Giải Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh diều Chủ đề 6 Bài 1 Công việc trong gia đình (Trang 39-40)

Chào mừng các em học sinh và quý phụ huynh đến với bài giải chi tiết Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 trong sách Cánh Diều, Chủ đề 6: “Công việc trong gia đình” (Trang 39-40). Bài học này sẽ giúp các em nhận thức được vai trò, trách nhiệm của mình trong các công việc gia đình, từ việc chi tiêu hợp lí đến cách ứng xử trong các tình huống phát sinh. Qua đó, các em sẽ biết cách xây dựng một gia đình hòa thuận, ấm cúng. Các lời giải được trình bày rõ ràng, dễ hiểu, nhằm khơi dậy ý thức tự giác và trách nhiệm của mỗi học sinh.

Tài liệu tham khảo thêm:

• Giải SGK Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh Diều – Tổng hợp
• Giải Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh Diều Chủ đề 5 Bài 2: Việc tốt, lời hay (Trang 35-37)
• Giải Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh Diều Chủ đề 5 Bài 1: Xuân quê hương (Trang 32-34)

Bài 1: CÔNG VIỆC TRONG GIA ĐÌNH

Em cần chuẩn bị những gì?

• Ghi lại những việc em cần chi tiêu mỗi tháng.
• Sưu tầm các hình ảnh về việc chi tiêu hợp lí, tiết kiệm.
• Quan sát và liệt kê những việc thường làm trong gia đình.
• Sưu tầm cách thức xử lí một số tình huống nảy sinh khi làm việc nhà (nấu ăn, vệ sinh đồ dùng,…).

1. Xác định các khoản chi ưu tiên khi số tiền hạn chế

Xử lí tình huống sau: “Tiết kiệm suốt một tháng, em mới đủ tiền để mua một cuốn sách mà em yêu thích. Nhưng các bạn rủ em đi ăn liên hoan vào ngày mai. Số tiền đó không thể đủ để chi tiêu cho cả hai việc.”

Chia sẻ cách xử lí của em.

Gợi ý trả lời:
Trong tình huống này, em sẽ ưu tiên mua cuốn sách mà em yêu thích. Em sẽ giải thích với các bạn về lí do không tham gia buổi liên hoan và hẹn các bạn vào một dịp khác khi có đủ tiền.

Lý do: Cuốn sách là nhu cầu thiết yếu và phục vụ cho việc học tập, giải trí lâu dài của bản thân em. Việc mua sách là một khoản chi đầu tư cho bản thân. Tham gia liên hoan là một khoản chi mang tính giải trí, không thiết yếu bằng việc mua sách. Hơn nữa, việc này cũng giúp em rèn luyện thói quen chi tiêu hợp lí, biết ưu tiên những gì quan trọng hơn trong cuộc sống.

2. Lập kế hoạch chi tiêu

Giả định rằng em có 100.000 đồng để chi tiêu trong một tuần, hãy lập kế hoạch chi tiêu hợp lí theo mẫu gợi ý bên.

Chia sẻ với bạn về kế hoạch chi tiêu của em.

Gợi ý kế hoạch chi tiêu (Ví dụ):

Chia sẻ: Em sẽ giải thích với bạn về lí do em chia các khoản chi như trên, đặc biệt là việc dành một phần để tiết kiệm. Em sẽ nhấn mạnh rằng việc lập kế hoạch chi tiêu giúp chúng ta biết cách quản lí tiền bạc, ưu tiên những khoản chi cần thiết và tránh lãng phí. 10.000đ còn lại em sẽ để dự phòng hoặc tiết kiệm thêm.

3. Người tiêu dùng thông thái

Thảo luận về cách chi tiêu hợp lí.

Gợi ý thảo luận:
Chi tiêu hợp lí là biết cách quản lí tiền bạc sao cho hiệu quả, đáp ứng được các nhu cầu thiết yếu và mong muốn của bản thân mà không bị lãng phí.

• Ưu tiên các nhu cầu thiết yếu: Ăn uống, học tập, sinh hoạt cơ bản.
• Phân biệt giữa “cần” và “muốn”: “Cần” là những thứ không thể thiếu để duy trì cuộc sống, “muốn” là những thứ mang tính giải trí, làm tăng sự thoải mái.
• Lập kế hoạch chi tiêu: Ghi lại các khoản thu nhập và chi tiêu để kiểm soát dòng tiền.
• Tiết kiệm: Dành một phần tiền để tiết kiệm cho những mục tiêu lớn hơn hoặc phòng trường hợp khẩn cấp.
• So sánh giá cả: Trước khi mua sắm, nên tìm hiểu và so sánh giá ở nhiều nơi để chọn được sản phẩm chất lượng tốt với giá cả phù hợp.
• Hạn chế chi tiêu bốc đồng: Không mua sắm khi cảm thấy hứng thú nhất thời.
• Tái sử dụng, tái chế: Tận dụng đồ cũ, sửa chữa đồ đạc để tiết kiệm chi phí.

