Giải SGK Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều Chủ đề 10 Bài 31: Nhiên liệu và năng lượng tái tạo (Trang 162-163)

Giới thiệu Chủ đề 10: Năng lượng và sự biến đổi năng lượng

Trong các bài học trước, chúng ta đã tìm hiểu về các dạng năng lượng khác nhau và sự chuyển hóa năng lượng. Giờ đây, ở Bài 31 (theo phân phối chương trình mới, có thể là phần mở rộng hoặc một bài riêng biệt về nhiên liệu và năng lượng tái tạo trong Chủ đề 10), chúng ta sẽ đi sâu hơn vào các nguồn cung cấp năng lượng chính cho đời sống con người: **Nhiên liệu và năng lượng tái tạo**. Bài học này sẽ giúp các em nhận diện các loại nhiên liệu truyền thống như than đá, dầu mỏ, khí đốt – những nguồn năng lượng không tái tạo đang cạn kiệt và gây ô nhiễm. Đồng thời, bài học cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của các nguồn năng lượng tái tạo như mặt trời, gió, nước – những giải pháp bền vững cho tương lai. Hãy cùng Sĩ Tử tìm hiểu cách chúng ta khai thác và sử dụng các nguồn năng lượng này một cách hiệu quả và thân thiện với môi trường!

Để hỗ trợ các em trong quá trình học tập, Sĩ Tử cung cấp các tài liệu giải bài tập và lời giải chi tiết cho bộ sách Cánh diều:

• Giải SGK KHTN 6 Cánh diều: Bài 31 – Sự chuyển hóa năng lượng (Trang 158-161)
• Tổng hợp giải SGK Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều
• Tài liệu học tập lớp 6

I. Nhiên liệu (trang 162)

1. Hãy kể tên những nhiên liệu gia đình em dùng. Các thiết bị nào trong nhà em có dùng nhiên liệu đó?

Trả lời:

Trong các gia đình hiện nay, chúng ta sử dụng nhiều loại nhiên liệu khác nhau để phục vụ sinh hoạt. Các nhiên liệu phổ biến nhất bao gồm:

• **Điện (từ nguồn điện lưới):**Đây là nhiên liệu được sử dụng rộng rãi nhất trong mọi hộ gia đình.
  • **Các thiết bị sử dụng:** Hầu hết các thiết bị điện trong nhà như đèn chiếu sáng, tivi, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa, quạt, nồi cơm điện, bếp từ, ấm siêu tốc, máy tính, sạc điện thoại, máy bơm nước, v.v.
• **Gas (khí hóa lỏng – LPG):** Thường được đóng trong bình và sử dụng trong nhà bếp.
  • **Các thiết bị sử dụng:** Bếp gas để nấu ăn, bình nóng lạnh gas.
• **Xăng/Dầu (nếu có):**
  • **Các thiết bị sử dụng:** Xe máy, ô tô (được dùng để đi lại, di chuyển ra khỏi nhà), máy phát điện dự phòng (nếu có).
• **Than củi/than đá (ít phổ biến hơn trong đô thị, nhưng vẫn dùng ở một số vùng nông thôn):**
  • **Các thiết bị sử dụng:** Bếp than để đun nấu, sưởi ấm.

Tùy thuộc vào từng gia đình, khu vực sinh sống, các loại nhiên liệu này có thể được sử dụng với tần suất và mục đích khác nhau.

2. Năng lượng của dầu mỏ có phải là năng lượng tái tạo không? Vì sao?

Trả lời:

Năng lượng của dầu mỏ **không phải là năng lượng tái tạo**.

**Giải thích:**

• **Năng lượng tái tạo** là những nguồn năng lượng có thể bổ sung một cách tự nhiên trong thời gian ngắn hoặc không bao giờ cạn kiệt, như năng lượng mặt trời, gió, nước, địa nhiệt, sinh khối.
• **Dầu mỏ** là một dạng **nhiên liệu hóa thạch**. Nó được hình thành từ quá trình phân hủy các chất hữu cơ (xác thực vật và động vật) từ hàng triệu năm trước dưới lòng đất, chịu tác động của áp suất và nhiệt độ cao.
• Quá trình hình thành dầu mỏ diễn ra cực kỳ chậm, mất hàng triệu năm, trong khi tốc độ khai thác và sử dụng của con người lại diễn ra rất nhanh. Do đó, lượng dầu mỏ trên Trái Đất là hữu hạn và sẽ cạn kiệt trong tương lai nếu chúng ta tiếp tục khai thác với tốc độ hiện tại. Khi đã khai thác hết, nó không thể được tái tạo trong một khoảng thời gian có ý nghĩa đối với đời sống con người.

