Giải SGK Khoa học lớp 5 Kết nối tri thức Bài5 Sự biến đổi hóa học của chất (trang 21-24)

Trả lời:

• Trước khi đốt: Mẫu giấy có màu trắng (hoặc màu giấy bình thường), hình dạng là một mảnh giấy.
• Sau khi đốt: Mẫu giấy chuyển thành màu đen (tro), hình dạng bị thay đổi hoàn toàn, vụn nát và không còn là mảnh giấy ban đầu.

Từ đó, có thể thấy đây là sự biến đổi hóa học. Giấy đã bị đốt cháy và biến thành chất khác (tro) với các tính chất và hình dạng khác hẳn ban đầu.

Trả lời:

Khi đun nóng, đường trắng (ban đầu có màu trắng) sẽ dần chuyển sang màu vàng, sau đó là màu nâu và cuối cùng là màu đen.

Nếu tiếp tục đun, đường sẽ bị cháy thành than (chất màu đen) và có mùi khét.

Hiện tượng này là sự biến đổi hóa học của đường, tạo ra chất mới có màu sắc và mùi khác biệt.

Trả lời:

Hình 4a cho thấy than củi trước khi cháy. Hình 4b cho thấy than củi sau khi cháy một thời gian, đã chuyển thành tro.

Đây là sự biến đổi hóa học vì chất ban đầu (than củi) đã biến đổi thành chất mới (tro) với tính chất và hình dạng hoàn toàn khác.

Trả lời:

• a) Thanh củi chuyển màu đen sau khi cháy: Đây là biến đổi hóa học. Củi đã bị đốt cháy, biến thành than và tro, tạo ra chất mới.
• b) Xi măng trộn với cát khô: Đây không phải là biến đổi hóa học mà là sự trộn lẫn các chất. Xi măng và cát vẫn giữ nguyên tính chất của chúng. [tự suy luận]
• c) Nước bay hơi: Đây không phải là biến đổi hóa học mà là biến đổi vật lí (sự chuyển thể từ lỏng sang khí). Nước vẫn là nước, chỉ thay đổi trạng thái.
• d) Nến được đun nóng chảy và đổ vào khuôn: Đây không phải là biến đổi hóa học mà là biến đổi vật lí (sự chuyển thể từ rắn sang lỏng và ngược lại). Nến vẫn là nến, chỉ thay đổi hình dạng và trạng thái.

Trả lời:

• Sự thay đổi của đinh sắt sau khi bị gỉ: Đinh sắt ban đầu sáng bóng, màu xám bạc, sau khi bị gỉ sẽ xuất hiện một lớp màu nâu đỏ (gỉ sắt) trên bề mặt. Nếu gỉ sắt bị gỉ nặng, nó sẽ dễ bị gãy và không sử dụng được nữa.
• Biến đổi nào đã diễn ra đối với đinh sắt? Giải thích: Đây là biến đổi hóa học. Sắt trong đinh đã tác dụng với ô-xi và hơi nước trong không khí tạo thành chất mới là gỉ sắt (sắt ô-xít) có tính chất và màu sắc khác hoàn toàn so với sắt ban đầu.

Trả lời:

• Đốt củi, than: Củi, than cháy tạo thành tro và khói. [tự suy luận]
• Thức ăn bị ôi thiu: Thức ăn biến chất, có mùi khó chịu, không thể ăn được. [tự suy luận]
• Trứng luộc chín: Lòng trắng và lòng đỏ trứng thay đổi trạng thái từ lỏng sang rắn, màu sắc và mùi vị cũng thay đổi. [tự suy luận]
• Đồ vật bằng bạc bị xỉn màu: Bạc tác dụng với các chất trong không khí tạo thành lớp đen trên bề mặt. [tự suy luận]

Trả lời:

Khi đun đường (hình 8a) thành ca-ra-men (hình 8b), đã xảy ra biến đổi hóa học.

Giải thích: Đường (màu trắng) khi đun nóng ở nhiệt độ cao sẽ bị phân hủy, tạo thành ca-ra-men có màu nâu vàng, vị ngọt đậm và mùi thơm đặc trưng khác hẳn đường ban đầu. Đây là sự tạo thành chất mới.

Trả lời:

Để ngăn ngừa sự biến đổi hóa học của các vật làm bằng sắt (gỉ sét), người ta thường:

• Sơn, quét dầu mỡ, hoặc phủ một lớp chất bảo vệ lên bề mặt vật bằng sắt để cách li sắt với không khí và hơi nước. [tự suy luận]
• Mạ (tráng) kim loại khác (như kẽm, crom) lên bề mặt sắt. [tự suy luận]
• Giữ các vật bằng sắt khô ráo. [tự suy luận]