Giải Chương 1 Bài 1 từ Câu 1 tới câu 7 (trang 4-6) SBT Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử

Chào mừng các em học sinh đến với phần giải chi tiết Sách Bài Tập Lịch sử và Địa lí lớp 6 bộ sách Cánh diều, Phần Lịch sử Chương 1 Bài 1: “Lịch sử và cuộc sống”, từ câu 1 đến câu 7 (trang 4-6). Bài học này sẽ giúp các em nắm vững những kiến thức cơ bản về lịch sử và cuộc sống, tầm quan trọng của việc học lịch sử, và các nguồn sử liệu. Hy vọng tài liệu này sẽ hỗ trợ các em giải quyết các bài tập trong SBT một cách hiệu quả.

Để tìm hiểu thêm các lời giải bài tập và tài liệu học tập lớp 6, các em có thể tham khảo tại các liên kết dưới đây:

• Giải SBT Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều
• Lời giải bộ sách lớp 6 Cánh diều
• Tài liệu lớp 6

Giải Câu 1 Bài 1 trang 4 SBT Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử

Câu 1. (trang 4) Đánh dấu X vào ô trống ứng với ý em cho là đúng nhất khi lí giải vì sao chúng ta cần phải học lịch sử.

☐ A. Để biết được nhiều câu chuyện của quá khứ.
☐ B. Để biết quá trình con người hình thành và phát triển.
☐ C. Để tìm hiểu về cội nguồn của bản thân và cộng đồng.
☐ D. Để biết được những sự kiện đã xảy ra.

Lời giải:

Đáp án đúng là C.

Việc học lịch sử không chỉ dừng lại ở việc biết các câu chuyện hay sự kiện đã xảy ra (A, D), hoặc chỉ là quá trình hình thành và phát triển của con người (B). Mục đích sâu xa và quan trọng nhất của việc học lịch sử là để tìm hiểu về cội nguồn của bản thân, của gia đình, của dòng họ, của dân tộc và cộng đồng. Từ đó, mỗi người sẽ hiểu rõ hơn về giá trị truyền thống, văn hóa, biết trân trọng quá khứ, biết ơn những thế hệ đi trước và có ý thức giữ gìn, phát huy những giá trị tốt đẹp đó. Điều này giúp hình thành nhân cách, bản sắc và tinh thần dân tộc.

Câu 2 Bài 1 trang 4-5 SBT Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử

Câu 2. (trang 4-5) Hãy hoàn thành sơ đồ sau về khái niệm Lịch sử bằng cách điền các từ, cụm từ cho sẵn vào chỗ trống phù hợp.

(Các từ, cụm từ cho sẵn: quá khứ, hiện tại, loài người, tự nhiên)

Lịch sử là gì?

Lịch sử là toàn bộ những hoạt động của … trong … của con người, bao gồm mọi mặt hoạt động của con người từ khi xuất hiện trên Trái Đất đến …, những hoạt động diễn ra trong không gian cụ thể. Lịch sử không chỉ là những gì đã diễn ra mà còn là quá trình con người nhận thức và khám phá … để phục vụ cuộc sống.

Lời giải:

Để hoàn thành sơ đồ, chúng ta sẽ điền các từ, cụm từ cho sẵn vào chỗ trống theo đúng khái niệm lịch sử:

Lịch sử là gì?

Lịch sử là toàn bộ những hoạt động của **loài người** trong **quá khứ** của con người, bao gồm mọi mặt hoạt động của con người từ khi xuất hiện trên Trái Đất đến **hiện tại**, những hoạt động diễn ra trong không gian cụ thể. Lịch sử không chỉ là những gì đã diễn ra mà còn là quá trình con người nhận thức và khám phá **tự nhiên** để phục vụ cuộc sống.

Câu 3 Bài 1 trang 5 SBT Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử

Câu 3. (trang 5) Em hãy cho biết vì sao khi dựng lại quá khứ, các nhà sử học phải dựa vào những dấu vết, tài liệu còn lưu giữ được.

Lời giải:

Khi dựng lại quá khứ, các nhà sử học phải dựa vào những dấu vết, tài liệu còn lưu giữ được (gọi là sử liệu) vì những lí do sau:

• **Tính khách quan:** Lịch sử là những gì đã xảy ra trong quá khứ, không thể quay ngược thời gian để chứng kiến trực tiếp. Do đó, các dấu vết, tài liệu còn lưu giữ là bằng chứng duy nhất, khách quan nhất về những gì đã diễn ra.
• **Đảm bảo độ chính xác và tin cậy:** Các sử liệu giúp nhà sử học có cơ sở để tái hiện sự kiện, nhân vật, và bối cảnh lịch sử một cách chính xác, tránh suy đoán hoặc phiến diện.
• **Phục dựng toàn diện:** Các loại hình sử liệu khác nhau (văn tự, hiện vật, truyền miệng…) cung cấp những mảnh ghép thông tin đa dạng, giúp nhà sử học có cái nhìn toàn diện hơn về một giai đoạn, sự kiện lịch sử.
• **Phân tích và kiểm chứng:** Sử liệu là cơ sở để các nhà sử học phân tích, so sánh, đối chiếu, kiểm chứng thông tin nhằm đưa ra những kết luận khoa học và đáng tin cậy.

Nếu không dựa vào sử liệu, việc tái hiện lịch sử sẽ trở thành những câu chuyện truyền miệng, huyền thoại không có căn cứ xác thực, thiếu đi tính khoa học và độ tin cậy.

Câu 4 Bài 1 trang 5 SBT Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử

Câu 4. (trang 5) Điền những nội dung phù hợp vào chỗ trống (….) để hoàn thành bảng phân loại sử liệu sau.

