Giải Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh diều Chủ đề 7 Bài 1 Thách thức của thiên nhiên (Trang 45-48)

Chào mừng các em học sinh và quý phụ huynh đến với bài giải chi tiết Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 trong sách Cánh Diều, Chủ đề 7: “Thách thức của thiên nhiên” (Trang 45-48). Bài học này sẽ giúp các em nhận diện các tác động của biến đổi khí hậu, các hiện tượng thiên tai, từ đó nâng cao ý thức và trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường, bảo vệ động vật quý hiếm. Các lời giải được trình bày rõ ràng, dễ hiểu, nhằm khuyến khích các em tích cực tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường và ứng phó với thiên tai.

Tài liệu tham khảo thêm:

• Giải SGK Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh Diều – Tổng hợp
• Giải Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh Diều Chủ đề 6 Bài 2: Quan tâm đến người thân (Trang 41-43)
• Giải Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp lớp 6 Cánh Diều Chủ đề 6 Bài 1: Công việc trong gia đình (Trang 39-40)

Bài 1: THÁCH THỨC CỦA THIÊN NHIÊN

Em cần chuẩn bị những gì?

• Tìm hiểu các vấn đề về môi trường, biến đổi khí hậu.
• Đọc tài liệu, xem thông tin trên báo chí, truyền hình… về biến đổi khí hậu.
• Tìm hiểu về các loài động vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng (hổ, tê tê, chim hồng hoàng, rùa biển, gấu, voi, vọoc, tê giác,…).

1. Tác động của biến đổi khí hậu

Quan sát các hình ảnh dưới đây và chỉ ra tác hại của biến đổi khí hậu đối với sức khỏe và cuộc sống con người.

Gợi ý trả lời:
Biến đổi khí hậu gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng đối với sức khỏe và cuộc sống con người:

• Hạn hán: Thiếu nước sinh hoạt và sản xuất, gây mất mùa, đói kém, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân.
• Lũ lụt, sạt lở đất: Gây thiệt hại về người và của, phá hủy nhà cửa, cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất nông nghiệp.
• Nắng nóng, cháy rừng: Gây cháy rừng trên diện rộng, mất đa dạng sinh học, ô nhiễm không khí, ảnh hưởng đến sức khỏe con người (say nắng, bệnh hô hấp).
• Băng tan, nước biển dâng: Đe dọa các vùng đất thấp ven biển, gây nhiễm mặn đất, ảnh hưởng đến nguồn nước ngọt và đời sống của người dân vùng ven biển.

2. Thiên tai và dấu hiệu của thiên tai

Quan sát những bức tranh sau để:

• Xác định tên các hiện tượng thiên tai.
• Chỉ ra dấu hiệu nhận biết của các hiện tượng thiên tai.
• Thảo luận cách ứng phó trước, trong và sau khi thiên tai xảy ra.

Gợi ý trả lời:

• Tên các hiện tượng thiên tai:
  • Bức tranh 1: Sóng thần/bão biển (sóng lớn, cột đèn biển).
  • Bức tranh 2: Sạt lở đất (đất đá đổ xuống, cây cối bị cuốn trôi).
  • Bức tranh 3: Lũ lụt (nhà cửa ngập nước, người dân di chuyển bằng thuyền).
  • Bức tranh 4: Hạn hán/cháy rừng (đất nứt nẻ, cây cối khô héo).
• Dấu hiệu nhận biết:
  • Sóng thần/bão biển: Mây đen kéo đến, gió mạnh, sóng biển dâng cao bất thường.
  • Sạt lở đất: Mưa lớn kéo dài, đất có tiếng nứt, cây cối nghiêng ngả, khe suối đổi màu.
  • Lũ lụt: Mưa lớn liên tục, nước sông, suối dâng cao nhanh chóng, nước tràn vào đồng ruộng, nhà cửa.
  • Hạn hán: Thời tiết nắng nóng kéo dài, ít mưa, sông hồ cạn nước, cây cối héo úa.
• Cách ứng phó:
  • Trước khi thiên tai: Theo dõi thông tin dự báo thời tiết, chuẩn bị lương thực, nước uống, thuốc men, đèn pin. Di tản đến nơi an toàn nếu có lệnh.
  • Trong khi thiên tai: Giữ bình tĩnh, tìm nơi trú ẩn an toàn, không đi lại khi có bão, lũ, sạt lở. Cắt điện, khóa gas.
  • Sau khi thiên tai: Kiểm tra an toàn nhà cửa, vệ sinh môi trường, tránh xa các khu vực nguy hiểm, giúp đỡ những người xung quanh.

