Giới thiệu lý thuyết: Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả
Năng lượng đóng vai trò thiết yếu trong mọi hoạt động sinh hoạt của gia đình, từ chiếu sáng, nấu ăn, giữ mát, giữ ấm đến vận hành các thiết bị điện tử. Việc sử dụng năng lượng một cách tiết kiệm và hiệu quả không chỉ giúp giảm chi phí sinh hoạt mà còn góp phần bảo vệ môi trường, giảm phát thải khí nhà kính và bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
Khái niệm: Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả là việc sử dụng năng lượng đúng lúc, đúng chỗ, đúng mục đích với lượng năng lượng vừa đủ, đạt được hiệu quả cao nhất mà không làm ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng và chất lượng cuộc sống.
Có nhiều biện pháp để tiết kiệm năng lượng trong gia đình, bao gồm:
- Lựa chọn các thiết bị gia dụng có dán nhãn năng lượng (Energy Star, Ngôi sao năng lượng…).
- Tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo như năng lượng mặt trời.
- Lắp đặt, sử dụng và bảo dưỡng thiết bị gia dụng đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.
- Xây dựng thói quen sử dụng tiết kiệm năng lượng trong sinh hoạt hàng ngày.

Giải Câu 1 Bài 4 trang 11 SBT Công nghệ lớp 6 Cánh diều
1. Em hãy đọc nội dung trong trang 21, Sách giáo khoa Công nghệ 6 để hoàn thành khái niệm: Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả là
Sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả là việc sử dụng năng lượng đúng lúc, đúng chỗ, đúng mục đích với lượng năng lượng vừa đủ, đạt được hiệu quả cao nhất mà không làm ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng và chất lượng cuộc sống.
Giải Câu 2 Bài 4 trang 11 SBT Công nghệ lớp 6 Cánh diều
2. Nêu ví dụ minh họa cho việc sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả trong gia đình em.
Bảng 4.1. Ví dụ minh họa cho việc sử dụng năng lượng
| STT | Biện pháp | Ví dụ |
|---|---|---|
| 1 | Lựa chọn thiết bị gia dụng là sản phẩm tiết kiệm năng lượng | |
| 2 | Tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo | |
| 3 | Lắp đặt, sử dụng, bảo dưỡng thiết bị gia dụng đúng hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất | |
| 4 | Xây dựng thói quen sử dụng tiết kiệm năng lượng |
Hoàn thành Bảng 4.1 như sau:
| STT | Biện pháp | Ví dụ |
|---|---|---|
| 1 | Lựa chọn thiết bị gia dụng là sản phẩm tiết kiệm năng lượng | Mua tủ lạnh, điều hòa, máy giặt có dán nhãn năng lượng 5 sao. |
| 2 | Tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo | Lắp đặt hệ thống thái dương năng (bình nước nóng năng lượng mặt trời) để đun nước nóng thay vì dùng bình nóng lạnh điện. |
| 3 | Lắp đặt, sử dụng, bảo dưỡng thiết bị gia dụng đúng hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất | Không đặt tủ lạnh gần bếp nấu, điều chỉnh nhiệt độ điều hòa ở mức phù hợp (26-27°C), vệ sinh lưới lọc điều hòa định kì, làm sạch bụi bẩn ở dàn nóng, dàn lạnh. |
| 4 | Xây dựng thói quen sử dụng tiết kiệm năng lượng | Tắt đèn, quạt, tivi khi không sử dụng hoặc khi ra khỏi phòng; rút phích cắm các thiết bị điện khi không dùng; mở cửa đón gió và ánh sáng tự nhiên thay vì bật đèn, quạt. |
Giải Câu 3 Bài 4 trang 12 SBT Công nghệ lớp 6 Cánh diều
3. Điền vào bảng 4.2 mỗi cột 3 ví dụ về các việc nên làm và không nên làm để tiết kiệm năng lượng trong gia đình em.
