Chào mừng các em học sinh và quý phụ huynh đến với bài giải chi tiết SGK Đạo đức lớp 5 trong sách Kết nối tri thức với cuộc sống, Bài 5: “Bảo vệ môi trường sống” (Trang 31-39). Bài học này sẽ giúp các em nhận biết các loại môi trường sống, hiểu vì sao phải bảo vệ môi trường, và biết cách thực hiện những hành động cụ thể để bảo vệ môi trường ở nhà, ở trường, và nơi công cộng. Đây là một trách nhiệm quan trọng của mỗi công dân để góp phần xây dựng một cuộc sống trong lành, bền vững cho hiện tại và tương lai.
Mục tiêu bài học:
- Nêu được các loại môi trường sống.
- Biết vì sao phải bảo vệ môi trường sống.
- Biết bảo vệ môi trường sống ở nhà, ở trường, ở nơi công cộng bằng những việc làm cụ thể phù hợp với khả năng.
- Không đồng tình với hành vi gây ô nhiễm môi trường; nhắc nhở người thân, bạn bè bảo vệ môi trường sống.
Tài liệu tham khảo thêm:
- Giải SGK Đạo đức lớp 5 Kết nối tri thức – Tổng hợp
- Giải SGK Đạo đức lớp 5 Kết nối tri thức Bài 4: Bảo vệ cái đúng cái tốt (Trang 25-30)
- Giải SGK Đạo đức lớp 5 Kết nối tri thức Bài 3: Vượt qua khó khăn (Trang 19-24)
- Lời giải bộ sách lớp 5 Kết nối tri thức – Tổng hợp

1. Giải Mục Khởi động bài 5 trang 31 SGK Đạo đức 5 Kết nối tri thức
Em cùng các bạn nghe/hát bài “Em yêu cây xanh” (sáng tác Hoàng Văn Yên) và trả lời câu hỏi: Vì sao bạn nhỏ trong bài hát lại muốn trồng nhiều cây xanh?
Gợi ý trả lời:
(Học sinh nghe/hát và tự cảm nhận, trả lời)
“Bạn nhỏ trong bài hát muốn trồng nhiều cây xanh vì cây xanh mang lại rất nhiều lợi ích cho môi trường sống và cho chính con người:
- Cây xanh giúp bầu không khí trong lành, mát mẻ, tạo bóng mát.
- Cây xanh làm đẹp cảnh quan môi trường.
- Cây xanh là nơi ở của nhiều loài chim.
- Cây xanh góp phần điều hòa khí hậu, chống xói mòn đất, giữ nước.
Vì những lí do đó, bạn nhỏ muốn trồng thật nhiều cây xanh để bảo vệ môi trường sống của chúng ta.”
2. Giải Mục Khám phá bài 5 trang 31, 32 SGK Đạo đức 5 Kết nối tri thức
a) Tìm hiểu các loại môi trường sống
Quan sát tranh, giải câu đố và trả lời câu hỏi:

Tôi là ai?
1. Tôi là nơi cư trú của con người và các loài sinh vật khác, cung cấp các chất dinh dưỡng nuôi cây phát triển.
2. Tôi bao gồm đại dương, sông, suối, hồ, kênh,… có vai trò quan trọng trong việc điều tiết khí hậu, duy trì sự sống.
3. Tôi bao gồm oxi, ni-tơ, cac-bo-nic,… cung cấp sự sống cho các loài sinh vật trên Trái Đất.
— Theo em, có các loại môi trường sống chủ yếu nào trong bức tranh trên?
— Hãy kể thêm các loại môi trường sống khác mà em biết.
Gợi ý trả lời:
- Giải câu đố:
- **1. Tôi là ai?:** Môi trường đất.
- **2. Tôi là ai?:** Môi trường nước.
- **3. Tôi là ai?:** Môi trường không khí.
- Các loại môi trường sống chủ yếu trong bức tranh trên là: Môi trường đất, môi trường nước, môi trường không khí.
- Các loại môi trường sống khác mà em biết:
- Môi trường sinh vật (thực vật, động vật).
