Giải Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh diều Chủ đề 4 Bài 2 Giữ gìn cho tương lai (Trang 28-30)

Chào mừng các em học sinh và quý phụ huynh đến với bài giải chi tiết Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 trong sách Cánh Diều, Chủ đề 4: “Giữ gìn cho tương lai” (Trang 28-30). Bài học này sẽ giúp các em khám phá và trân trọng những giá trị văn hóa, lịch sử, truyền thống tốt đẹp của quê hương. Từ việc tìm hiểu, giới thiệu, đến thử tài hiểu biết về truyền thống, các em sẽ nhận thức được vai trò của mình trong việc gìn giữ và phát huy những di sản quý báu đó cho thế hệ mai sau. Các lời giải được trình bày rõ ràng, dễ hiểu, nhằm khơi dậy tình yêu quê hương, đất nước trong mỗi học sinh.

Tài liệu tham khảo thêm:

• Giải SGK Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh Diều – Tổng hợp
• Giải Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh Diều Chủ đề 4 Bài 1: Xây dựng dự án nhân ái (Trang 25-27)
• Giải Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh Diều Chủ đề 3 Bài 2: Tri ân thầy cô (Trang 21-23)
• Giải Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh Diều Chủ đề 3 Bài 1: Thầy cô với chúng em (Trang 19-20)

Bài 2: GIỮ GÌN CHO TƯƠNG LAI

Em cần chuẩn bị những gì?

• Tìm kiếm thông tin về những truyền thống văn hoá, lịch sử nổi bật của quê hương mình (thông qua sách báo, tài liệu, Internet, hỏi người thân/cán bộ tổ dân phố…).
• Mỗi nhóm bốc thăm trước một loại hình truyền thống về văn hoá, lịch sử của địa phương mình và tự lựa chọn hình thức trình bày những hiểu biết của nhóm về truyền thống đó.
• Tìm hiểu một số cách thức để bảo tồn, giữ gìn các truyền thống quê hương.

1. Tìm hiểu về truyền thống địa phương

Bốc thăm theo nhóm để chọn ngẫu nhiên một trong bốn loại thẻ màu dưới đây:

Gợi ý trả lời:
Học sinh sẽ bốc thăm và chọn một trong các lĩnh vực: Nghệ thuật, Ẩm thực, Nghề truyền thống, Lễ hội.
Ví dụ:

• Nghệ thuật: Ca trù (Hà Nội), Hát Xoan (Phú Thọ), Nhã nhạc cung đình Huế (Huế).
• Ẩm thực: Phở (Hà Nội), Bánh xèo (Đà Nẵng), Bún đậu mắm tôm (TPHCM), Bánh mì (Cần Thơ).
• Nghề truyền thống: Làng gốm Bát Tràng (Hà Nội), Làng lụa Vạn Phúc (Hà Nội), Làng nghề chạm bạc Đồng Xâm (Thái Bình).
• Lễ hội: Lễ hội Đền Hùng (Phú Thọ), Lễ hội Chùa Hương (Hà Nội), Lễ hội đua thuyền (Đà Nẵng).

Kể tên các truyền thống địa phương thuộc lĩnh vực mà em bốc thăm được.

Lựa chọn một truyền thống và nêu đặc điểm nổi bật của truyền thống đó.

Gợi ý trả lời:
Ví dụ, nếu bốc thăm lĩnh vực “Ẩm thực”, em có thể chọn:
Tên truyền thống: Phở Hà Nội.
Đặc điểm nổi bật: Phở Hà Nội nổi tiếng với nước dùng trong, ngọt thanh được ninh từ xương bò và các loại gia vị đặc trưng. Bánh phở mềm dai, thịt bò thái lát mỏng, và hương thơm của rau thơm, hành lá tạo nên một món ăn hài hòa, đậm đà, mang đậm nét tinh túy của ẩm thực Việt Nam.

2. Giới thiệu về một truyền thống địa phương

Mỗi nhóm giới thiệu về một truyền thống của địa phương theo gợi ý dưới đây:

• Tên của truyền thống
• Lịch sử ra đời
• Thời điểm diễn ra trong năm
• Nét nổi bật

Gợi ý trả lời:
Ví dụ, nếu nhóm chọn “Lễ hội Đền Hùng”:

• Tên truyền thống: Lễ hội Đền Hùng (Giỗ Tổ Hùng Vương).
• Lịch sử ra đời: Tưởng nhớ và tôn vinh công lao của các Vua Hùng, những người đã có công dựng nước. Lễ hội đã có từ hàng nghìn năm nay, được tổ chức trọng thể cấp quốc gia.
• Thời điểm diễn ra trong năm: Từ mùng 8 đến 11 tháng 3 Âm lịch hàng năm, chính hội vào ngày 10 tháng 3 Âm lịch.
• Nét nổi bật: Lễ hội gồm các nghi thức truyền thống như lễ dâng hương, rước kiệu, và các trò chơi dân gian như đấu vật, kéo co, hát Xoan, hát Ghẹo. Đây là biểu tượng của tinh thần “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc Việt Nam.

