.

Gợi ý chỉnh sửa bài của mình:

Sau khi nhận được góp ý từ bạn bè hoặc thầy cô, em sẽ đọc lại bài văn của mình và tiến hành chỉnh sửa. Em sẽ tập trung vào các điểm sau:

• Bổ sung hoặc lược bỏ chi tiết: Dựa trên góp ý để làm cho bài văn đầy đủ, chặt chẽ hơn.
• Thay thế từ ngữ: Chọn lọc những từ ngữ hay, gợi tả, gợi cảm hơn.
• Sửa lỗi: Khắc phục các lỗi chính tả, ngữ pháp, câu văn chưa rõ ràng.
• Trau chuốt câu văn: Làm cho câu văn hay hơn, giàu hình ảnh và cảm xúc hơn.
• Liên kết câu, đoạn: Đảm bảo sự mạch lạc, trôi chảy giữa các câu và các đoạn văn.

Việc chỉnh sửa là một bước quan trọng giúp bài văn của em trở nên hoàn chỉnh và hay hơn.