Giải SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức Bài 19: Trải nghiệm để sáng tạo (Trang 98-101)

Trả lời:

Những trải nghiệm ngày thơ ấu đã hun đúc nên tài năng của An-đéc-xen là:

• Cha thường đưa An-đéc-xen tới đồng cỏ chơi, làm cho cậu chiếc kính để quan sát chim chóc, thiên nga, dãy núi. Cậu quan sát mọi vật và liên tưởng, kể chuyện cho cha nghe.
• Được cha làm cho những con rối gỗ, sau đó cha dựng sân khấu ngoài sân, cậu bé may quần áo cho rối, biểu diễn, ca hát và đọc thơ.
• Cậu xúc động bởi hiện tượng sao chổi vụt qua bầu trời và viết câu chuyện “Sao chổi”.

Trả lời:

Những chi tiết cho thấy An-đéc-xen bộc lộ năng khiếu sáng tác nghệ thuật ngay từ khi còn nhỏ là:

• Khi còn nhỏ, cậu quan sát mọi sự vật và liên tưởng đến một câu chuyện kì diệu, rồi kể cho cha nghe.
• Sau khi được cha làm rối gỗ và dựng sân khấu, cậu bé may quần áo, đưa rối lên biểu diễn, ca hát và đọc thơ.
• Xúc động bởi hiện tượng sao chổi, cậu đã viết câu chuyện “Sao chổi”.

Trả lời:

An-đéc-xen đã bày tỏ tâm nguyện với Quốc vương Đan Mạch rằng ông muốn đến nhiều nơi để trải nghiệm cuộc sống.
Theo em, Quốc vương Đan Mạch ủng hộ tâm nguyện của An-đéc-xen vì:

• Cuốn sách đầu tiên của An-đéc-xen đã được xuất bản và Quốc vương rất thích thú. Điều này cho thấy tài năng và đóng góp của ông.
• Việc trải nghiệm cuộc sống ở nhiều nơi sẽ giúp An-đéc-xen có thêm chất liệu, cảm hứng để sáng tác những tác phẩm hay hơn, mang lại giá trị cho đất nước và thế giới.

Trả lời:

An-đéc-xen viết được nhiều tác phẩm hay nhờ:

• Có những trải nghiệm phong phú qua những ngày chu du khắp các nước.
• Có một trái tim nhân hậu, biết thương cảm những thân phận bé nhỏ, bắt bình trước những kẻ coi thường dân nghèo, trân trọng những tấm hồn trong sáng, cao thượng.

Trả lời:

Câu chuyện “Trải nghiệm để sáng tạo” muốn nói với chúng ta rằng: A. Muốn sáng tạo nghệ thuật, phải có nhiều trải nghiệm thực tế.
Hoặc ý kiến của em: Càng trải nghiệm thực tế, chúng ta càng có thêm kiến thức, vốn sống phong phú để phục vụ cho công việc sáng tạo và hiểu biết về thế giới xung quanh.

Trả lời:

Học sinh tự tra cứu từ điển. Dưới đây là nghĩa tham khảo:

• **Chăm chỉ:** làm việc thường xuyên, đều đặn, chuyên cần, không lười biếng.
• **Kiên trì:** tiếp tục làm việc một cách bền bỉ, không nản lòng trước khó khăn.

Trả lời:

a. Từ điển giúp em tìm được những từ đồng nghĩa với từ chăm chỉ, kiên trì là: TỪ ĐIỂN ĐỒNG NGHĨA TIẾNG VIỆT.

b. Em sử dụng từ điển để tìm hiểu nghĩa của thành ngữ “học một biết mười” hoặc “mắt thấy tai nghe” là: TỪ ĐIỂN THÀNH NGỮ VÀ TỤC NGỮ.

Trả lời:

Học sinh thực hành theo các bước mẫu đã cho để tìm nghĩa của thành ngữ “học một biết mười”.

Trả lời:

Một số từ điển mà em biết:

• Từ điển tiếng Việt.
• Từ điển Anh – Việt.
• Từ điển bằng tranh – Thế giới động vật.
• Từ điển Hán Việt.
• Từ điển Pháp Việt.

