Giải SGK Công nghệ lớp 5 Kết nối tri thức Phần 1 Bài 3 Tìm hiểu thiết kế (trang 14-16)

Trả lời:

• Bảo dưỡng, sửa chữa → Ảnh b (người đàn ông đang sửa đồng hồ)
• Thiết kế → Ảnh c (cậu bé đang vẽ phác thảo đồng hồ)
• Vận hành, sử dụng → Ảnh a (cô bé đang xem đồng hồ)
• Sản xuất → Ảnh d (người đàn ông đang lắp ráp đồng hồ)

Hoạt động được thực hiện đầu tiên để tạo ra sản phẩm công nghệ là Thiết kế.

Trả lời:

• Sự khác nhau về kiểu dáng và màu sắc:
  • Đồng hồ a: Đồng hồ báo thức để bàn, kiểu dáng tròn, màu xanh dương, có hai quả chuông ở trên.
  • Đồng hồ b: Đồng hồ treo tường hoặc để bàn, kiểu dáng hình vuông, màu trắng, số hiển thị rõ ràng.
  • Đồng hồ c: Đồng hồ đeo tay, kiểu dáng nhỏ gọn, dây da, mặt đồng hồ tròn, sang trọng.
  • Đồng hồ d: Đồng hồ cát, kiểu dáng hình trụ thon ở giữa, làm bằng thủy tinh và cát.
• Hoạt động tạo nên sự khác nhau của những sản phẩm đó là Thiết kế. Mỗi kiểu dáng, màu sắc và chức năng của đồng hồ đều là kết quả của quá trình thiết kế để đáp ứng các nhu cầu và sở thích khác nhau của con người.

Muốn tạo ra sản phẩm công nghệ cần phải bắt đầu từ việc thiết kế sản phẩm. Thiết kế là quá trình sáng tạo để tạo ra sản phẩm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của con người.

Trả lời:

Thứ tự hợp lí các công việc chính của thiết kế là:

1. Hình thành ý tưởng về sản phẩm: Đây là bước đầu tiên, khi người thiết kế xác định nhu cầu, vấn đề cần giải quyết và hình dung ra sản phẩm.
2. Vẽ phác thảo sản phẩm và lựa chọn vật liệu, dụng cụ: Sau khi có ý tưởng, người thiết kế sẽ vẽ ra các bản phác thảo, chi tiết hơn về hình dáng, cấu tạo và chọn vật liệu phù hợp.
3. Làm sản phẩm mẫu: Dựa trên bản phác thảo và vật liệu đã chọn, sản phẩm mẫu sẽ được tạo ra để kiểm tra tính khả thi và hiệu quả.
4. Đánh giá và hoàn thiện sản phẩm: Sản phẩm mẫu được đánh giá, kiểm tra các lỗi hoặc điểm cần cải thiện để hoàn thiện sản phẩm cuối cùng.

Để thiết kế một sản phẩm, em cần thực hiện 4 bước chính, gồm: Hình thành ý tưởng về sản phẩm; Vẽ phác thảo sản phẩm và lựa chọn vật liệu, dụng cụ; Làm sản phẩm mẫu; Đánh giá và hoàn thiện sản phẩm.

Trả lời:

Học sinh có thể chọn một trong các gợi ý hoặc tự nghĩ ra ý tưởng riêng. Dưới đây là ví dụ về phác thảo và trình bày ý tưởng thiết kế sản phẩm “Hộp bút” (theo gợi ý a):

a) Đồ dùng học tập: Hộp bút

• Tên sản phẩm: Hộp bút
• Chức năng: Dùng để đựng bút, thước, tẩy… giúp giữ đồ dùng học tập gọn gàng, dễ tìm kiếm và bảo quản.
• Vật liệu: Vải (có thể dùng vải canvas, vải bố…), khóa kéo.
• Ý tưởng thiết kế:
  • Hình dáng: Hình hộp chữ nhật hoặc hình trụ dài, có thể có thêm ngăn phụ bên trong để phân loại đồ dùng (ví dụ: một ngăn riêng cho tẩy và gọt bút chì).
  • Màu sắc/Họa tiết: Có thể có màu sắc tươi sáng (xanh, hồng, vàng) với các họa tiết ngộ nghĩnh, nhân vật hoạt hình, hoặc đơn giản là các hình học (sọc, chấm bi) tùy theo sở thích.
  • Chi tiết đặc biệt:
    • Có thể thêm một quai cầm nhỏ để dễ dàng mang theo.
    • Phần khóa kéo chắc chắn, trơn tru.
    • Bên ngoài có thể có một túi lưới nhỏ để đựng những vật dụng nhỏ khác.
    • Vật liệu vải có thể chống thấm nước nhẹ để bảo vệ đồ dùng bên trong.

(Học sinh tự vẽ phác thảo theo ý tưởng của mình)

b) Đồ chơi trẻ em: Chong chóng

• Tên sản phẩm: Chong chóng
• Chức năng: Đồ chơi giải trí cho trẻ em, quay khi có gió.
• Vật liệu: Giấy cứng, que tre/gỗ, đinh ghim nhỏ.
• Ý tưởng thiết kế:
  • Hình dáng: Các cánh quạt được cắt và gấp khéo léo để tạo hiệu ứng quay đẹp mắt. Có thể thiết kế nhiều cánh hơn (ví dụ 6 hoặc 8 cánh) thay vì 4 cánh truyền thống để tạo hình độc đáo.
  • Màu sắc/Họa tiết: Sử dụng giấy màu sắc sặc sỡ, hoặc giấy trắng để trẻ tự tô vẽ họa tiết lên các cánh quạt.
  • Chi tiết đặc biệt:
    • Que cầm dài và chắc chắn, dễ cầm nắm.
    • Điểm nối giữa cánh chong chóng và que cầm phải linh hoạt để chong chóng quay nhẹ nhàng.
    • Có thể thêm một hạt cườm nhỏ ở giữa để trang trí.

(Học sinh tự vẽ phác thảo theo ý tưởng của mình)

c) Đồ dùng sinh hoạt gia đình: Lọ hoa

• Tên sản phẩm: Lọ hoa
• Chức năng: Cắm hoa trang trí nhà cửa, làm đẹp không gian sống.
• Vật liệu: Que gỗ, dây lụa, keo dán.
• Ý tưởng thiết kế:
  • Hình dáng: Dạng hình trụ hoặc hình khối chữ nhật, đáy vững chắc. Có thể thiết kế phần miệng lọ rộng hơn đáy để dễ cắm hoa.
  • Màu sắc/Họa tiết: Giữ màu gỗ tự nhiên để tạo vẻ mộc mạc, hoặc sơn màu nâu trầm, trắng. Có thể dùng dây lụa màu sắc tươi sáng để trang trí xung quanh thân lọ.
  • Chi tiết đặc biệt:
    • Các que gỗ được xếp chồng lên nhau hoặc dán song song, tạo độ chắc chắn và tính thẩm mỹ.
    • Bên trong có thể lót một lớp chống thấm (ví dụ: chai nhựa đã cắt) để giữ nước cho hoa.
    • Có thể dùng các loại que gỗ có kích thước khác nhau để tạo điểm nhấn.

(Học sinh tự vẽ phác thảo theo ý tưởng của mình)