Giải SGK Khoa học lớp 5 Kết nối tri thức Bài 23 Các giai đoạn phát triển chính của con người (trang 81-84)

Gợi ý trả lời:

• Ông/bà (trên 60 tuổi): Vóc dáng hơi còng, tóc bạc, da nhăn, sức khoẻ giảm sút, đi lại chậm.
• Bố/mẹ (từ 20 đến 60 tuổi): Vóc dáng cao lớn, khoẻ mạnh, da hồng hào, sức khoẻ tốt, đang trong độ tuổi lao động chính.
• Em (từ 6 đến 9 tuổi): Vóc dáng nhỏ bé, đang lớn nhanh, răng sữa được thay bằng răng vĩnh viễn, sức khoẻ tốt.

Quan sát hình 1 và đọc thông tin, ta thấy:

Sự phát triển của con người được chia làm 4 giai đoạn chính:

1. Tuổi ấu thơ: Từ lúc mới sinh đến 9 tuổi.
2. Tuổi vị thành niên: Từ 10 đến 19 tuổi.
3. Tuổi trưởng thành: Từ 20 đến 60 tuổi.
4. Tuổi già: Trên 60 tuổi.

Gợi ý trả lời:

• Em đang ở giai đoạn tuổi ấu thơ.
• Bố mẹ em đang ở giai đoạn tuổi trưởng thành.
• Ông bà em đang ở giai đoạn tuổi già.

Dựa vào hình 2, tuổi ấu thơ có thể chia thành các giai đoạn nhỏ hơn:

• a) Dưới 1 tuổi: Trọng lượng cơ thể tăng nhanh, chủ yếu bú sữa mẹ, đã có thể lẫy, trườn, bò và bắt đầu tập đi.
• b) Từ 1 đến dưới 3 tuổi: Mọc đủ răng sữa, cơ thể lớn cứng rắn hơn, bắt đầu biết nói, đi vững và chạy nhảy.
• c) Từ 3 đến 5 tuổi: Năng lực của trẻ phát triển, tham gia được các hoạt động như vẽ, nặn, dán,… Chiều cao, cân nặng tăng chậm hơn.
• d) Từ 6 đến 9 tuổi: Răng sữa dần được thay thế bằng răng vĩnh viễn. Có thể tự làm những việc đơn giản, chủ động học tập.

Kết quả ghép đúng là:

• 1 – d: Dưới 1 tuổi: Thức ăn chủ yếu là sữa mẹ và các thức ăn mềm.
• 2 – a: Từ 1 đến dưới 3 tuổi: Có đủ răng sữa.
• 3 – c: Từ 3 đến 5 tuổi: Nói rõ, tham gia được các hoạt động như xé, dán, vẽ,…
• 4 – b: Từ 6 đến 9 tuổi: Răng sữa bắt đầu được thay thế bằng răng vĩnh viễn.

Đây là hoạt động thực hành, học sinh tự tìm ảnh và giới thiệu. Gợi ý trả lời như sau:

• Ảnh lúc 1 tuổi: Em đang chập chững biết đi. Bố mẹ phải luôn đỡ và bám theo em để em không bị ngã.
• Ảnh lúc 3 tuổi: Em đang tô màu một bức tranh. Bố mẹ đã mua nhiều bút màu và sách tô màu để em được học vẽ.
• Ảnh lúc 6 tuổi: Em mặc đồng phục đi học lớp 1. Bố mẹ đã chuẩn bị sách vở, cặp sách và đưa em đến trường.

Tuổi vị thành niên là giai đoạn chuyển tiếp từ trẻ em sang người lớn với sự phát triển mạnh mẽ về thể chất, tinh thần. Đây là giai đoạn dậy thì, cơ thể tăng trưởng, xuất hiện những thay đổi rõ rệt về ngoại hình, tâm sinh lí,…

• Về thể chất: Chiều cao, cân nặng tăng rất nhanh. Cơ quan sinh dục phát triển.
• Ở nữ: Vú, hông, xương chậu phát triển. Xuất hiện kinh nguyệt.
• Ở nam: Vỡ giọng (giọng trầm hơn), xuất hiện râu, ngực nở rộng hơn, xuất tinh.
• Về tâm sinh lí: Chú ý nhiều đến ngoại hình, quan tâm đến bạn khác giới. Tình cảm thay đổi thất thường (vui, buồn, giận hờn thất thường).