Trả lời:

Học sinh dựa vào dàn ý và các gợi ý ở Bài 18 để viết bài văn giới thiệu nhân vật yêu thích. Dưới đây là một bài văn tham khảo:

Bài văn tham khảo (giới thiệu nhân vật Ma-ri-a từ truyện cổ tích):

Trong cuốn sách “Truyện kể hằng đêm dành cho các cô bé cá tính” của tác giả Ê-lê-na Pha-vi-li và Phran-xét-ca Ca-va-lô, em đặc biệt ấn tượng với nhân vật Ma-ri-a. Cô bé là một nữ nghệ sĩ trống người Cu-ba, nổi tiếng với sự tự tin và tài năng. Ngay từ nhỏ, Ma-ri-a đã bộc lộ rõ ràng khiếu âm nhạc của mình, đặc biệt là với các loại nhạc cụ gõ như trống tim-pan-ni, công-ga, bôn-gô. Khi lớn lên, cô đã trở thành một nghệ sĩ tài năng, đi biểu diễn khắp nơi và được rất nhiều người ngưỡng mộ. Câu chuyện về Ma-ri-a đã cho em thấy rằng, chỉ cần có niềm đam mê và sự kiên trì, chúng ta có thể biến ước mơ thành hiện thực, giống như cô ấy vậy. Em rất yêu thích nhân vật này và tin rằng bạn cũng sẽ thích cuốn sách này khi đọc.

Gợi ý đọc soát và chỉnh sửa:

• Bố cục đoạn văn: Kiểm tra xem đã có đủ Mở bài (giới thiệu cuốn sách, nhân vật, cảm nhận chung), Thân bài (nêu đặc điểm, dẫn chứng cụ thể), và Kết bài (nêu cảm nghĩ, lời khuyên) chưa.
• Nội dung giới thiệu: Đảm bảo đã tập trung vào những đặc điểm nổi bật nhất của nhân vật.
• Cách dùng từ, viết câu: Sử dụng từ ngữ phong phú, chính xác, tránh lặp từ, câu văn rõ ràng, mạch lạc.
• Dẫn chứng minh họa: Các dẫn chứng phải cụ thể, thuyết phục, lấy từ trong cuốn sách để làm rõ đặc điểm của nhân vật.

Trả lời:

Học sinh thực hành chia sẻ đoạn văn đã viết với người thân hoặc bạn bè. Khi chia sẻ, cần thể hiện sự tự tin, hứng thú của mình về nhân vật để thu hút người nghe.

Ví dụ: “Mẹ ơi, hôm nay con viết một bài văn giới thiệu về nhân vật Ma-ri-a trong cuốn sách “Truyện kể hằng đêm dành cho các cô bé cá tính”. Cô bé này là một nghệ sĩ trống rất giỏi giang và đầy nghị lực. Con thấy cô ấy thật sự là một tấm gương về việc theo đuổi đam mê, dù có khó khăn thế nào. Mẹ đọc thử xem có hay không ạ!”

Đáp án Bài tập 1:

1. Đoạn văn trên giới thiệu về nhà khoa học nổi tiếng Ma-ri Ô-xtờ-van.

2. Những chi tiết cho thấy Ma-ri Ô-xtờ-van có tinh thần khám phá và say mê nghiên cứu là: Từ nhỏ đã có niềm đam mê đặc biệt với thiên nhiên; luôn muốn tìm hiểu những bí ẩn của nó; thường một mình đi vào rừng sâu để quan sát, ghi chép về các loài cây.

3. Ma-ri Ô-xtờ-van đạt được những thành công to lớn nhờ những trải nghiệm thực tế và sự kiên trì trong nghiên cứu.

Đáp án Bài tập 2:

1. Muốn hiểu rõ một từ mới, chúng ta cần tra cứu trong từ điển.

2. Học sinh cần biết cách tìm nghĩa của từ nhanh chóng.

Đáp án Bài tập 3 (Gợi ý):

Em rất ngưỡng mộ nhà bác học vĩ đại Lê Quý Đôn. Ông là một người thông minh xuất chúng, học rộng hiểu sâu. Lê Quý Đôn không chỉ giỏi về văn học mà ông còn am hiểu về rất nhiều lĩnh vực khác như toán học, lịch sử, triết học. Ông đã để lại cho hậu thế nhiều tác phẩm có giá trị to lớn. Tấm gương về sự ham học hỏi và khả năng uyên bác của ông luôn là động lực để em cố gắng hơn trong học tập.