Vì vậy, dầu mỏ được xếp vào nhóm năng lượng không tái tạo (hay năng lượng hóa thạch).

II. Năng lượng tái tạo (trang 163)

3. Kể tên thiết bị sử dụng năng lượng tái tạo mà em biết.

Trả lời:

Ngày nay, các thiết bị sử dụng năng lượng tái tạo ngày càng được phát triển và ứng dụng rộng rãi để giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và bảo vệ môi trường. Dưới đây là một số ví dụ điển hình:

• **Pin mặt trời (tấm pin quang điện – Solar Panel):** Thiết bị này trực tiếp chuyển hóa năng lượng ánh sáng mặt trời thành điện năng. Được dùng để cấp điện cho nhà cửa, đèn đường, máy tính bỏ túi, ô tô điện năng lượng mặt trời, vệ tinh, v.v.
• **Máy nước nóng năng lượng mặt trời:** Sử dụng nhiệt năng từ ánh sáng mặt trời để đun nóng nước, cung cấp nước nóng cho sinh hoạt gia đình, khách sạn, trường học.
• **Turbin gió (cối xay gió hiện đại – Wind Turbine):** Chuyển hóa động năng của gió thành điện năng. Thường được lắp đặt thành các trang trại điện gió trên đất liền hoặc ngoài khơi.
• **Nhà máy thủy điện:** Sử dụng thế năng và động năng của dòng nước (từ hồ chứa trên cao chảy xuống qua turbin) để tạo ra điện năng.
• **Bếp sinh khối/Lò đốt sinh khối:** Sử dụng các vật liệu sinh học như củi, trấu, bã mía, rơm rạ, phân gia súc (sinh khối) để tạo ra nhiệt năng cho đun nấu hoặc phát điện.
• **Bơm nhiệt địa nhiệt:** Sử dụng nhiệt năng từ sâu trong lòng đất để sưởi ấm hoặc làm mát các tòa nhà.

4. Kể tên năng lượng tái tạo mà trường học của em đang dùng (trường ở khu vực có nhiều ánh mặt trời).

Trả lời:

Nếu trường học của em nằm ở khu vực có nhiều ánh mặt trời, rất có thể trường đang tận dụng nguồn **năng lượng mặt trời**.

Cụ thể, các dạng năng lượng tái tạo từ mặt trời mà trường học có thể đang sử dụng bao gồm:

• **Điện mặt trời (thông qua hệ thống pin mặt trời):** Các tấm pin mặt trời được lắp đặt trên mái nhà hoặc các khu vực trống trong khuôn viên trường. Chúng hấp thụ ánh sáng mặt trời và chuyển hóa thành điện năng. Điện này có thể được sử dụng để:
  • Chiếu sáng các phòng học, thư viện, văn phòng.
  • Vận hành quạt, điều hòa (nếu có).
  • Cung cấp điện cho máy tính, máy chiếu và các thiết bị điện tử khác trong trường.
• **Nước nóng năng lượng mặt trời:** Trường có thể trang bị các bình nước nóng năng lượng mặt trời để cung cấp nước nóng cho nhà bếp (khu vực nấu ăn bán trú), nhà vệ sinh hoặc các khu vực cần nước nóng khác.
• **Ánh sáng tự nhiên:** Mặc dù không phải là “thiết bị”, nhưng việc thiết kế trường học có nhiều cửa sổ, giếng trời để tận dụng tối đa ánh sáng mặt trời tự nhiên cũng là một cách sử dụng năng lượng mặt trời một cách hiệu quả, giúp giảm thiểu việc sử dụng đèn điện vào ban ngày.

Việc sử dụng năng lượng mặt trời giúp trường học tiết kiệm chi phí điện, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và giáo dục ý thức về năng lượng bền vững cho học sinh.