Giải Bài 26 (Trang 71-72) SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều: Lực và tác dụng của lực

Lời giải:

Khi một quả bóng đập xuống sàn, sàn sẽ tác dụng một lực lên quả bóng. Lực này có thể gây ra đồng thời hai tác dụng:

• Làm biến dạng quả bóng: Quả bóng có thể bị bẹp đi một chút tại điểm tiếp xúc với sàn.
• Làm thay đổi chuyển động của quả bóng: Quả bóng sẽ bật ngược trở lại hoặc đổi hướng, đổi tốc độ.

Vậy, đáp án đúng là C. Vừa làm biến dạng quả bóng, vừa làm thay đổi chuyển động của nó.

Lời giải:

Điền các cụm từ thích hợp vào chỗ trống:

a) Để nâng một vật nặng từ mặt đất, cần cẩu phải tác dụng vào một vật lực nâng.
b) Người công nhân ở hình 26.1a (SGK) đã tác dụng lực kéo lên động cơ điện.
c) Người công nhân ở hình 26.1b (SGK) đã tác dụng lực đẩy lên xe.
d) Khi ấn tay lên quả bóng bay, ta đã tác dụng lực ấn lên vỏ quả bóng.
e) Khi cầu thủ sút bóng ở hình 26.2 (SGK), chân cầu thủ đã tác dụng vào quả bóng một lực đẩy.

Lời giải:

Hai ví dụ về lực tác dụng gây ra sự thay đổi hình dạng của một vật:

1. Dùng tay bóp méo chai nhựa rỗng: Khi ta dùng tay bóp vào chai nhựa rỗng, chai sẽ bị biến dạng (bẹp, lõm vào).
2. Kéo giãn lò xo: Khi ta dùng lực kéo giãn lò xo, lò xo sẽ dài ra, thay đổi hình dạng ban đầu của nó.

Lời giải:

Hai ví dụ trong thực tế khi đẩy hoặc kéo làm một vật đang đứng yên thì chuyển động:

1. Đẩy một chiếc xe đẩy hàng: Khi một chiếc xe đẩy hàng đang đứng yên, ta dùng lực đẩy vào nó, chiếc xe sẽ bắt đầu chuyển động.
2. Kéo một cánh cửa đang đóng: Khi một cánh cửa đang đóng và đứng yên, ta dùng lực kéo vào tay nắm cửa, cánh cửa sẽ mở ra (chuyển động quay).

Lời giải:

Ví dụ về tình huống lực làm thay đổi hướng chuyển động:

• Cầu thủ đánh đầu bóng: Khi một quả bóng đang bay đến, cầu thủ dùng đầu tác dụng lực vào bóng, làm quả bóng đổi hướng bay sang một hướng khác.
• Đánh bi-a: Khi quả bi-a cái đang chuyển động, ta dùng cơ đánh vào nó với một lực hợp lí, quả bi-a cái sẽ đổi hướng và va chạm với các quả bi-a khác.

Lời giải:

Giải thích:

• Nội dung 1: Đơn vị đo lực trong hệ SI là niutơn (N), đây là kiến thức đúng.
• Nội dung 2: Phát biểu này không rõ ràng và sai. Lực có thể có hướng bất kỳ (ngang, dọc, xiên) và không có quy tắc chung nào về “phương ngang ngược về bảng bình tĩnh với hướng thẳng đứng lên trên”. Hướng của lực phụ thuộc vào tác dụng cụ thể và đối tượng chịu lực.

Lời giải:

Giải thích:

• Nội dung 3: Phát biểu này đúng. Lực cần thiết để làm một vật bắt đầu chuyển động (lực ma sát tĩnh cực đại) phụ thuộc vào khối lượng và bề mặt tiếp xúc của vật. Kéo cuốn sách cần lực nhỏ hơn kéo cái bàn vì khối lượng và ma sát của cuốn sách nhỏ hơn.
• Nội dung 4: Lực là một đại lượng vectơ, do đó nó được biểu diễn bằng một mũi tên. Gốc của mũi tên đặt tại điểm đặt lực lên vật. Đây là cách biểu diễn lực chuẩn trong vật lí.