Lời giải:

Câu 5 Bài 1 trang 5-6 SBT Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử

Câu 5. (trang 5-6) Hãy đánh dấu X vào ô trống tương ứng với ý em cho là đúng khi nhận xét về sử liệu.

A. Tất cả mọi sử liệu đều đáng tin cậy. ☐
B. Cần có sự đối chiếu, kiểm chứng các loại sử liệu. ☐
C. Chỉ cần tìm được một loại sử liệu là có thể dựng lại lịch sử. ☐
D. Sử liệu thành văn là loại sử liệu quan trọng nhất. ☐

Lời giải:

Đáp án đúng là B.

• • **A. Sai:** Không phải tất cả mọi sử liệu đều đáng tin cậy hoàn toàn. Sử liệu truyền miệng có thể bị thay đổi qua thời gian, sử liệu chữ viết có thể mang quan điểm chủ quan của người viết, hoặc có thể bị làm giả.
  • **B. Đúng:** Để đảm bảo tính chính xác và khách quan khi dựng lại lịch sử, các nhà sử học cần phải đối chiếu, so sánh và kiểm chứng thông tin từ nhiều loại sử liệu khác nhau.

• **C. Sai:** Dựng lại lịch sử là một quá trình phức tạp đòi hỏi thu thập và phân tích nhiều loại sử liệu để có cái nhìn toàn diện và chính xác nhất. Chỉ dựa vào một loại sử liệu rất dễ dẫn đến sai lệch, phiến diện.
• **D. Sai:** Mỗi loại sử liệu có giá trị và vai trò riêng trong việc tái hiện lịch sử. Không có loại sử liệu nào là quan trọng nhất tuyệt đối. Ví dụ, đối với thời kì tiền sử, sử liệu hiện vật lại là nguồn thông tin chủ yếu và quan trọng nhất.

Câu 6 Bài 1 trang 6 SBT Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử

Câu 6. (trang 6) Hãy nối các cụm từ ở cột A với cụm từ ở cột B sao cho phù hợp về mối quan hệ giữa lịch sử và cuộc sống.

Lời giải:

Nối các cụm từ sao cho phù hợp:

• 1 – c: Lịch sử có nhiệm vụ **rút ra những bài học kinh nghiệm từ quá khứ để phục vụ cho hiện tại và tương lai.**
• 2 – d: Lịch sử là bài học **của những kinh nghiệm thành công và thất bại để chúng ta có thể học hỏi và tránh lặp lại sai lầm.**
• 3 – a: Học tập lịch sử **giúp chúng ta biết được nguồn gốc, quá trình hình thành và phát triển của dân tộc, nhân loại, từ đó biết trân trọng những giá trị của cha ông.**
• **4 – b:** Lịch sử là **lí giải về thế giới tự nhiên và những biến đổi của nó.** (Lưu ý: Mối nối này hơi thiếu chuẩn xác nếu chỉ xét riêng Lịch sử con người. Tuy nhiên, nếu xét Lịch sử theo nghĩa rộng (lịch sử tự nhiên) thì đáp án b có thể phù hợp. Trong bối cảnh môn Lịch sử và Địa lí lớp 6, câu 4 này có thể hơi gây nhầm lẫn nếu không giải thích rõ. Nhưng trong các lựa chọn, đây là lựa chọn phù hợp nhất cho “Lịch sử là” nếu không có lựa chọn nào bao quát hơn về toàn bộ quá trình, nhưng mục b nghiêng về Địa lí hơn Lịch sử. Tuy nhiên, nếu chỉ xét mối liên hệ giữa các mệnh đề, đây là ghép nối hợp lí nhất trong các cặp còn lại đã được ghép. Câu này có thể cần xem xét lại trong SGK gốc để đảm bảo đúng ý của tác giả. Thông thường, lịch sử sẽ nói về quá khứ của loài người.)

  **Cập nhật thêm:** Sau khi xem xét kỹ hơn mối quan hệ giữa Lịch sử và Cuộc sống, cụ thể là nội dung SGK, Lịch sử (với tư cách là một môn học) tập trung vào loài người. Tuy nhiên, nếu xét “Lịch sử là” một khái niệm tổng quát hơn hoặc có thể liên quan đến lịch sử hình thành Trái Đất, lịch sử tự nhiên, thì “lí giải về thế giới tự nhiên và những biến đổi của nó” có thể được chấp nhận trong ngữ cảnh rộng. Tuy nhiên, trong phạm vi “Lịch sử và cuộc sống” của chương này, việc ghép nối này có thể không phải là tối ưu nhất. Nếu có lựa chọn khác, có thể sẽ tốt hơn. Với các lựa chọn có sẵn, đây là kết nối còn lại.

Câu 7 Bài 1 trang 6 SBT Lịch sử và Địa lí lớp 6 Cánh diều Phần Lịch sử

Câu 7. (trang 6) Hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5 – 7 dòng) nói về ý nghĩa của việc học lịch sử đối với bản thân em.

Lời giải gợi ý:

Việc học lịch sử đối với em có ý nghĩa vô cùng to lớn. Trước hết, nó giúp em hiểu rõ hơn về cội nguồn của dân tộc Việt Nam, về những trang sử hào hùng của cha ông trong công cuộc dựng nước và giữ nước. Qua đó, em thêm yêu quê hương, đất nước mình và biết ơn những thế hệ đi trước đã hi sinh vì nền độc lập, tự do ngày nay. Học lịch sử cũng là cách để em rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá từ quá khứ, biết phân biệt đúng sai, và vận dụng vào cuộc sống hiện tại. Em tin rằng, khi hiểu rõ quá khứ, em sẽ có định hướng tốt hơn cho tương lai của mình và góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu đẹp.