Giải Bài 11 (Trang 50-54) SBT Giáo dục công dân lớp 6 Cánh diều: Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân

Lời giải:

• a) Mọi công dân đều có quyền và nghĩa vụ như nhau.

  -> Đồng tình.

  Giải thích: Theo Hiến pháp và pháp luật Việt Nam, mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, có quyền và nghĩa vụ như nhau, không phân biệt dân tộc, giới tính, tôn giáo, thành phần xã hội.

• b) Chỉ những người từ 18 tuổi trở lên mới có quyền và nghĩa vụ.

  -> Không đồng tình.

  Giải thích: Ngay từ khi sinh ra, công dân đã có một số quyền và nghĩa vụ nhất định (ví dụ: quyền được khai sinh, được bảo vệ, nghĩa vụ học tập…). Tuổi 18 là mốc để thực hiện một số quyền và nghĩa vụ cụ thể hơn (ví dụ: quyền bầu cử, nghĩa vụ quân sự).

• c) Công dân có quyền và nghĩa vụ là góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước.

  -> Đồng tình.

  Giải thích: Quyền và nghĩa vụ của công dân không chỉ là để bảo vệ lợi ích cá nhân mà còn để đóng góp vào sự phát triển và bảo vệ Tổ quốc, thể hiện trách nhiệm công dân.

• d) Thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ là trách nhiệm của mỗi công dân.

  -> Đồng tình.

  Giải thích: Việc thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ là yếu tố quan trọng để duy trì trật tự xã hội, đảm bảo công bằng và thúc đẩy sự phát triển chung của đất nước. Mỗi cá nhân có trách nhiệm đóng góp vào điều đó.

Lời giải:

Đáp án đúng: B. những điều công dân được hưởng, được làm theo quy định của pháp luật.

Giải thích: Quyền là những lợi ích mà công dân được pháp luật công nhận và bảo vệ để thực hiện theo ý chí của mình.

Lời giải:

Đáp án đúng: A. những việc công dân phải làm theo quy định của pháp luật.

Giải thích: Nghĩa vụ là những trách nhiệm mà công dân bắt buộc phải thực hiện để đảm bảo lợi ích của Nhà nước, xã hội và các công dân khác.

Lời giải:

Đáp án đúng: A. Học sinh tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện của trường.

Giải thích: Tham gia hoạt động thiện nguyện là biểu hiện của trách nhiệm xã hội, góp phần thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân (quyền được tham gia hoạt động xã hội, nghĩa vụ đóng góp cho cộng đồng). Các lựa chọn B, C, D đều là hành vi vi phạm hoặc không thực hiện đúng quyền, nghĩa vụ.

Lời giải:

Đáp án đúng: C. Góp phần xây dựng xã hội công bằng, văn minh.

Giải thích: Việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân tạo nên một xã hội có trật tự, kỷ cương, nơi mọi người đều được tôn trọng và có trách nhiệm, từ đó thúc đẩy sự phát triển toàn diện của xã hội.

Lời giải:

• S a) Người khuyết tật không cần thực hiện nghĩa vụ công dân.
• Đ b) Thanh niên có quyền và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc.
• Đ c) Công dân có quyền và nghĩa vụ học tập.
• Đ d) Trẻ em được hưởng quyền được bảo vệ, chăm sóc, giáo dục.

Lời giải:

Nếu là H, em sẽ:

• Trình bày nguyện vọng và giải thích cho bố mẹ: Em sẽ nói chuyện nghiêm túc với bố mẹ, giải thích rằng vẽ là niềm đam mê và năng khiếu của em, nó giúp em thư giãn, phát triển tư duy sáng tạo, và có thể là một định hướng nghề nghiệp trong tương lai. Em sẽ cam kết vẫn đảm bảo việc học chính trên trường.
• Chứng minh bằng hành động: Em sẽ cố gắng sắp xếp thời gian biểu hợp lí để vừa học tốt các môn chính, vừa dành thời gian luyện vẽ. Khi kết quả học tập vẫn tốt, bố mẹ sẽ tin tưởng và ủng hộ em hơn.
• Tìm kiếm sự hỗ trợ: Em có thể nhờ thầy cô giáo hoặc người thân khác (những người hiểu biết về nghệ thuật) nói chuyện, phân tích để bố mẹ hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của việc phát triển năng khiếu.