- Môi trường nhân tạo (thành phố, nhà cửa, khu công nghiệp…).
- Môi trường tự nhiên (rừng, núi, sa mạc…).
Mua trọn bộ tài liệu lớp 5
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 0936381214 để nhận file PDF hoặc bản in
b) Tìm hiểu vì sao phải bảo vệ môi trường sống
Đọc thông tin dưới đây và trả lời câu hỏi:

— Môi trường sống ở nước ta hiện nay đang gặp phải những vấn đề gì? Việc ô nhiễm môi trường gây tác hại gì đối với sức khoẻ con người?
— Theo em, vì sao chúng ta cần bảo vệ môi trường sống?
Gợi ý trả lời:
- Môi trường sống ở nước ta hiện nay đang gặp phải vấn đề ô nhiễm môi trường gia tăng và đáng báo động. Cụ thể là ô nhiễm không khí (bụi mịn), ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm nước, ô nhiễm đất.
Tác hại của ô nhiễm môi trường đối với sức khỏe con người:- Ô nhiễm không khí (bụi mịn): Tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm khuẩn cấp tính đường hô hấp dưới, đột quỵ và ung thư phổi.
- Ô nhiễm tiếng ồn: Gây suy giảm và mất thính lực, căng thẳng thần kinh, rối loạn giấc ngủ, ảnh hưởng đến tim mạch, cơ quan tiêu hóa, suy giảm chất lượng lao động.
- Ô nhiễm nước: Gây các bệnh về đường tiêu hóa, giun sán, bệnh về mắt, bệnh ngoài da khi uống nước, tiếp xúc hoặc ăn rau quả, thủy hải sản được nuôi trồng trong môi trường nước bị ô nhiễm.
- Ô nhiễm đất: Ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thông qua tiếp xúc hoặc hít phải chất gây ô nhiễm, hoặc xâm nhập vào nguồn nước ngầm. Đặc biệt, ô nhiễm kim loại nặng trong đất có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ em.
- Vì sao chúng ta cần bảo vệ môi trường sống:
- Môi trường sống cung cấp không khí để thở, nước để uống, đất để trồng trọt, không gian để sinh sống và phát triển.
- Môi trường bị ô nhiễm sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người, gây ra nhiều bệnh tật.
- Bảo vệ môi trường là bảo vệ sự sống của các loài sinh vật khác trên Trái Đất.
- Một môi trường trong lành, sạch đẹp giúp con người có cuộc sống tốt đẹp hơn, khỏe mạnh hơn.
- Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của mỗi cá nhân, góp phần xây dựng tương lai bền vững cho thế hệ mai sau.
c) Tìm hiểu những việc cần làm để bảo vệ môi trường sống
Quan sát tranh và thực hiện yêu cầu:

— Nêu những việc cần làm để bảo vệ môi trường sống trong các tranh trên.
— Hãy kể thêm những việc làm khác để bảo vệ môi trường sống ở nhà, ở trường, ở nơi công cộng mà em biết.
Gợi ý trả lời:
- Những việc cần làm để bảo vệ môi trường sống trong tranh:
- **Tranh 1:** Nhắc nhở người lớn không xả rác bừa bãi khi đi cắm trại, đồng thời dọn dẹp sạch sẽ sau khi cắm trại.
- **Tranh 2:** Không đổ dầu ăn thừa xuống cống thoát nước để tránh làm tắc cống và ô nhiễm nguồn nước.
- **Tranh 3:** Luôn mang theo túi cói (túi vải/túi thân thiện môi trường) khi đi mua sắm để hạn chế sử dụng túi ni lông.
- **Tranh 4:** Thu dọn ngay chất thải của thú cưng ở nơi công cộng để giữ gìn vệ sinh chung.
- Những việc làm khác để bảo vệ môi trường sống:
- **Ở nhà:** Giữ nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ; phân loại rác thải tại nguồn; tiết kiệm điện, nước; trồng cây xanh trong vườn hoặc ban công; không vứt rác bừa bãi ra sân vườn, đường phố.