Dựa vào hình 3 và thông tin, ta thấy:

Ở nữ:

• Chiều cao tăng rất nhanh.
• Cơ quan sinh dục phát triển.
• Xuất hiện lông nách, lông mu.
• Vú, hông, xương chậu phát triển.
• Xuất hiện kinh nguyệt.
• Da tiết nhiều chất nhờn hơn.

Ở nam:

• Chiều cao tăng rất nhanh.
• Cơ quan sinh dục phát triển.
• Xuất hiện lông nách, lông mu.
• Vỡ giọng, giọng trầm hơn.
• Xuất hiện râu.
• Ngực nở rộng hơn.
• Hiện tượng xuất tinh.

Đặc điểm nổi bật:

• Cơ thể phát triển và hoàn thiện về thể chất, tâm lí.
• Sức khoẻ ổn định, trí tuệ phát triển cao nhất.
• Có khả năng lao động, sản xuất, làm việc có hiệu quả.

Vai trò trong gia đình và xã hội:

• Trong gia đình: Là lực lượng lao động chính, trụ cột gia đình, có vai trò sinh con, nuôi con và chịu trách nhiệm với bản thân, gia đình.
• Trong xã hội: Tham gia các hoạt động lao động, sản xuất, đóng góp cho sự phát triển chung của xã hội.

Đặc điểm nổi bật:

• Vóc dáng: Da nhăn, tóc bạc, đi lại chậm chạp.
• Sức khoẻ: Sức khoẻ giảm sút, mắc một số bệnh, các giác quan và trí nhớ giảm dần.
• Tuy nhiên, nếu giữ gìn sức khoẻ, họ có thể sống lâu và khoẻ mạnh.

Vai trò trong gia đình và xã hội:

• Trong gia đình: Là chỗ dựa tinh thần cho con cháu, truyền đạt kinh nghiệm, dạy bảo con cháu.
• Trong xã hội: Tham gia các hoạt động phù hợp, góp phần vào sự phát triển cộng đồng.

Giải câu hỏi 1 trang 84 SGK Khoa học lớp 5 Kết nối tri thức:

Những đặc điểm nổi bật phân biệt các giai đoạn phát triển của con người:

• Tuổi ấu thơ (dưới 10 tuổi): Giai đoạn phát triển nhanh chóng về thể chất (chiều cao, cân nặng), học hỏi những điều cơ bản đầu tiên của cuộc sống.
• Tuổi vị thành niên (10-19 tuổi): Giai đoạn dậy thì với những thay đổi mạnh mẽ về thể chất, tâm sinh lí; có sự thay đổi rõ rệt về vóc dáng, ngoại hình.
• Tuổi trưởng thành (20-60 tuổi): Giai đoạn cơ thể phát triển hoàn thiện, là lực lượng lao động chính, có vai trò trụ cột trong gia đình và xã hội.
• Tuổi già (trên 60 tuổi): Giai đoạn sức khoẻ giảm sút, nhưng có vai trò là chỗ dựa tinh thần, truyền đạt kinh nghiệm cho thế hệ sau.

Giải câu hỏi 2 trang 84 SGK Khoa học lớp 5 Kết nối tri thức:

Quan sát hình 6, em có thể làm các việc sau để thể hiện sự quan tâm, chăm sóc với người thân:

• Hình a: Dành thời gian nói chuyện, vui chơi cùng em nhỏ hoặc em bé.
• Hình b: Giúp đỡ mẹ những công việc nhà đơn giản như nhặt rau, rửa chén.
• Hình c: Cùng bố mẹ nấu ăn, dọn dẹp nhà cửa.
• Hình d: Giúp đỡ ông bà những việc nhẹ nhàng như quét nhà, tưới cây, rót nước mời ông bà.

Ngoài ra, em còn có thể:

• Học tập chăm chỉ để bố mẹ vui lòng.
• Vâng lời, lễ phép với ông bà, bố mẹ.
• Khi đi học về, hỏi thăm sức khoẻ ông bà, bố mẹ.