Bài tập tương tự 1:

1. Em được bố mẹ cho 50.000 đồng để ăn sáng trong 5 ngày. Em hãy lập kế hoạch chi tiêu hợp lí để đủ tiền ăn sáng mỗi ngày và vẫn có thể tiết kiệm một chút.

Đáp án:
Kế hoạch: 50.000đ / 5 ngày = 10.000đ/ngày cho ăn sáng.
Em sẽ cố gắng chọn những món ăn sáng có giá khoảng 8.000đ – 9.000đ/suất (ví dụ: bánh mì, xôi, bún nhỏ). Như vậy, mỗi ngày em có thể tiết kiệm được 1.000đ – 2.000đ. Sau 5 ngày, em có thể tiết kiệm được 5.000đ – 10.000đ để mua đồ dùng học tập hoặc gửi tiết kiệm.

4. Tham gia công việc trong gia đình

Liệt kê những công việc trong gia đình cần phải làm hằng ngày.

Xác định những công việc em có thể thực hiện.

Lập kế hoạch thực hiện các công việc đó theo gợi ý:

Gợi ý trả lời:

• Những công việc trong gia đình cần làm hằng ngày:
  • Nấu cơm, rửa bát.
  • Quét nhà, lau nhà.
  • Gấp quần áo, sắp xếp đồ đạc.
  • Tưới cây, cho vật nuôi ăn (nếu có).
  • Đi chợ, đổ rác.
  • Hỗ trợ em nhỏ học bài.
• Những công việc em có thể thực hiện:
  (Tùy thuộc vào khả năng và độ tuổi của mỗi học sinh, dưới đây là ví dụ)
  • Gấp quần áo.
  • Sắp xếp đồ dùng cá nhân, sách vở.
  • Quét nhà, lau nhà (khu vực phòng mình).
  • Rửa bát đũa (những loại dễ vỡ hoặc sau khi ăn).
  • Đổ rác.
  • Tưới cây cảnh trong nhà.

Kế hoạch thực hiện:

Bài tập tương tự 2:

1. Gia đình em đang có một buổi dọn dẹp nhà cửa cuối tuần. Em hãy lên danh sách 3 việc cụ thể mà em có thể chủ động làm để giúp đỡ bố mẹ.

Đáp án:
1. Dọn dẹp phòng riêng của mình (quét, lau sàn, sắp xếp đồ dùng).
2. Lau bàn ghế phòng khách và các đồ vật trang trí.
3. Hỗ trợ mẹ rửa rau, nhặt rau hoặc dọn dẹp khu vực bếp.

5. Ứng xử với những vấn đề nảy sinh trong gia đình

Nêu cách giải quyết của em trong mỗi tình huống sau:

• Bố hoặc mẹ đi làm về mệt mỏi.
• Em hoặc anh (chị, em) của em không chịu học bài làm bố mẹ buồn.
• Em hoặc anh (chị, em) của em không làm việc nhà khiến bố mẹ không vui.

Thảo luận để có được cách giải quyết hợp lí nhất.

Gợi ý cách giải quyết:

• Bố hoặc mẹ đi làm về mệt mỏi:
  • Em sẽ hỏi thăm bố mẹ: “Bố/Mẹ có mệt không ạ?”
  • Pha nước mời bố mẹ uống hoặc chủ động lấy khăn mát cho bố mẹ lau mặt.
  • Nếu có thể, em sẽ chủ động giúp đỡ bố mẹ một số công việc nhà đơn giản như nấu cơm, dọn dẹp nhà cửa để bố mẹ có thời gian nghỉ ngơi.
  • Giữ không gian yên tĩnh, không làm ồn ào để bố mẹ được thư giãn.
• Em hoặc anh (chị, em) của em không chịu học bài làm bố mẹ buồn:
  • Em sẽ nhẹ nhàng khuyên nhủ bạn/em: “Bạn/Em ơi, mình nên cố gắng học bài để bố mẹ vui lòng nhé. Học tập là quan trọng cho tương lai của mình đấy.”
  • Nếu cần, em có thể đề nghị giúp đỡ bạn/em trong học tập nếu mình hiểu bài.
  • Tránh thái độ trách móc, cáu gắt mà thay vào đó là sự thông cảm, động viên.
• Em hoặc anh (chị, em) của em không làm việc nhà khiến bố mẹ không vui:
  • Em sẽ chủ động làm phần việc của mình thật tốt, và nếu có thể, làm giúp một phần việc của bạn/em.
  • Nhắc nhở bạn/em một cách nhẹ nhàng và tích cực: “Bạn/Em ơi, mình cùng làm việc nhà nhé, như vậy bố mẹ sẽ vui hơn và nhà mình cũng sạch đẹp hơn.”
  • Cùng bố mẹ thảo luận về việc phân công công việc nhà một cách rõ ràng, phù hợp với khả năng của từng thành viên.