Bài tập tương tự 1:

1. Em hãy kể tên 3 hiện tượng thiên tai phổ biến ở Việt Nam và tác hại chính của mỗi loại.

Đáp án:
1. Bão: Gây mưa lớn, gió giật mạnh, lũ lụt, sạt lở đất, thiệt hại nhà cửa và cây trồng.
2. Lũ lụt: Gây ngập úng diện rộng, phá hủy tài sản, ô nhiễm nguồn nước, dịch bệnh.
3. Hạn hán: Gây thiếu nước sinh hoạt, sản xuất, cháy rừng, ảnh hưởng đến mùa màng.

3. Trình diễn trang phục tái chế

Các nhóm trình diễn bộ sưu tập trang phục được làm từ các sản phẩm đã qua sử dụng như giấy báo, bìa, chai nhựa, ni-lông….

Gợi ý thực hiện:
Học sinh chia thành các nhóm nhỏ, mỗi nhóm tự lên ý tưởng thiết kế và thực hiện một bộ trang phục từ vật liệu tái chế (giấy báo, túi ni-lông, vỏ chai nhựa, bìa carton…). Sau đó, các nhóm sẽ trình diễn sản phẩm của mình trước lớp, kèm theo lời thuyết trình về ý nghĩa của trang phục và thông điệp bảo vệ môi trường mà nhóm muốn gửi gắm.

4. Thi hùng biện về Biến đổi khí hậu

Tham gia thi hùng biện về chủ đề Biến đổi khí hậu.

Gợi ý thực hiện:
Mỗi học sinh hoặc nhóm học sinh chuẩn bị một bài hùng biện ngắn (khoảng 3-5 phút) về chủ đề “Biến đổi khí hậu”. Trong bài hùng biện, các em có thể:

• Nêu thực trạng biến đổi khí hậu ở Việt Nam và thế giới.
• Phân tích nguyên nhân và hậu quả.
• Đề xuất các giải pháp cá nhân và cộng đồng để giảm thiểu tác động.
• Kêu gọi mọi người cùng hành động vì một Trái Đất xanh, sạch, đẹp.

5. Tuyên truyền về giảm thiểu biến đổi khí hậu

• Xây dựng tiểu phẩm tuyên truyền về những việc cần làm để giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu đến cuộc sống, sức khỏe của con người.
• Trình diễn tiểu phẩm.

Gợi ý thực hiện:
Các nhóm học sinh cùng nhau xây dựng một kịch bản tiểu phẩm ngắn (khoảng 5-10 phút) với nội dung tuyên truyền về biến đổi khí hậu. Tiểu phẩm có thể tập trung vào:

• Hành động cụ thể của cá nhân (tiết kiệm điện nước, trồng cây, giảm rác thải nhựa).
• Tác động của biến đổi khí hậu đến cuộc sống hàng ngày.
• Thông điệp ý nghĩa về chung tay bảo vệ môi trường.

Sau đó, các nhóm sẽ trình diễn tiểu phẩm trước lớp hoặc toàn trường (nếu có điều kiện).

Bài tập tương tự 2:

1. Em hãy đề xuất 3 hành động nhỏ mà gia đình em có thể thực hiện để góp phần giảm thiểu rác thải nhựa.

Đáp án:
1. Hạn chế sử dụng túi ni-lông khi đi chợ, thay bằng túi vải.
2. Dùng bình nước cá nhân thay vì mua chai nước nhựa dùng một lần.
3. Phân loại rác tại nhà để tái chế các sản phẩm nhựa.

6. Bảo vệ động vật quý hiếm

Trình bày những thông tin đã tìm hiểu được về động vật quý hiếm theo những gợi ý sau:

• Tại sao những động vật này có nguy cơ tuyệt chủng?
• Làm thế nào để bảo vệ chúng?

Chia sẻ cách thức vận động người thân, bạn bè và thành viên cộng đồng không sử dụng các đồ dùng và sản phẩm có nguồn gốc từ động vật quý hiếm.