- **Ở trường:** Giữ vệ sinh lớp học, sân trường; không vẽ bậy lên bàn ghế, tường; bỏ rác đúng nơi quy định; tham gia các hoạt động vệ sinh trường lớp, chăm sóc cây xanh; nhắc nhở bạn bè cùng giữ gìn.
- **Ở nơi công cộng:** Không xả rác bừa bãi; không khạc nhổ bừa bãi; không hái hoa, bẻ cành; không giẫm đạp lên cây cỏ; tham gia các buổi tổng vệ sinh khu phố, công viên; tuyên truyền cho mọi người cùng bảo vệ môi trường.
Mua trọn bộ tài liệu lớp 5
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 0936381214 để nhận file PDF hoặc bản in
d) Tham gia chơi trò chơi “Nếu… thì” về chủ đề “Bảo vệ môi trường”

BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Nếu đổ nước thải thì sẽ làm ô nhiễm…
Gợi ý thực hiện:
(Học sinh tự chơi theo nhóm. Ví dụ):
- Nếu đổ nước thải thì sẽ làm ô nhiễm **nguồn nước, gây hại cho các loài thủy sinh và ảnh hưởng đến sức khỏe con người.**
- Nếu vứt rác bừa bãi thì sẽ làm **mất mỹ quan đô thị, ô nhiễm đất, ô nhiễm nguồn nước và thu hút côn trùng gây bệnh.**
- Nếu tiết kiệm điện thì sẽ **giảm thiểu lượng khí thải từ nhà máy điện, góp phần bảo vệ bầu không khí.**
- Nếu không sử dụng túi ni lông thì sẽ **giảm thiểu rác thải nhựa, bảo vệ môi trường đất và nước.**
- Nếu trồng nhiều cây xanh thì sẽ **làm cho không khí trong lành, mát mẻ hơn, giảm thiểu bụi bẩn và tiếng ồn.**
- Nếu sử dụng phương tiện công cộng hoặc đi bộ/đi xe đạp thì sẽ **giảm thiểu khí thải từ xe cộ, góp phần giảm ô nhiễm không khí.**
đ) Em hãy cùng các bạn trong nhóm tìm hiểu và giải thích tác dụng của những việc làm dưới đây:

Gợi ý thực hiện:
(Học sinh tự tìm hiểu và giải thích. Ví dụ):
- Phân loại rác tại nguồn: Giúp thu gom, tái chế rác dễ dàng hơn, giảm lượng rác thải ra môi trường, tiết kiệm tài nguyên và năng lượng.
- Sử dụng túi vải/túi cói thay cho túi ni lông: Giảm lượng rác thải nhựa khó phân hủy, bảo vệ môi trường đất và nước, giảm thiểu ảnh hưởng đến sinh vật biển.
- Tắt thiết bị điện khi không sử dụng: Tiết kiệm điện năng, giảm lượng khí thải CO2 từ các nhà máy nhiệt điện, góp phần giảm biến đổi khí hậu.
- Trồng cây xanh: Giúp lọc không khí, tạo ra oxi, hấp thụ CO2, chống xói mòn đất, tạo bóng mát và làm đẹp cảnh quan.
- Không đổ chất thải xuống cống, sông, hồ: Giữ nguồn nước sạch, bảo vệ hệ sinh thái dưới nước và sức khỏe con người.
e) Em đồng tình hay không đồng tình với những việc làm nào dưới đây? Vì sao?

Gợi ý trả lời:
- Dùng sọt rác, túi đựng rác được phân loại đúng cách khi vứt rác thải.
→ **Đồng tình.** Vì việc làm này giúp việc thu gom và xử lí rác thải hiệu quả hơn, giảm ô nhiễm môi trường, và tạo điều kiện cho việc tái chế. - Xả nước thải chưa qua xử lí ra sông, hồ.
→ **Không đồng tình.** Vì hành động này gây ô nhiễm nghiêm trọng nguồn nước, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và hệ sinh thái thủy sinh. - Sử dụng các nguồn năng lượng sạch như năng lượng mặt trời, năng lượng gió,…
→ **Đồng tình.** Vì các nguồn năng lượng này không gây ô nhiễm môi trường, góp phần giảm thiểu biến đổi khí hậu và bảo vệ Trái Đất. - Thả rông vật nuôi như chó, mèo, trâu, bò ở nơi công cộng.
