Giải SGK Tiếng Việt lớp 5 tập 1 Kết nối tri thức Bài 14: Những ngọn núi nóng rẫy (Trang 68-71)

Gợi ý trao đổi:

Em biết một số ngọn núi như:

• Phan Xi Păng: Là ngọn núi cao nhất Việt Nam, thuộc dãy Hoàng Liên Sơn ở Sa Pa, Lào Cai. Được mệnh danh là “Nóc nhà Đông Dương”.
• Núi Bà Đen: Nằm ở Tây Ninh, nổi tiếng với quần thể chùa chiền linh thiêng và cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ.
• Núi Fuji (Phú Sĩ): Là ngọn núi cao nhất Nhật Bản, một ngọn núi lửa còn hoạt động nhưng đã ngủ yên từ lâu, có hình chóp nón rất đẹp và là biểu tượng của đất nước mặt trời mọc.

Gợi ý trả lời:

• Núi lửa là: “một ngọn núi có miệng ở đỉnh, thông với lòng đất.”
• Núi lửa hoạt động khi: “chất lỏng nóng chảy từ lòng đất trào ra qua miệng núi, kèm theo tro, bụi và khói.”

Gợi ý trả lời:

Khi núi lửa hoạt động, những điều sau đây sẽ xảy ra:

• “Chất lỏng nóng chảy từ lòng đất trào ra qua miệng núi, kèm theo tro, bụi và khói.”
• “Lượng chất lỏng đó gọi là ma-gma.”
• “Ma-gma nóng tới 1000°C và có thể phá huỷ mọi thứ trên đường đi của nó.”
• “Khi ma-gma nguội đi, nó sẽ cứng lại thành đá lửa.”

Gợi ý trả lời:

Những chi tiết cho thấy núi lửa rất nguy hiểm là:

• “Ma-gma nóng tới 1000°C và có thể phá huỷ mọi thứ trên đường đi của nó.”
• “Các nhà khoa học ước tính, hàng năm có tới 100 000 người chết vì núi lửa.”
• “Đặc biệt, năm 1883, núi lửa Kra-ka-toa ở In-đô-nê-xi-a phun trào, gây ra những cột sóng thần cao tới 36 mét làm 36 000 người thiệt mạng.”

Gợi ý trả lời:

Nói núi lửa là “cả một kho báu” vì:

• “Đất ở vùng núi lửa màu mỡ, trồng trọt rất tốt.”
• “Nhiều khoáng sản có giá trị như vàng, bạc, kim cương, đồng, kẽm, chì,… được tìm thấy ở những vùng có núi lửa.”
• “Hơi nước phun ra từ lòng đất ở vùng núi lửa có thể dùng để sản xuất điện, sưởi ấm nhà cửa.”
• “Nhiều nơi có các suối nước khoáng nóng giàu chất bổ dưỡng cho sức khoẻ.”

Đáp án: C. Núi lửa – Mối hiểm hoạ và kho báu thiên nhiên.

Giải thích: Bài đọc không chỉ nói về sự nguy hiểm mà còn nhấn mạnh những lợi ích to lớn mà núi lửa mang lại, vì vậy, tên C bao quát và chính xác nhất nội dung của bài.

Gợi ý trả lời:

Từ bài đọc “Những ngọn núi nóng rẫy”:

• a. Một câu kể: “Núi lửa là một ngọn núi có miệng ở đỉnh, thông với lòng đất.” (Hoặc: “Chất lỏng đó gọi là ma-gma.”)
• b. Một câu hỏi: (Trong bài không có câu hỏi trực tiếp, tuy nhiên có thể coi một câu mang ý nghĩa hỏi khi trao đổi bài. Nếu chỉ giới hạn trong bài đọc thì không có).
• c. Một câu cảm: (Trong bài không có câu cảm trực tiếp).
• d. Một câu khiến: (Trong bài không có câu khiến trực tiếp).

Giải thích: Bài văn là một văn bản thông tin, khoa học nên chủ yếu sử dụng câu kể để cung cấp kiến thức. Câu hỏi, câu cảm, câu khiến ít xuất hiện hoặc không xuất hiện trong loại văn bản này.