Hành động này thể hiện quyền được phát triển năng khiếu của bản thân, đồng thời có ý thức thực hiện nghĩa vụ học tập.

Lời giải tham khảo:

Đối với em, việc thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân có vai trò vô cùng quan trọng. Nó không chỉ giúp bản thân em được bảo vệ, phát triển toàn diện mà còn góp phần xây dựng một xã hội công bằng, văn minh. Khi mỗi công dân đều thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của mình, trật tự xã hội sẽ được duy trì, đất nước phát triển vững mạnh. Ví dụ, quyền được học tập giúp em có kiến thức, còn nghĩa vụ học tập giúp em trở thành người có ích cho xã hội. Em nhận thấy rằng, quyền luôn đi đôi với nghĩa vụ, và việc thực hiện đồng bộ cả hai là cách tốt nhất để mỗi chúng ta sống có trách nhiệm và đóng góp vào sự tiến bộ chung.

Lời giải:

Một số quyền và nghĩa vụ của công dân Việt Nam mà em biết:

• Quyền:
  • Quyền được học tập.
  • Quyền được bảo vệ, chăm sóc sức khỏe.
  • Quyền được tự do ngôn luận, tự do tín ngưỡng.
  • Quyền được bảo vệ tính mạng, danh dự, nhân phẩm.
  • Quyền được sở hữu tài sản.
  • Quyền được tự do kinh doanh.
  • Quyền được bầu cử và ứng cử (khi đủ tuổi theo quy định).
  • Quyền được tham gia quản lí nhà nước và xã hội.
• Nghĩa vụ:
  • Nghĩa vụ học tập.
  • Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc (trong đó có nghĩa vụ quân sự đối với nam công dân đủ tuổi).
  • Nghĩa vụ đóng thuế.
  • Nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật.
  • Nghĩa vụ bảo vệ môi trường.
  • Nghĩa vụ bảo vệ tài sản công dân và tài sản nhà nước.
  • Nghĩa vụ trung thành với Tổ quốc.

Lời giải:

Để thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của mình với tư cách là một học sinh, em sẽ:

• Quyền học tập:
  • Đi học chuyên cần, đầy đủ.
  • Tích cực lắng nghe bài giảng, chủ động tìm tòi, học hỏi.
  • Tham gia đầy đủ các hoạt động học tập, kiểm tra, thi cử.
  • Sử dụng hiệu quả các nguồn tài liệu học tập.
• Nghĩa vụ học tập:
  • Nghiêm túc thực hiện nội quy của nhà trường và lớp học.
  • Hoàn thành đầy đủ bài tập và nhiệm vụ học tập được giao.
  • Tôn trọng thầy cô giáo, đoàn kết giúp đỡ bạn bè.
  • Góp phần xây dựng môi trường học tập lành mạnh.
• Các quyền và nghĩa vụ khác:
  • Quyền được bảo vệ: Kể cho bố mẹ, thầy cô khi bị bắt nạt hoặc gặp khó khăn.
  • Quyền được tham gia: Tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa, phong trào của trường, lớp (ví dụ: thiện nguyện, bảo vệ môi trường, văn nghệ, thể thao).
  • Nghĩa vụ bảo vệ tài sản: Giữ gìn tài sản của nhà trường, của công, không vẽ bậy, phá hoại.
  • Nghĩa vụ tuân thủ pháp luật: Không vi phạm các quy định pháp luật (ví dụ: không đánh nhau, không ăn cắp vặt, không tham gia tệ nạn xã hội).
  • Nghĩa vụ bảo vệ môi trường: Không vứt rác bừa bãi, tham gia các hoạt động dọn dẹp vệ sinh.

Lời giải tham khảo:

Em muốn kể về một tấm gương nhỏ nhưng đầy ý nghĩa mà em biết, đó là anh Hải, người hàng xóm của em. Anh Hải năm nay 20 tuổi, vừa tốt nghiệp cao đẳng nghề. Ngay sau khi ra trường, anh Hải đã đăng ký khám nghĩa vụ quân sự và trúng tuyển. Ban đầu, bố mẹ anh Hải khá lo lắng vì anh là con một, nhưng anh đã giải thích rằng đó là nghĩa vụ cao cả của một công dân đối với Tổ quốc. Anh Hải đã nhập ngũ với tinh thần rất tự giác và hăng hái. Trong thời gian tại ngũ, anh luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, được chỉ huy và đồng đội yêu mến. Việc anh Hải tự nguyện và nhiệt tình thực hiện nghĩa vụ quân sự không chỉ giúp anh rèn luyện bản thân trưởng thành hơn mà còn là tấm gương sáng cho em và các bạn noi theo về ý thức trách nhiệm đối với đất nước.