Bảng 4.2. Các việc nên làm và không nên làm để tiết kiệm năng lượng
| Việc nên làm | Việc không nên làm |
|---|---|
Hoàn thành Bảng 4.2 như sau:
| Việc nên làm | Việc không nên làm |
|---|---|
| Mở cửa sổ để đón gió và ánh sáng tự nhiên vào ban ngày. | Bật tất cả đèn và thiết bị điện cùng lúc khi không cần thiết. |
| Chỉ bật điều hòa khi thực sự cần thiết và để ở nhiệt độ phù hợp (26-27°C). | Để các thiết bị điện ở chế độ chờ (standby) trong thời gian dài. |
| Tắt và rút phích cắm các thiết bị điện khi ra khỏi nhà hoặc không sử dụng. | Mở tủ lạnh quá lâu hoặc thường xuyên khi không cần thiết. |
Giải Câu 4 Bài 4 trang 12 SBT Công nghệ lớp 6 Cánh diều
4. Vẽ tranh cổ động tuyên truyền sử dụng năng lượng trong gia đình tiết kiệm, hiệu quả.
Đây là một phần thực hành sáng tạo, em có thể vẽ một bức tranh theo ý tưởng của mình. Dưới đây là một số gợi ý về nội dung và hình ảnh cho tranh cổ động:
- Thông điệp: “Tiết kiệm điện – Sáng tương lai”, “Tắt đèn khi không cần – Góp phần bảo vệ môi trường”, “Sử dụng năng lượng thông minh – Vì cuộc sống xanh”.
- Hình ảnh:
- Gia đình đang cùng nhau tắt đèn, rút phích cắm.
- Biểu tượng bóng đèn có hình lá cây, hoặc đồng hồ cát.
- Ngôi nhà có mái pin năng lượng mặt trời, hoặc cửa sổ lớn đón ánh sáng tự nhiên.
- Hình ảnh trái đất đang mỉm cười hoặc được bảo vệ.
- Các thiết bị điện được dán nhãn năng lượng.
- Màu sắc: Sử dụng màu sắc tươi sáng, bắt mắt để thu hút sự chú ý.
Em hãy tự do sáng tạo để tạo ra một bức tranh ý nghĩa và ấn tượng nhất!
(Học sinh tự vẽ tranh theo gợi ý)

Minh họa ý tưởng tranh cổ động
Bạn có thể tham khảo thêm các bài giải SGK Công nghệ lớp 6 Cánh Diều tại đây:
- Giải bài tập Công nghệ lớp 6 Cánh diều
- Giải Bài 3 từ câu 1 tới câu 5 (trang 9-11) SBT Công nghệ lớp 6 Cánh diều
- Giải Bài 2 từ câu 1 tới câu 7 (trang 7-9) SBT Công nghệ lớp 6 Cánh diều
- Tài liệu học tập lớp 6
Mua trọn bộ tài liệu lớp 6
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 1234567890 để nhận file PDF hoặc bản in
CÂU HỎI LUYỆN TẬP BỔ SUNG:
1. Ngoài điện, trong gia đình em còn sử dụng những loại năng lượng nào khác? Kể tên và nêu cách tiết kiệm cho mỗi loại.
Ngoài điện, trong gia đình em còn sử dụng các loại năng lượng sau:
- Gas (khí đốt): Dùng để nấu ăn, đun nước nóng.
- Cách tiết kiệm:
- Chuẩn bị sẵn sàng nguyên liệu trước khi nấu.
- Điều chỉnh ngọn lửa phù hợp với kích thước nồi và lượng thức ăn.
- Sử dụng nồi có đáy phẳng, dẫn nhiệt tốt, đậy vung khi nấu để giữ nhiệt.
- Tắt bếp ngay sau khi nấu xong.
- Cách tiết kiệm:
- Nước sạch: Mặc dù không phải năng lượng theo nghĩa truyền thống, nhưng việc sản xuất và cung cấp nước sạch cũng tiêu tốn năng lượng (điện để bơm, xử lý…).
- Cách tiết kiệm:
- Khóa vòi nước khi không sử dụng (đánh răng, rửa mặt, cọ rửa…).
- Kiểm tra và sửa chữa ngay các đường ống, vòi nước bị rò rỉ.