→ **Không đồng tình.** Vì việc thả rông vật nuôi có thể gây mất vệ sinh, ảnh hưởng đến an toàn giao thông, và làm phiền người khác. Chất thải của chúng cũng gây ô nhiễm môi trường. - Sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là nguồn nước và năng lượng.
→ **Đồng tình.** Vì việc sử dụng hợp lí giúp bảo tồn tài nguyên cho các thế hệ tương lai, giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
g) Nếu người thân hoặc bạn bè của em làm những việc gây tổn hại đến môi trường như một số việc làm không đúng ở trên, em sẽ khuyên họ điều gì?
Gợi ý trả lời:
“Nếu người thân hoặc bạn bè của em làm những việc gây tổn hại đến môi trường, em sẽ nhẹ nhàng khuyên họ:
- Giải thích cho họ hiểu những tác hại mà hành động đó gây ra cho môi trường và cho sức khỏe của chính chúng ta. Ví dụ: ‘Nếu mình đổ nước thải chưa xử lí ra sông, nước sông sẽ bị bẩn, cá sẽ chết và không ai có nước sạch để dùng đâu.’
- Gợi ý cho họ những cách làm đúng đắn và dễ thực hiện hơn. Ví dụ: ‘Thay vì vứt rác bừa bãi, mình có thể tìm thùng rác công cộng hoặc mang về nhà bỏ vào thùng nhé!’
- Đề nghị cùng họ thực hiện những hành động bảo vệ môi trường. Ví dụ: ‘Hay là mình cùng phân loại rác ở nhà để giúp bác lao công dễ dọn dẹp hơn nhé!’
- Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường để bảo vệ sức khỏe của bản thân và mọi người.
”
h) Em hãy chỉ ra những việc nên làm và không nên làm để bảo vệ các loại môi trường sống.

Gợi ý thực hiện:
(Học sinh tự điền vào bảng. Dưới đây là một ví dụ):
| Môi trường sống | Việc nên làm | Việc không nên làm |
|---|---|---|
| Môi trường ở nhà | – Giữ nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng. – Phân loại rác thải. – Tiết kiệm điện, nước. – Trồng cây xanh. |
– Vứt rác bừa bãi. – Để nước chảy lãng phí. – Dùng nhiều hóa chất độc hại. |
| Môi trường ở trường | – Giữ gìn vệ sinh lớp học, sân trường. – Bỏ rác đúng nơi quy định. – Chăm sóc cây xanh trong trường. – Tham gia tổng vệ sinh. |
– Xả rác bừa bãi. – Vẽ bậy lên bàn ghế, tường. – Bẻ cây, ngắt hoa. – Gây ồn ào mất trật tự. |
| Môi trường ở nơi công cộng | – Không xả rác, khạc nhổ bừa bãi. – Tham gia dọn dẹp khu phố, công viên. – Tuyên truyền bảo vệ môi trường. – Tiết kiệm năng lượng, nước. |
– Vứt xác động vật chết ra sông, hồ. – Đổ chất thải công nghiệp chưa xử lí. – Phá hoại cây xanh, danh lam thắng cảnh. |
Mua trọn bộ tài liệu lớp 5
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 0936381214 để nhận file PDF hoặc bản in
4. Giải Mục Xử lí tình huống bài 5 trang 37, 38 SGK Đạo đức 5 Kết nối tri thức
a) Lớp của Dung và Hiền đi dã ngoại. Cuối buổi chiều, sau khi ăn nhẹ, Hiền vứt luôn vỏ kẹo xuống đất và đổ nước ngọt còn thừa xuống hồ. Thấy vậy, Dung nhắc nhở: “Bạn làm thế là gây ô nhiễm môi trường đấy!” Hiền liền bảo: “Một chút nước ngọt thì làm sao mà ô nhiễm hồ nước, còn vỏ kẹo thì sẽ có cô lao công thu dọn, tớ thấy nhiều người vẫn làm thế”
— Em có nhận xét gì về ý kiến của Hiền? Nếu là Dung, em sẽ nói gì với Hiền?