Bình chọn phần giới thiệu sinh động và đầy đủ nhất.

Gợi ý: Học sinh và giáo viên sẽ cùng bình chọn dựa trên các tiêu chí: nội dung chính xác, đầy đủ; cách trình bày sáng tạo, hấp dẫn; khả năng thuyết trình của nhóm.

Bài tập tương tự 1:

1. Em hãy tìm hiểu và kể tên một món ăn đặc trưng của địa phương em (hoặc một địa phương gần đó) và giải thích vì sao món ăn đó lại trở thành một nét văn hóa ẩm thực.

Đáp án: Học sinh tự tìm hiểu và trả lời. Ví dụ: “Bánh xèo ở Đà Nẵng là món ăn đặc trưng vì nó gắn liền với đời sống của người dân miền Trung, được chế biến từ những nguyên liệu gần gũi như bột gạo, tôm, thịt, giá đỗ, tạo nên hương vị đặc trưng, giòn rụm và thường xuất hiện trong các dịp lễ, tết, hay bữa ăn gia đình.”

3. Thử tài hiểu biết về truyền thống quê hương

Thi hỏi đáp nhanh về truyền thống quê hương theo gợi ý sau đây:

Gợi ý: Các đội sẽ chuẩn bị câu hỏi và đáp án về truyền thống (văn hóa, lịch sử, nghệ thuật, ẩm thực, lễ hội…) của địa phương mình. Sau đó, tổ chức thi hỏi đáp chéo theo thể thức đội này đố đội kia. Mỗi câu hỏi có thời gian trả lời giới hạn (ví dụ: 30 giây). Đội nào trả lời đúng nhiều câu nhất sẽ thắng cuộc. Hoạt động này giúp củng cố kiến thức và tạo không khí học tập sôi nổi.

4. Người lưu giữ truyền thống địa phương

Hãy chia sẻ về những hoạt động của gia đình, dòng họ, thôn, xã, phường… nơi em sống trong việc góp phần giữ gìn, phát huy truyền thống của địa phương.

Đặt câu hỏi để tìm hiểu thêm về những người đang góp phần giữ gìn truyền thống địa phương.

Gợi ý trả lời:

• Hoạt động của gia đình/địa phương: Gia đình em thường cùng nhau gói bánh chưng, bánh tét vào dịp Tết Nguyên Đán, giữ gìn phong tục thờ cúng tổ tiên. Làng em thường tổ chức lễ hội làng hàng năm, nơi mọi người cùng nhau tham gia các trò chơi dân gian, biểu diễn văn nghệ truyền thống.
• Câu hỏi tìm hiểu: “Bác/ông/cô có thể chia sẻ về kỉ niệm đáng nhớ nhất của bác/ông/cô khi tham gia các hoạt động gìn giữ truyền thống không?”, “Theo bác/ông/cô, thế hệ trẻ chúng cháu cần làm gì để phát huy truyền thống một cách hiệu quả nhất?”.

Bài tập tương tự 2:

1. Em hãy kể tên một nhân vật lịch sử hoặc một nghệ nhân dân gian nổi tiếng ở địa phương em (hoặc ở Việt Nam) mà em ngưỡng mộ vì những đóng góp của họ trong việc gìn giữ truyền thống.

Đáp án: Học sinh tự kể. Ví dụ: “Em rất ngưỡng mộ Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Kim Đức, người đã dành cả cuộc đời để gìn giữ và phát huy nghệ thuật hát Xoan Phú Thọ. Cô đã nỗ lực truyền dạy cho thế hệ trẻ, giúp hát Xoan được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại.”

5. Giữ gìn, phát huy truyền thống quê hương

Tranh luận về sự cần thiết phải giữ gìn, phát huy các truyền thống tốt đẹp của quê hương.

Gợi ý trả lời:
Khi tranh luận, học sinh có thể đưa ra các ý kiến sau:

• Sự cần thiết: Các truyền thống là bản sắc văn hóa của dân tộc, là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại. Chúng giúp chúng ta hiểu rõ nguồn cội, nuôi dưỡng tình yêu quê hương, và tạo nên sự đa dạng văn hóa. Giữ gìn truyền thống cũng là cách để tôn vinh công lao của cha ông.
• Cách phát huy: Không chỉ giữ gìn mà còn phải phát huy bằng cách đưa các truyền thống vào đời sống hiện đại, sáng tạo trong cách thể hiện để thu hút thế hệ trẻ, ứng dụng công nghệ để quảng bá.

