Giải Bài 33 (Trang 80-83) SBT Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều: Hiện tượng mọc và lặn của mặt trời

Lời giải:

Theo kiến thức phổ thông và quan sát thực tế, Mặt Trời luôn mọc ở hướng Đông vào buổi sáng sớm.

Vậy, đáp án đúng là B. hướng đông lúc sáng sớm.

Lời giải:

Sự luân phiên ngày và đêm trên Trái Đất là do Trái Đất tự quay quanh trục của nó. Thời gian Trái Đất quay hết một vòng quanh trục của nó là khoảng một ngày đêm (24 giờ).

Vậy, đáp án đúng là D. một ngày đêm.

Lời giải:

Giải thích:

• 1 (S): Trái Đất không đứng yên mà quay quanh Mặt Trời và tự quay quanh trục của nó. Hiện tượng mọc lặn của Mặt Trời là do sự tự quay của Trái Đất.
• 2 (S): Trái Đất quay từ Tây sang Đông, không phải từ Đông sang Tây.
• 3 (Đ): Trái Đất quay quanh trục của nó theo chiều từ tây sang đông, khiến chúng ta quan sát thấy Mặt Trời mọc ở phía Đông và lặn ở phía Tây.
• 4 (S): Mặt Trời mọc ở phía Đông vào sáng sớm và lặn ở phía Tây vào chiều tối.

Lời giải:

• 1 – C: Từ Trái Đất thấy Mặt Trời mọc và lặn hằng ngày là do Trái Đất quay xung quanh trục của nó từ phía tây sang phía đông hằng ngày.
• 2 – A: Mặt Trời mọc ở phía đông lúc sáng sớm.
• 3 – B: Mặt Trời lặn ở phía tây vào lúc chiều tối.
• 4 – D: Trái Đất quay xung quanh trục của nó một vòng hết gần một ngày đêm.

Lời giải:

Quan sát hình 33.1, Trái Đất quay từ tây sang đông. Nửa được Mặt Trời chiếu sáng là ban ngày, nửa còn lại là ban đêm.

• 1 – D: Vị trí A là rìa phía đông của vùng được chiếu sáng, người quan sát đang chuyển từ đêm sang ngày, nên sẽ thấy Mặt Trời mọc vào lúc sáng sớm.
• 2 – B: Vị trí B nằm hoàn toàn trong vùng tối, không được Mặt Trời chiếu sáng, nên đang là ban đêm.
• 3 – C: Vị trí C nằm ở trung tâm vùng được chiếu sáng nhất, nơi Mặt Trời chiếu thẳng góc hoặc gần thẳng góc, nên sẽ thấy Mặt Trời lên cao nhất vào gần giữa trưa.
• 4 – A: Vị trí D là rìa phía tây của vùng được chiếu sáng, người quan sát đang chuyển từ ngày sang đêm, nên sẽ thấy Mặt Trời lặn vào chiều tối.

Lời giải:

Trong hình 33.2, Mặt Trời đang ở vị trí cao nhất trên bầu trời, chiếu thẳng xuống người quan sát. Đây là thời điểm Mặt Trời lên đỉnh đầu hay gần đỉnh đầu, tương ứng với giữa trưa.

Nếu Mặt Trời mọc lúc 6 giờ sáng và lặn lúc 6 giờ chiều, thì giữa trưa sẽ là khoảng thời gian giữa mọc và lặn.

Khoảng thời gian từ 6 giờ sáng đến 6 giờ chiều là 12 giờ. Giữa khoảng thời gian này là giờ trưa.

Vậy, thời điểm người quan sát thấy Mặt Trời ở vị trí như hình 33.2 là vào khoảng 12 giờ trưa.

Lời giải:

Trái Đất quay từ tây sang đông. Vì vậy, những nơi ở phía Đông sẽ thấy Mặt Trời mọc trước.

Dựa vào hình 33.3, vị trí các châu lục từ Đông sang Tây (theo chiều quay của Trái Đất khi đón ánh sáng Mặt Trời) là: Châu Úc, Ấn Độ, Châu Phi, Châu Âu.

Châu Úc đang là ban đêm, Ấn Độ chuẩn bị tối (tức gần lặn), Châu Âu và Châu Phi đang là ban ngày. Điều này có nghĩa là Mặt Trời đã mọc ở Châu Úc, sau đó đến Ấn Độ, rồi đến Châu Phi và cuối cùng là Châu Âu.

Vậy, thứ tự quan sát thấy Mặt Trời mọc ở bốn vùng nói trên là: châu Úc, Ấn Độ, châu Phi, châu Âu.

Lời giải:

Dựa vào bảng số liệu:

• Từ 10 giờ đến 12 giờ: Chiều dài bóng giảm dần (90 cm xuống 45 cm rồi 25 cm).
• Tại 12 giờ: Chiều dài bóng đạt giá trị nhỏ nhất (25 cm). Đây là thời điểm Mặt Trời lên cao nhất (gần chính ngọ).
• Từ 12 giờ đến 14 giờ: Chiều dài bóng tăng dần (25 cm lên 50 cm rồi 85 cm).

Nhận xét:

Trong khoảng thời gian từ 10 giờ đến 14 giờ, chiều dài bóng của cọc thay đổi theo quy luật:
* Chiều dài bóng giảm dần từ 10 giờ đến 12 giờ trưa, đạt giá trị ngắn nhất vào lúc 12 giờ trưa.
* Chiều dài bóng tăng dần từ 12 giờ trưa đến 14 giờ.

Điều này cho thấy vào giữa trưa (khoảng 12 giờ), Mặt Trời ở vị trí cao nhất trên bầu trời, do đó bóng của vật sẽ ngắn nhất. Khi Mặt Trời thấp hơn (buổi sáng sớm hoặc chiều tối), bóng sẽ dài hơn.