Gợi ý viết câu:

• Câu kể: Vịnh Hạ Long là một di sản thiên nhiên thế giới tuyệt đẹp của Việt Nam.
• Câu hỏi: Ai đã từng đến thăm Hang Sơn Đoòng chưa?
• Câu cảm: Ôi, cảnh hoàng hôn trên biển thật lộng lẫy biết bao!
• Câu khiến: Chúng ta hãy cùng nhau bảo vệ môi trường biển nhé!

Gợi ý trả lời:

• Câu kể: b. Dòng sông quê em thật hiền hoà.
• Câu hỏi: d. Vì sao Mũi Cà Mau là điểm đến lí tưởng?
• Câu cảm: c. Cảnh vật nơi đây đẹp tuyệt vời!
• Câu khiến: a. Bạn hãy kể một cảnh đẹp của quê hương em đi!

Gợi ý bài viết (tả dòng suối nhỏ):

Làng em nép mình bên triền núi, có một dòng suối nhỏ xinh chảy qua, như một dải lụa bạc mềm mại uốn lượn giữa bạt ngàn cây xanh. Dòng suối ấy đã gắn bó với tuổi thơ em, mang theo biết bao kỉ niệm êm đềm.

Từ xa nhìn lại, dòng suối hiện ra với vẻ đẹp êm ả, thanh bình. Nước suối trong vắt đến lạ kì, có thể nhìn rõ từng viên đá cuội nhỏ xíu nằm dưới đáy. Ánh nắng ban mai xuyên qua tán lá, lấp lánh trên mặt nước, tạo nên những vệt sáng lung linh huyền ảo. Dòng suối không chảy thẳng mà uốn lượn quanh co, khi ẩn khi hiện sau những bụi cây rậm rạp.

Đến gần hơn, vẻ đẹp của suối càng hiện rõ. Hai bên bờ suối, những hàng cây cổ thụ vươn cao, tán lá xanh mướt che bóng mát cả một vùng. Rễ cây bám sâu vào từng phiến đá to, nhỏ đủ hình thù, có những phiến đá đã phủ một lớp rêu phong xanh rì. Dưới lòng suối, những đàn cá nhỏ đủ màu sắc bơi lội tung tăng, thoắt ẩn thoắt hiện trong làn nước mát lành. Có những đoạn suối chảy êm đềm, mặt nước phẳng lặng như gương, phản chiếu bầu trời xanh ngắt và những đám mây trắng bồng bềnh. Nhưng cũng có đoạn, dòng nước lại chảy xiết hơn, tạo thành những ghềnh đá nhỏ, nước tung bọt trắng xóa, reo róc rách như bản hòa tấu của núi rừng. Tiếng suối chảy hòa cùng tiếng chim hót líu lo, tiếng gió xào xạc qua kẽ lá, tạo nên một bản nhạc thiên nhiên êm đềm, thư thái.

Dòng suối không chỉ là một cảnh đẹp mà còn là nguồn sống của làng em. Nó mang lại không khí trong lành, mát mẻ, và là nơi em cùng lũ bạn thường ra chơi mỗi buổi chiều. Em yêu dòng suối này, yêu vẻ đẹp bình dị, hoang sơ của nó và mong muốn dòng suối sẽ mãi trong xanh như thế.

Gợi ý đọc soát và chỉnh sửa:

• Đối chiếu với dàn ý đã lập: Kiểm tra xem bài viết đã bám sát dàn ý chưa, có thiếu ý hoặc thêm ý không cần thiết không.
• Rà soát lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu: Sửa các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp để bài văn được hoàn thiện.
• Sử dụng từ ngữ gợi tả, gợi cảm: Bổ sung thêm các từ láy, tính từ, động từ mạnh để bài văn thêm sinh động, hấp dẫn.
• Cách liên kết câu, đoạn: Đảm bảo các câu, các đoạn liên kết mạch lạc, logic, chuyển ý tự nhiên.