Gợi ý trả lời:
- Nhận xét về ý kiến của Hiền: Ý kiến của Hiền là sai, thiếu trách nhiệm và có tư duy “phó mặc”, “đổ lỗi”. Hiền chưa hiểu rõ tác hại của hành động nhỏ khi cộng lại, và không có ý thức bảo vệ môi trường chung. Việc “nhiều người vẫn làm thế” không có nghĩa là việc đó đúng.
- Nếu là Dung, em sẽ nói với Hiền: “Hiền ơi, bạn nói vậy là không đúng đâu. Một chút vỏ kẹo hay một chút nước ngọt của một mình bạn thì có vẻ không sao, nhưng nếu ai cũng nghĩ như vậy và làm theo thì cả hồ nước sẽ bị ô nhiễm nặng, đất cũng bẩn thỉu. Cô lao công có thể dọn dẹp, nhưng công việc của cô ấy sẽ vất vả hơn rất nhiều. Chúng ta là học sinh, phải có ý thức bảo vệ môi trường sạch đẹp cho mình và cho mọi người chứ. Hãy cùng mình nhặt vỏ kẹo lên và đổ nước ngọt vào thùng rác nhé!”
b) Bạn hàng xóm của An có nuôi lợn, trâu thả rông. An góp ý thì bạn hàng xóm trả lời: “Nuôi lợn, trâu thả rông thì có sao đâu!…”

Gợi ý xử lí:
“Nếu là An, em sẽ giải thích cho bạn hàng xóm: ‘Bạn ơi, nuôi lợn, trâu thả rông có rất nhiều cái không hay đâu. Thứ nhất, chúng sẽ đi vệ sinh bừa bãi ra đường, làm mất vệ sinh, bốc mùi hôi thối và còn dễ lây lan dịch bệnh nữa. Thứ hai, chúng có thể phá hoại cây cối, hoa màu của người khác. Thứ ba, còn có thể gây nguy hiểm cho người đi đường, nhất là những em nhỏ. Vì vậy, để đảm bảo vệ sinh và an toàn cho mọi người, mình nên nuôi nhốt chúng cẩn thận trong chuồng hoặc có người trông nom khi chăn thả nhé!'”
c) Giờ ra chơi, Sang rủ Mai bẻ những chiếc lá bàng to trong sân trường để quạt cho mát vì cho rằng bẻ vài chiếc lá sẽ không ảnh hưởng gì. Nếu là Mai, em sẽ nói gì với Sang?
Gợi ý xử lí:
“Nếu là Mai, em sẽ nói với Sang: ‘Sang ơi, bạn không nên bẻ lá bàng đâu! Tuy chỉ là vài chiếc lá nhưng đó cũng là tài sản chung của trường. Hơn nữa, cây xanh cần lá để quang hợp, làm sạch không khí và tạo bóng mát cho chúng ta. Nếu ai cũng bẻ vài chiếc lá như vậy, chẳng mấy chốc cây sẽ trụi lá và không còn đẹp nữa. Mình có thể vào lớp uống nước hoặc tìm chỗ mát khác để nghỉ ngơi mà không cần phải bẻ lá đâu bạn.'”
d) Tối thứ Bảy, bạn Phong mở loa rất to để hát karaoke. Khi bác hàng xóm phản nàn rằng tiếng ồn làm bác mệt mỏi thì bạn trả lời: “Chắc bác mệt vì bị ốm thôi, chứ sao có thể mệt mỏi vì nghe âm thanh to được ạ”
— Em có nhận xét gì về việc làm của Phong? Nếu là Phong, em sẽ làm gì?
Gợi ý trả lời:
- Nhận xét về việc làm của Phong: Phong đã có hành vi gây ô nhiễm tiếng ồn, ảnh hưởng đến sức khỏe và sự nghỉ ngơi của hàng xóm. Phong còn thiếu ý thức, thiếu tôn trọng người khác và không nhận thức được tác hại của tiếng ồn đối với sức khỏe (như đã học trong phần Khám phá).