6. Truyền thống và thế hệ trẻ

Thảo luận về vai trò của thế hệ trẻ trong việc giữ gìn và phát huy những truyền thống tốt đẹp của quê hương.

Gợi ý trả lời:
Thế hệ trẻ đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống:

• Là người kế thừa: Học hỏi, tiếp thu những giá trị truyền thống từ thế hệ đi trước.
• Là người lan tỏa: Sáng tạo những cách thức mới để giới thiệu truyền thống đến bạn bè quốc tế, ứng dụng công nghệ để đưa truyền thống đến gần hơn với giới trẻ.
• Là người phát triển: Góp phần làm cho các truyền thống trở nên phù hợp với cuộc sống hiện đại mà vẫn giữ được bản sắc.

7. Thu hoạch sau chủ đề Tiếp nối truyền thống quê hương

Chia sẻ những thông tin em đã thu hoạch được và cảm nhận của em về các truyền thống của địa phương mình.

Gợi ý trả lời:
Sau chủ đề này, em đã thu hoạch được nhiều thông tin về các truyền thống đặc sắc của địa phương mình, ví dụ như làng nghề gốm sứ truyền thống, các lễ hội dân gian độc đáo. Em cảm thấy rất tự hào và yêu quý hơn những giá trị văn hóa này. Em nhận ra rằng mỗi truyền thống đều chứa đựng những câu chuyện, những bài học quý giá mà thế hệ chúng em cần tìm hiểu và trân trọng.

Thông điệp:
Hiểu biết về truyền thống quê hương mình và quảng bá, giới thiệu đến nhiều người chính là cách để lưu giữ, tôn vinh những truyền thống đó và trao truyền lại cho những thế hệ mai sau.

8. Hãy tự đánh giá bản thân sau chủ đề

Đánh giá mức độ tham gia của em trong các hoạt động:

(Học sinh tự đánh giá dựa trên mức độ tham gia của mình. Đánh dấu vào ô phù hợp: Rất tích cực / Tích cực / Chưa tích cực).

Đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ của chủ đề:

• Em tìm hiểu được về những người có hoàn cảnh khó khăn xung quanh và thể hiện được sự sẵn sàng giúp đỡ, chia sẻ với họ: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)
• Em lập và thực hiện được kế hoạch hoạt động thiện nguyện tại địa phương: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)
• Em biết vận động người thân, bạn bè tham gia các hoạt động thiện nguyện tại nơi cư trú: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)
• Em giới thiệu được một số truyền thống của địa phương: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)

(Học sinh tự đánh giá bằng cách chọn mức độ phù hợp với bản thân).

Ví dụ mẫu về đánh giá với học sinh tốt tham gia đầy đủ hoạt động:

• Đánh giá mức độ tham gia của em trong các hoạt động: Rất tích cực
• Đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ của chủ đề:
  • Em tìm hiểu được về những người có hoàn cảnh khó khăn xung quanh và thể hiện được sự sẵn sàng giúp đỡ, chia sẻ với họ: Hoàn thành tốt
  • Em lập và thực hiện được kế hoạch hoạt động thiện nguyện tại địa phương: Hoàn thành tốt
  • Em biết vận động người thân, bạn bè tham gia các hoạt động thiện nguyện tại nơi cư trú: Hoàn thành tốt
  • Em giới thiệu được một số truyền thống của địa phương: Hoàn thành tốt

Bài tập tương tự 3:

1. Em hãy đề xuất 2-3 ý tưởng về cách thế hệ trẻ có thể sử dụng công nghệ (ví dụ: mạng xã hội, ứng dụng di động) để quảng bá một truyền thống văn hóa của Việt Nam mà em yêu thích.

Đáp án:

• Tạo video ngắn (Reels, TikTok) giới thiệu về cách làm một món ăn truyền thống hoặc một điệu múa dân gian, kèm theo nhạc nền hiện đại.
• Thiết kế một ứng dụng nhỏ hoặc trang web tương tác về một di tích lịch sử hoặc một lễ hội, cho phép người dùng khám phá thông tin, hình ảnh 3D, và thậm chí là trò chơi nhỏ liên quan.
• Tổ chức các cuộc thi online (ví dụ: thi ảnh đẹp về trang phục truyền thống, thi hát dân ca cover) trên các nền tảng mạng xã hội để khuyến khích sự tham gia của giới trẻ.