Gợi ý trả lời:

• Tại sao những động vật này có nguy cơ tuyệt chủng?
  • Mất môi trường sống: Do phá rừng, đô thị hóa, biến đổi khí hậu.
  • Săn bắt, buôn bán trái phép: Vì mục đích kinh doanh (lấy sừng, ngà, da, thịt…).
  • Ô nhiễm môi trường: Ảnh hưởng đến nguồn thức ăn và sức khỏe của chúng.
  • Dịch bệnh và cạnh tranh sinh tồn: Giảm số lượng cá thể.
• Làm thế nào để bảo vệ chúng?
  • Tham gia các hoạt động bảo vệ rừng, trồng cây gây rừng.
  • Không mua bán, sử dụng các sản phẩm từ động vật hoang dã.
  • Tố giác các hành vi săn bắt, buôn bán trái phép động vật quý hiếm.
  • Tuyên truyền, nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ động vật.

Cách thức vận động: Chia sẻ kiến thức, hình ảnh, video về sự quý hiếm và tình trạng nguy cấp của các loài vật; giải thích tác hại của việc sử dụng sản phẩm từ động vật quý hiếm; khuyến khích mọi người cùng hành động “Nói không với các sản phẩm từ động vật hoang dã”.

7. Sổ tay bảo vệ môi trường

Thiết kế Sổ tay bảo vệ môi trường theo gợi ý sau:

• Bìa sổ tay;
• Nội dung:
  • Bảo vệ môi trường đất;
  • Bảo vệ môi trường nước;
  • Bảo vệ môi trường không khí;
  • Bảo vệ động, thực vật.

Giới thiệu cuốn Sổ tay bảo vệ môi trường trước lớp.

Gợi ý thực hiện:
Học sinh tự thiết kế bìa sổ tay sáng tạo, thu hút. Nội dung bên trong trình bày rõ ràng, súc tích các biện pháp bảo vệ môi trường đất, nước, không khí, động thực vật. Có thể dùng hình ảnh minh họa, sơ đồ tư duy để nội dung dễ nhớ. Sau đó, giới thiệu sản phẩm của mình trước lớp, khuyến khích các bạn cùng làm và thực hiện.

Bài tập tương tự 3:

1. Em hãy nêu 3 việc em có thể làm ngay tại nhà để góp phần bảo vệ môi trường sống.

Đáp án:
1. Tắt điện khi không sử dụng.
2. Hạn chế xả rác bừa bãi, phân loại rác thải.
3. Trồng và chăm sóc cây xanh trong nhà hoặc xung quanh nhà.

8. Tự đánh giá bản thân sau chủ đề

Đánh giá mức độ tham gia của em trong các hoạt động:

(Học sinh tự đánh giá dựa trên mức độ tham gia của mình. Đánh dấu vào ô phù hợp: Rất tích cực / Tích cực / Chưa tích cực).

Đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ của chủ đề:

• Em xác định được những khoản chi ưu tiên khi số tiền của mình hạn chế: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)
• Em thể hiện được sự động viên, chăm sóc người thân trong gia đình bằng lời nói và hành động cụ thể: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)
• Em tham gia làm một số công việc trong gia đình một cách chủ động, tự giác: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)
• Em tham gia giải quyết một số vấn đề nảy sinh trong quan hệ gia đình: (Hoàn thành tốt / Hoàn thành / Cần cố gắng)

(Học sinh tự đánh giá bằng cách chọn mức độ phù hợp với bản thân).

Ví dụ mẫu về đánh giá với học sinh tốt tham gia đầy đủ hoạt động:

• Đánh giá mức độ tham gia của em trong các hoạt động: Rất tích cực
• Đánh giá kết quả thực hiện các nhiệm vụ của chủ đề:
  • Em xác định được những khoản chi ưu tiên khi số tiền của mình hạn chế: Hoàn thành tốt
  • Em thể hiện được sự động viên, chăm sóc người thân trong gia đình bằng lời nói và hành động cụ thể: Hoàn thành tốt
  • Em tham gia làm một số công việc trong gia đình một cách chủ động, tự giác: Hoàn thành tốt
  • Em tham gia giải quyết một số vấn đề nảy sinh trong quan hệ gia đình: Hoàn thành tốt