- Nếu là Phong, em sẽ làm: “Nếu là Phong, khi bác hàng xóm phản ánh, em sẽ ngay lập tức xin lỗi bác và tắt bớt loa hoặc chuyển sang hát với âm lượng nhỏ hơn, không làm phiền mọi người. Em sẽ giải thích rằng mình chưa hiểu rõ tác hại của tiếng ồn và hứa sẽ chú ý hơn trong những lần sau để không làm ảnh hưởng đến mọi người xung quanh.”
5. Giải Mục Vận dụng bài 5 trang 38, 39 SGK Đạo đức 5 Kết nối tri thức
a) Em hãy tự đánh giá xem mình đã thực hiện việc bảo vệ môi trường như thế nào. Đối với những việc em làm chưa tốt, hãy nêu biện pháp khắc phục.
Gợi ý thực hiện:
(Học sinh tự đánh giá và đưa ra biện pháp khắc phục. Ví dụ):
“Em thấy mình đã thực hiện khá tốt việc bảo vệ môi trường như:
- Luôn bỏ rác đúng nơi quy định ở nhà, ở trường và nơi công cộng.
- Thường xuyên nhắc nhở em trai không xả rác bừa bãi.
- Tiết kiệm điện bằng cách tắt đèn, quạt khi ra khỏi phòng.
Tuy nhiên, có một việc em làm chưa tốt là đôi khi em quên không phân loại rác thải hữu cơ và vô cơ ở nhà.
Biện pháp khắc phục: Em sẽ đặt thêm thùng rác riêng cho từng loại ở nhà, và dán nhãn rõ ràng để không bị nhầm lẫn. Em cũng sẽ nhắc nhở bố mẹ và em trai cùng thực hiện để việc phân loại rác trở thành thói quen của cả gia đình.”
b) Em hãy cùng các bạn xây dựng nội dung và thuyết trình về chủ đề bảo vệ môi trường sống ở địa phương em.
Gợi ý nội dung:
(Học sinh tự xây dựng và thuyết trình. Dưới đây là dàn ý gợi ý):
- Thực trạng môi trường sống ở địa phương em:
- Tình hình chung (sạch đẹp hay ô nhiễm, có nhiều cây xanh không…).
- Những vấn đề nổi bật (ví dụ: rác thải bừa bãi ở chợ, sông bị ô nhiễm, khói bụi từ nhà máy…).
- Những nơi cần cải thiện (công viên, đường phố, sông/hồ…).
- Sự cần thiết phải bảo vệ môi trường sống ở địa phương em:
- Ảnh hưởng đến sức khỏe người dân (bệnh hô hấp, da liễu…).
- Ảnh hưởng đến đời sống sinh vật.
- Ảnh hưởng đến cảnh quan, du lịch (nếu có).
- Góp phần xây dựng quê hương sạch đẹp, văn minh.
- Những việc cần làm để bảo vệ môi trường sống ở địa phương em:
- **Đối với bản thân học sinh:** Bỏ rác đúng nơi, không xả thải, tiết kiệm điện nước, trồng cây xanh, nhắc nhở người khác.
- **Đối với gia đình:** Phân loại rác, không vứt rác ra đường, giảm thiểu rác thải nhựa.
- **Đối với cộng đồng:** Tham gia các hoạt động tổng vệ sinh, tuyên truyền về bảo vệ môi trường, tố giác hành vi vi phạm.
- **Đối với chính quyền:** Tăng cường kiểm tra, xử lí vi phạm; đầu tư hệ thống xử lí rác, nước thải; tăng cường giáo dục ý thức cộng đồng.
c) Em hãy cùng các bạn trong nhóm điều tra, tìm hiểu tình hình môi trường ở trường học hoặc xung quanh nơi các em ở và thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường phù hợp với khả năng theo gợi ý sau.