Lời giải tham khảo:

Điều Hiến pháp: Điều 39 Hiến pháp năm 2013: “Công dân có quyền và nghĩa vụ học tập.”

Ý nghĩa:

• Điều này khẳng định rằng học tập vừa là quyền vừa là nghĩa vụ của mỗi công dân Việt Nam.
• Là quyền: Mọi công dân đều được Nhà nước tạo điều kiện để học tập, không bị phân biệt đối xử. Điều này đảm bảo cơ hội bình đẳng trong giáo dục, giúp mỗi người phát triển tri thức, nâng cao trình độ.
• Là nghĩa vụ: Mỗi công dân có trách nhiệm phải tích cực học tập để trang bị kiến thức, kĩ năng, rèn luyện phẩm chất, đạo đức, trở thành người có ích cho bản thân, gia đình và xã hội.
• Việc thực hiện tốt điều này góp phần nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Lời giải tham khảo:

Em sẽ vẽ một bức tranh cổ động với khẩu hiệu: “Hãy cùng nhau thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ công dân vì một Việt Nam vững mạnh!”

Ý tưởng bức tranh:

• Trung tâm bức tranh: Vẽ hình ảnh lá cờ Tổ quốc Việt Nam tung bay, phía dưới là biểu tượng Khuê Văn Các (biểu tượng của giáo dục, tri thức).
• Xung quanh lá cờ:
  • Phía bên trái: Vẽ hình ảnh một số quyền của công dân:
    • Một bạn học sinh đang ngồi học bài với quyển sách mở (Quyền học tập).
    • Một gia đình đang vui vẻ bên nhau (Quyền được bảo vệ, chăm sóc gia đình).
    • Một người dân đang cầm phiếu đi bầu cử (Quyền bầu cử).
  • Phía bên phải: Vẽ hình ảnh một số nghĩa vụ của công dân:
    • Một bạn học sinh đang nhặt rác, giữ vệ sinh môi trường (Nghĩa vụ bảo vệ môi trường).
    • Một chiến sĩ đang đứng gác (Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc).
    • Một người dân đang thực hiện nghĩa vụ đóng thuế (có thể vẽ biểu tượng tiền hoặc đóng góp).
• Màu sắc: Sử dụng màu sắc tươi sáng, rực rỡ, thể hiện sự đoàn kết, tinh thần yêu nước và trách nhiệm.
• Tổng thể: Bức tranh sẽ toát lên sự năng động, tích cực của người dân khi cùng nhau xây dựng đất nước thông qua việc thực hiện tốt quyền và nghĩa vụ của mình.

Lời giải:

Để thực hiện đúng quyền và nghĩa vụ của mình trong mùa dịch Covid-19, em sẽ:

• Thực hiện tốt quyền được bảo vệ sức khỏe:
  • Tuân thủ các quy định phòng chống dịch của Bộ Y tế và địa phương (đeo khẩu trang, rửa tay sát khuẩn, giữ khoảng cách, khai báo y tế).
  • Hạn chế ra ngoài khi không cần thiết, tránh tụ tập đông người.
  • Tiêm vắc xin đầy đủ theo hướng dẫn của ngành y tế (nếu đủ tuổi và có chỉ định).
• Thực hiện tốt nghĩa vụ công dân:
  • Nghĩa vụ học tập: Tích cực học tập trực tuyến (online) theo hướng dẫn của nhà trường, không lơ là việc học.
  • Chủ động khai báo y tế trung thực: Khi có dấu hiệu bất thường về sức khỏe hoặc tiếp xúc với người nghi nhiễm/mắc bệnh.
  • Không chia sẻ tin giả, tin sai sự thật: Chỉ tìm kiếm thông tin từ các nguồn chính thống, đáng tin cậy của Nhà nước để tránh gây hoang mang dư luận.
  • Vận động người thân, bạn bè: Cùng nhau thực hiện nghiêm túc các biện pháp phòng chống dịch.
  • Tham gia các hoạt động hỗ trợ cộng đồng: Nếu có thể (ví dụ: tham gia các phong trào tình nguyện ở trường, giúp đỡ những người khó khăn trong khả năng của mình).