6. Xử lí một số việc nhà hiệu quả

Tìm kiếm và chia sẻ một số cách xử lí việc nhà hiệu quả.

Gợi ý chia sẻ:

• Dọn dẹp nhanh vết bẩn: Dùng khăn ẩm hoặc giẻ lau ngay khi có vết bẩn mới để tránh bám lâu. Đối với vết bẩn cứng đầu, có thể dùng dung dịch tẩy rửa chuyên dụng.
• Gấp quần áo nhanh và gọn gàng: Học các phương pháp gấp quần áo nhanh (ví dụ: phương pháp gấp quần áo kiểu Nhật) để tiết kiệm thời gian và không gian tủ đồ.
• Rửa bát sạch và nhanh: Gạt bỏ thức ăn thừa trước khi rửa, ngâm bát đũa vào nước xà phòng khoảng 5-10 phút để vết bẩn mềm ra, rửa theo thứ tự ít dầu mỡ trước, nhiều dầu mỡ sau.
• Sắp xếp đồ đạc khoa học: Phân loại đồ dùng theo từng nhóm và cất giữ vào các hộp, kệ, tủ có nhãn mác rõ ràng để dễ tìm.
• Tối ưu hóa thời gian: Chia nhỏ các công việc lớn thành các bước nhỏ và thực hiện từng bước. Ví dụ, thay vì đợi cuối tuần mới dọn dẹp cả nhà, có thể quét nhà mỗi ngày, lau bàn mỗi ngày để giữ nhà luôn sạch.

Bài tập tương tự 3:

1. Kể tên một loại vật nuôi mà gia đình em đang nuôi (hoặc muốn nuôi) và 2 việc cụ thể em sẽ làm để chăm sóc chúng hàng ngày.

Đáp án:
Em đang nuôi một chú chó. Hai việc em sẽ làm để chăm sóc chú chó hàng ngày là:
1. Cho chó ăn đúng giờ và đủ bữa.
2. Dắt chó đi dạo mỗi ngày để chó được vận động và đi vệ sinh.

7. Tự đánh giá bản thân sau chủ đề

Đánh giá mức độ tham gia của em trong các hoạt động:

(Học sinh tự đánh giá dựa trên mức độ tham gia của mình. Đánh dấu vào ô phù hợp: Rất tích cực / Tích cực / Chưa tích cực).

Đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ của chủ đề:

• Em thể hiện được thái độ tích cực, tự giác và trách nhiệm khi tham gia công việc của bản thân: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)
• Em biết cách chi tiêu hợp lí và lựa chọn một số đồ dùng phù hợp với bản thân: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)
• Em biết thể hiện được tình cảm yêu thương và trách nhiệm đối với các thành viên trong gia đình: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)
• Em tập sắp xếp đồ dùng, góc học tập, nơi sinh hoạt cá nhân gọn gàng, ngăn nắp: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)

(Học sinh tự đánh giá bằng cách chọn mức độ phù hợp với bản thân).

Ví dụ mẫu về đánh giá với học sinh tốt tham gia đầy đủ hoạt động:

• Đánh giá mức độ tham gia của em trong các hoạt động: Rất tích cực
• Đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ của chủ đề:
  • Em thể hiện được thái độ tích cực, tự giác và trách nhiệm khi tham gia công việc của bản thân: Hoàn thành tốt
  • Em biết cách chi tiêu hợp lí và lựa chọn một số đồ dùng phù hợp với bản thân: Hoàn thành tốt
  • Em biết thể hiện được tình cảm yêu thương và trách nhiệm đối với các thành viên trong gia đình: Hoàn thành tốt
  • Em tập sắp xếp đồ dùng, góc học tập, nơi sinh hoạt cá nhân gọn gàng, ngăn nắp: Hoàn thành tốt