Gợi ý thực hiện:
(Học sinh tự điều tra và thực hiện. Dưới đây là một ví dụ về tình hình môi trường ở trường học):
| STT | Tình hình môi trường | Nguyên nhân | Biện pháp khắc phục |
|---|---|---|---|
| 1 | Sân trường còn rác bẩn (vỏ kẹo, giấy vụn) sau giờ ra chơi. | Một số bạn chưa có ý thức bỏ rác đúng nơi quy định. | – Đặt thêm thùng rác ở các góc sân. – Lớp trực nhật nhắc nhở các bạn. – Tổ chức các buổi vệ sinh sân trường định kì. |
| 2 | Chậu cây cảnh ở hành lang bị khô, thiếu nước. | Các bạn được phân công chăm sóc quên tưới nước. | – Lập lịch tưới cây cụ thể. – Phân công rõ ràng trách nhiệm cho từng bạn. – Treo biển nhắc nhở “Hãy tưới cây!”. |
| 3 | Bàn ghế bị vẽ bậy một vài chỗ. | Một số bạn nghịch ngợm, thiếu ý thức. | – Thầy cô nhắc nhở, phê bình. – Tổ chức buổi “làm sạch bàn ghế”. – Trang trí thêm cho bàn ghế để các bạn không muốn vẽ bậy. |
Bài tập tương tự để luyện tập:
Bài tập 1:
1. Hãy nêu 3 việc làm mà em và gia đình có thể thực hiện ngay hôm nay để tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường.
Đáp án gợi ý:
1. Tắt đèn, quạt, tivi khi không sử dụng.
2. Rút phích cắm các thiết bị điện khi không dùng hoặc ra khỏi nhà.
3. Tận dụng ánh sáng tự nhiên vào ban ngày, hạn chế bật đèn.
Bài tập 2:
1. Trong giờ học Mĩ thuật, bạn Nam vô tình làm đổ màu vẽ ra sàn lớp. Bạn định dùng giấy ăn lau qua loa rồi vứt vào góc lớp. Nếu là bạn của Nam, em sẽ khuyên Nam làm gì để bảo vệ môi trường và giữ vệ sinh lớp học?
Đáp án gợi ý:
1. Em sẽ khuyên Nam: “Nam ơi, bạn không nên làm vậy đâu. Vết màu sẽ khô và dính chặt vào sàn, rất khó lau chùi. Hơn nữa, vứt giấy có màu vào góc lớp sẽ làm bẩn và mất vệ sinh. Hãy dùng giẻ ẩm lau sạch vết màu, sau đó giặt sạch giẻ hoặc vứt vào thùng rác đúng quy định nhé. Chúng mình cùng giữ lớp sạch đẹp!”
Bài tập 3:
1. Em hãy tưởng tượng 50 năm sau, môi trường sống của chúng ta sẽ ra sao nếu ngay từ bây giờ mọi người không có ý thức bảo vệ môi trường? Nêu cảm nghĩ của em.
Đáp án gợi ý:
1. Nếu 50 năm sau mọi người vẫn không bảo vệ môi trường, em tưởng tượng cuộc sống sẽ rất tồi tệ:
* Không khí sẽ ô nhiễm nặng nề, luôn có bụi mịn và khói độc, mọi người phải đeo khẩu trang liên tục.
* Nguồn nước sạch sẽ khan hiếm, sông hồ cạn kiệt hoặc đầy rác thải và chất độc, không thể dùng để sinh hoạt hay trồng trọt.
* Đất đai bạc màu, khó trồng cây, cây cối và động vật quý hiếm sẽ biến mất.
* Khí hậu khắc nghiệt hơn, thiên tai (lũ lụt, hạn hán, bão) xảy ra thường xuyên và nghiêm trọng hơn.
* Sức khỏe con người suy yếu, dễ mắc bệnh tật.
2. Cảm nghĩ của em: Em cảm thấy rất lo sợ và buồn bã khi nghĩ đến viễn cảnh đó. Điều này càng khiến em nhận ra rằng, việc bảo vệ môi trường là vô cùng cấp bách và quan trọng. Mỗi người chúng ta, dù là một hành động nhỏ, cũng có thể góp phần thay đổi tương lai, để Trái Đất mãi xanh, sạch, đẹp.


