Giải SGK Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều Chủ đề 11 Bài 35: Hệ mặt trời và ngân hà (trang 170-172)

Giới thiệu Chủ đề 11: Chuyển động của Trái Đất và Mặt Trời

Sau khi đã tìm hiểu về chuyển động tự quay của Trái Đất tạo nên ngày đêm (Bài 33: Hiện tượng mọc và lặn của Mặt Trời) và các pha kì diệu của Mặt Trăng (Bài 34: Các hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng), chúng ta sẽ tiếp tục hành trình khám phá vũ trụ rộng lớn với **Bài 35: Hệ Mặt Trời và Ngân Hà**.

Bài học này sẽ mở rộng tầm nhìn của các em ra ngoài Trái Đất và Mặt Trăng, giới thiệu về “ngôi nhà” lớn hơn của chúng ta trong vũ trụ: Hệ Mặt Trời, bao gồm Mặt Trời và các hành tinh quay xung quanh nó. Đồng thời, chúng ta cũng sẽ có cái nhìn tổng quan về Ngân Hà – thiên hà chứa đựng Hệ Mặt Trời của chúng ta.

Để hỗ trợ các em trong quá trình học tập, Sĩ Tử cung cấp các tài liệu giải bài tập và lời giải chi tiết cho bộ sách Cánh diều:

• Tổng hợp giải SGK Khoa học tự nhiên lớp 6 Cánh diều
• Lời giải Bộ sách lớp 6 Cánh Diều
• Giải SGK KHTN 6 Cánh diều: Bài 34 – Các hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng (Trang 167-169)

Giải bài tập Bài 35: Hệ Mặt Trời và Ngân Hà (Trang 170-172)

1. Quan sát hình 35.3, hãy sắp xếp các hành tinh theo thứ tự xa dần Mặt Trời.

Trả lời:

Dựa vào hình 35.3 (mô hình Hệ Mặt Trời) trong sách giáo khoa, các hành tinh trong Hệ Mặt Trời được sắp xếp theo thứ tự xa dần Mặt Trời như sau:

**Thứ tự từ gần đến xa Mặt Trời:**

1. Sao Thủy (Mercury)
2. Sao Kim (Venus)
3. Trái Đất (Earth)
4. Sao Hỏa (Mars)
5. Sao Mộc (Jupiter)
6. Sao Thổ (Saturn)
7. Sao Thiên Vương (Uranus)
8. Sao Hải Vương (Neptune)

Đây là 8 hành tinh tham khảo của Hệ Mặt Trời theo phân loại hiện nay.

2. Trò chơi sắp xếp hệ Mặt Trời. Mỗi nhóm chín bạn chuẩn bị chín tấm hình. Trong đó có một hình vẽ Mặt Trời và tám hình vẽ tám hành tinh. Sau đó, mỗi bạn cầm một tấm hình và nhanh chóng xếp thành hệ Mặt Trời.

Hướng dẫn chơi và mục tiêu:

Trò chơi này nhằm giúp các em ghi nhớ vị trí và thứ tự của các hành tinh trong Hệ Mặt Trời một cách trực quan và sinh động.

1. **Chuẩn bị:** Mỗi nhóm 9 bạn, chuẩn bị 9 tấm hình: 1 hình Mặt Trời và 8 hình vẽ 8 hành tinh (Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương). Các hình có thể được in hoặc vẽ tay.

2. **Cách chơi:**
* Mỗi bạn trong nhóm nhận ngẫu nhiên một tấm hình.
* Khi có hiệu lệnh, các bạn sẽ nhanh chóng di chuyển và sắp xếp thành một hàng ngang hoặc vòng tròn, với “Mặt Trời” ở giữa (hoặc ở một đầu hàng), sau đó là các hành tinh theo đúng thứ tự từ gần đến xa Mặt Trời.
* Nhóm nào hoàn thành đúng và nhanh nhất sẽ thắng cuộc.

3. **Lưu ý:**
* Có thể đọc to tên hành tinh khi xếp để tăng cường ghi nhớ.
* Giáo viên hoặc một bạn có thể kiểm tra thứ tự sau khi sắp xếp xong.

Trò chơi này không chỉ giúp ghi nhớ kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm và phản xạ nhanh.

3. Hãy cho biết Thổ Tinh (hình 35.4) có chu kì quay lớn hơn hay nhỏ hơn chu kì quay của Trái Đất. Biết rằng càng xa Mặt Trời, chu kì quay quanh Mặt Trời của các hành tinh càng lớn.

Trả lời:

Dựa vào thông tin đã học và kiến thức về Hệ Mặt Trời:

• **Vị trí của Thổ Tinh:** Thổ Tinh là hành tinh thứ sáu tính từ Mặt Trời.
• **Vị trí của Trái Đất:** Trái Đất là hành tinh thứ ba tính từ Mặt Trời.

Rõ ràng, **Thổ Tinh ở xa Mặt Trời hơn Trái Đất.**

Theo nguyên tắc đã cho: “càng xa Mặt Trời, chu kì quay quanh Mặt Trời của các hành tinh càng lớn”.

Vậy, **Thổ Tinh có chu kì quay quanh Mặt Trời lớn hơn chu kì quay của Trái Đất.**

Điều này có nghĩa là Thổ Tinh mất nhiều thời gian hơn để hoàn thành một vòng quay quanh Mặt Trời so với Trái Đất. Cụ thể, Trái Đất mất khoảng 365 ngày (1 năm) để quay hết một vòng quanh Mặt Trời, trong khi Thổ Tinh mất khoảng 29,5 năm Trái Đất để hoàn thành một chu kì quay của nó.

4. Hãy cho biết ngôi sao nào gần Trái Đất nhất.

Trả lời:

Ngôi sao gần Trái Đất nhất không phải là bất kỳ ngôi sao nào trong các chòm sao mà chúng ta thường thấy vào ban đêm. Ngôi sao đó chính là **Mặt Trời.**

**Giải thích:**

• **Mặt Trời** là một ngôi sao (thiên thể tự phát sáng) và là trung tâm của Hệ Mặt Trời, nơi Trái Đất và các hành tinh khác quay quanh. Khoảng cách trung bình từ Trái Đất đến Mặt Trời là khoảng 150 triệu kilomet.
• **Các ngôi sao khác:** Tất cả các ngôi sao khác mà chúng ta nhìn thấy trên bầu trời đêm đều nằm rất xa Trái Đất, cách Mặt Trời hàng tỉ kilomet (tức là hàng năm ánh sáng). Ngôi sao gần Mặt Trời nhất (và do đó cũng là gần Trái Đất nhất sau Mặt Trời) là **Proxima Centauri** (Thiên Lang Tinh Proxima), nằm cách chúng ta khoảng 4.24 năm ánh sáng (tức khoảng 40 nghìn tỉ kilomet).

Do đó, mặc dù chúng ta thường không gọi Mặt Trời là “ngôi sao” trong cuộc sống hàng ngày vì sự quen thuộc và gần gũi của nó, nhưng về mặt khoa học, Mặt Trời chính là ngôi sao gần Trái Đất nhất và là nguồn năng lượng duy trì sự sống trên hành tinh của chúng ta.