- Tắm vòi sen thay vì tắm bồn.
- Tái sử dụng nước (ví dụ: nước rửa rau để tưới cây).
- Cách tiết kiệm:
- Than/củi (nếu có): Dùng để đun nấu ở một số gia đình nông thôn.
- Cách tiết kiệm:
- Sử dụng bếp cải tiến có hiệu suất cháy cao.
- Đốt lượng than/củi vừa đủ, không đốt quá nhiều.
- Tận dụng nhiệt dư sau khi nấu.
- Cách tiết kiệm:
2. Theo em, vì sao việc tiết kiệm năng lượng trong gia đình lại quan trọng đối với môi trường và xã hội?
Việc tiết kiệm năng lượng trong gia đình rất quan trọng đối với môi trường và xã hội vì:
- Bảo vệ môi trường:
- Giảm phát thải khí nhà kính: Hầu hết năng lượng hiện nay được tạo ra từ việc đốt nhiên liệu hóa thạch (than, dầu, khí đốt), gây phát thải CO2 và các khí nhà kính khác, góp phần gây biến đổi khí hậu. Tiết kiệm năng lượng giúp giảm nhu cầu sản xuất năng lượng, từ đó giảm lượng khí thải.
- Bảo tồn tài nguyên thiên nhiên: Các nguồn nhiên liệu hóa thạch là hữu hạn. Tiết kiệm năng lượng giúp kéo dài thời gian sử dụng các nguồn tài nguyên này và giảm áp lực khai thác.
- Giảm ô nhiễm: Quá trình sản xuất năng lượng (nhà máy nhiệt điện, thủy điện) có thể gây ô nhiễm không khí, nước, và đất. Tiết kiệm năng lượng giúp giảm bớt các tác động tiêu cực này.
- Lợi ích xã hội:
- Giảm gánh nặng cho hệ thống điện quốc gia: Khi nhiều gia đình tiết kiệm điện, tổng lượng điện tiêu thụ giảm, giúp hệ thống điện ổn định hơn, tránh tình trạng quá tải, thiếu điện.
- Góp phần phát triển bền vững: Tiết kiệm năng lượng là một phần quan trọng của lối sống và phát triển bền vững, đảm bảo tài nguyên cho các thế hệ tương lai.
- Nâng cao ý thức cộng đồng: Khi mỗi gia đình thực hành tiết kiệm năng lượng, sẽ lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường và sử dụng tài nguyên có trách nhiệm trong toàn xã hội.
3. Hãy chia sẻ một “mẹo” tiết kiệm năng lượng độc đáo hoặc ít người biết mà gia đình bạn đang áp dụng (nếu có).
Một “mẹo” tiết kiệm năng lượng mà gia đình em đang áp dụng, có thể ít người biết đến là:
“Sử dụng rèm cửa dày/cách nhiệt và kết hợp màu sắc tường để điều hòa nhiệt độ tự nhiên.”
Lý do và cách thực hiện:
- Vào mùa hè, gia đình em kéo rèm cửa dày hoặc rèm có lớp cách nhiệt vào ban ngày để ngăn ánh nắng trực tiếp chiếu vào, giúp căn phòng mát mẻ hơn mà không cần bật điều hòa quá sớm hoặc để nhiệt độ quá thấp.
- Vào mùa đông, ban ngày sẽ mở rèm đón nắng, nhưng khi trời tối hoặc nhiệt độ giảm mạnh, sẽ kéo rèm lại để giữ nhiệt trong phòng, tránh thoát nhiệt qua cửa kính.
- Ngoài ra, trong thiết kế, gia đình em cũng ưu tiên các gam màu sáng, mát mẻ cho tường và nội thất ở những khu vực thường xuyên có ánh nắng gay gắt, giúp hấp thụ ít nhiệt hơn và tạo cảm giác thoáng đãng, dễ chịu.
Mẹo này giúp tận dụng tối đa ánh sáng và nhiệt độ tự nhiên, giảm phụ thuộc vào các thiết bị làm mát/sưởi điện, từ đó tiết kiệm năng lượng đáng kể.


