Giải SGK Công nghệ lớp 6 Cánh diều Bài 6: Bảo quản thực phẩm (trang 30-32)

(Học sinh tự liên hệ thực tế gia đình để trả lời. Dưới đây là ví dụ minh họa):

Trong gia đình em, các thực phẩm đang được bảo quản bao gồm: gạo, khoai tây, cà chua, hành tây, thịt, cá, sữa chua, trứng, rau xanh.

Các thực phẩm này chậm hư hỏng là nhờ được áp dụng các phương pháp bảo quản phù hợp:

• • **Gạo:** Được bảo quản kín trong thùng nhựa, ở nơi khô ráo, thoáng mát để tránh ẩm mốc và côn trùng.

• **Khoai tây, cà chua, hành tây:** Được bảo quản thoáng ở nhiệt độ phòng, tránh ánh nắng trực tiếp và nơi ẩm ướt để giữ tươi lâu hơn.
• **Thịt, cá, sữa chua, trứng, rau xanh:** Được bảo quản lạnh trong tủ lạnh (ngăn mát hoặc ngăn đông) để làm chậm sự phát triển của vi sinh vật, giữ thực phẩm tươi ngon hơn.

• **Thực phẩm bảo quản thoáng:** Khoai tây, khoai lang, hành tây, tỏi, gừng, bí đỏ (đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát).
• **Thực phẩm bảo quản kín:** Gạo, đỗ (đậu), lạc (đậu phộng), mì tôm, bánh quy, sữa bột, cá khô, mực khô (được đựng trong hộp, túi kín, hoặc lọ thủy tinh).

Đối với ngô (bắp), tùy thuộc vào dạng ngô (tươi hay khô) mà có thể áp dụng các phương pháp bảo quản sau:

• **Bảo quản thoáng (ngô tươi chưa tách hạt):** Có thể treo ở nơi khô ráo, thoáng gió để dùng trong thời gian ngắn.
• **Bảo quản kín (ngô hạt khô):** Sau khi phơi hoặc sấy khô, có thể đựng trong bao tải, thùng kín, hoặc silo để bảo quản lâu dài, tránh ẩm mốc và côn trùng.
• **Bảo quản lạnh/đông lạnh (ngô tươi đã tách hạt hoặc đã luộc chín):** Ngô đã tách hạt có thể cho vào hộp/túi kín và để ngăn mát tủ lạnh để dùng trong vài ngày, hoặc cấp đông để dùng lâu hơn.

• **Gạo:** Nên chọn phương pháp **bảo quản kín** (đựng trong thùng, chum, hoặc bao tải có lớp lót chống ẩm) đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát.
  * **Vì sao:** Gạo là thực phẩm khô, dễ bị ẩm mốc, mọt nếu tiếp xúc với không khí và độ ẩm cao. Bảo quản kín giúp ngăn chặn côn trùng, giữ gạo khô ráo, đảm bảo chất lượng lâu dài.
• **Thịt:** Nên chọn phương pháp **bảo quản lạnh (ngăn mát tủ lạnh)** để dùng trong vài ngày hoặc **bảo quản đông lạnh (ngăn đá tủ lạnh)** nếu muốn dùng lâu hơn.
  * **Vì sao:** Thịt là thực phẩm giàu đạm, dễ bị vi khuẩn xâm nhập và gây ôi thiu ở nhiệt độ thường. Nhiệt độ thấp (lạnh hoặc đông lạnh) sẽ ức chế hoạt động của vi sinh vật, giữ thịt tươi ngon và an toàn.
• **Cá khô:** Nên chọn phương pháp **bảo quản kín** (cho vào túi nilon, hộp kín) và để ở nơi khô ráo, thoáng mát, hoặc có thể bảo quản lạnh.
  * **Vì sao:** Cá khô đã được làm giảm độ ẩm, nhưng vẫn có thể hút ẩm trở lại và bị mốc nếu để hở. Bảo quản kín giúp ngăn ngừa ẩm mốc và côn trùng.
• **Rau cải:** Nên chọn phương pháp **bảo quản lạnh** (cho vào túi nilon có đục lỗ hoặc hộp chuyên dụng và để ngăn mát tủ lạnh).
  * **Vì sao:** Rau cải là rau xanh, dễ bị héo và úng nếu để ở nhiệt độ phòng. Bảo quản lạnh giúp giữ rau tươi lâu hơn, giảm tốc độ héo úa và phân hủy.

Để bảo quản dài ngày các loại hạt như đậu (đỗ), lạc (đậu phộng), thóc mới thu hoạch, em nên làm việc đầu tiên là: **b. Phơi hoặc sấy hạt đến khô.**

Giải thích: Hạt mới thu hoạch thường còn chứa độ ẩm cao. Độ ẩm là điều kiện thuận lợi cho vi sinh vật (nấm mốc, vi khuẩn) và côn trùng phát triển, gây hư hỏng hạt. Việc phơi hoặc sấy khô đến độ ẩm an toàn là bước quan trọng nhất để ức chế các tác nhân này, đảm bảo chất lượng hạt khi bảo quản dài ngày. Sau khi hạt đã khô mới tiến hành làm vệ sinh vật chứa và cho hạt vào bảo quản.

Đáp án:

Việc duy trì hoặc làm giảm ít nhất chất dinh dưỡng khi bảo quản thực phẩm có ý nghĩa rất quan trọng vì:

• **Đảm bảo giá trị dinh dưỡng:** Mục đích cuối cùng của thực phẩm là cung cấp dinh dưỡng cho cơ thể. Nếu quá trình bảo quản làm mất đi nhiều chất dinh dưỡng, thực phẩm sẽ không còn giữ được giá trị vốn có, ảnh hưởng đến sức khỏe người sử dụng.
• **Tối ưu hóa lợi ích kinh tế:** Thực phẩm giàu dinh dưỡng có giá trị cao hơn. Việc giữ lại tối đa dinh dưỡng giúp tối ưu hóa lợi ích từ việc sản xuất và tiêu thụ thực phẩm.
• **Hỗ trợ sức khỏe cộng đồng:** Đảm bảo thực phẩm được bảo quản tốt, giữ nguyên dinh dưỡng góp phần cải thiện tình trạng dinh dưỡng của cộng đồng, đặc biệt là ở những khu vực có nguồn thực phẩm hạn chế hoặc phụ thuộc vào thực phẩm bảo quản.
• **Giảm lãng phí:** Khi chất lượng dinh dưỡng của thực phẩm giảm sút nghiêm trọng, thực phẩm có thể bị vứt bỏ, gây lãng phí tài nguyên và chi phí.

Đáp án:

• **3 loại thực phẩm cần được bảo quản lạnh (ngăn mát tủ lạnh):**
  1. Rau xanh (rau cải, xà lách, rau thơm).
  2. Trứng.
  3. Sữa chua, sữa tươi.
• **3 loại thực phẩm có thể bảo quản đông lạnh (ngăn đá tủ lạnh):**
  1. Thịt tươi (thịt bò, thịt gà, thịt lợn).
  2. Cá tươi.
  3. Hải sản (tôm, mực).