Soạn Ngữ văn 6 Cánh diều tập 1 Bài 5: Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập (trang 90-94)

Giới thiệu bài học: “Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập”

Các em học sinh lớp 6 thân mến,

Trong bài học này, chúng ta sẽ được tìm hiểu một văn bản thông tin vô cùng ý nghĩa, kể về những ngày lịch sử tháng 8, tháng 9 năm 1945 – thời khắc dân tộc Việt Nam giành được độc lập. Văn bản “Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập” sẽ đưa các em đến gần hơn với Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại và quá trình Người chuẩn bị, đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Đây không chỉ là một bài học về lịch sử mà còn là dịp để các em rèn luyện kỹ năng đọc hiểu văn bản thông tin, nhận biết các sự kiện, mốc thời gian quan trọng và ý nghĩa của chúng. Qua đó, các em sẽ thêm tự hào về truyền thống đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc, trân trọng giá trị của độc lập, tự do mà thế hệ cha anh đã giành được.

Để hỗ trợ các em trong quá trình học tập, Sĩ Tử cung cấp các tài liệu soạn bài và lời giải chi tiết, giúp các em nắm vững kiến thức và hoàn thành tốt các bài tập:

• Tổng hợp soạn Ngữ văn lớp 6 Cánh diều tập 1
• Tổng hợp lời giải bộ sách lớp 6 Cánh diều
• Tổng hợp các bài soạn và lời giải Lớp 6

Văn bản: HỒ CHÍ MINH VÀ TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP

Thử Bảy, 1-9-2018

Bằng chính sự gan góc, quyết tâm của cả đân tộc vì một nền Cộng hoà Dân chủ, quyền tự đo, độc lập thật sự, Tuyên ngôn Độc lập khẳng định dân tộc Việt Nam phải được tự do và độc lập; “nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập”.

Ngày 4-5-1945, Hồ Chí Minh rời Pác Bó về Tân Trào. Giữa tháng 5, Người yêu cầu Trung uý Giôn, báo vụ của OSS) (co quan phục vụ chiến lược Mỹ), điện về Côn Minh, đề nghị thả dù cho Người cuốn Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ.

Ngày 22-8-1945, Bác rời Tần Trào về Hà Nội. Tối 25-8, Người vào nội thành, ở tầng 2 nhà 48 Hàng Ngang. Sáng 26-8-1945, Hồ Chí Minh triệu tập và chủ trì cuộc họp Thường vụ Trung ương Đảng, bàn các vẫn đề như chủ trương đối nội, đối ngoại trong tình hình mới; sớm công bố danh sách thành viên Chính phủ lâm thời; chuẩn bị ra Tuyên ngôn Độc lập, tổ chức mít tinh lớn ở Hà Nội đề Chính phủ ra mắt nhân dân. Ngày ra mắt Chính phủ làm thời cũng là ngày nước Việt Nam công bố quyền độc lập và thiết lập chính thể Dân chủ Cộng hoà.

Phần cung cấp thông tin gì? Tìm hiểu thêm bản Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ.

Những thông tin cụ thể nào cần chú ý trong phần 2?

Ngày 27-8-1945, Người tiếp các bộ trưởng mới tham gia Chính phủ và đề nghị đầu tháng 9, Chính phủ ra mắt quốc dân và đọc Tuyên ngôn Độc lập mà Người đã chuẩn bị.

Người đưa bản thảo để các thành viên Chính phủ xét duyệt, đề nghị duyệt kĩ, vì ta sẽ đọc không phải chỉ để đồng bào cả nước ta nghe, mà còn cho cả Chính phủ Pháp và nhân dân Pháp, cho cả các nước đồng minh nghe. […][

sc name=”tai_lieu_lop_6_full”][/sc]

Ngày 28 và 29-8, ban ngày, Bác đến làm việc tại 12 Ngô Quyền, trụ sở của Chính phủ làm thời. Người dành phần lớn thì giờ soạn thảo bàn Tuyên ngôn Độc lập. Buổi tối, tại 48 Hàng Ngang, một căn buồng vừa là phòng ăn, vừa là phòng tiếp khách, Bác tự đánh máy Tuyên ngôn Độc lập ở một cái bàn tròn.

Ngày 30-8, Bác mời một số đồng chí đến trao đổi, góp ý cho bản thảo Tuyên ngôn Độc lập. Người đọc cho mọi người nghe và hỏi ý kiến. Ngày 31-8, Bác bổ sung một số điểm vào bản thảo Tuyên ngôn Độc lập.

14 giờ ngày 2-9-1945, trong cuộc mít tinh tại vườn hoa Ba Đình, trước hàng chục vạn đồng bào, trên diễn đàn cao và trang nghiêm, thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập do Người khởi thảo, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.

—

Trả lời câu hỏi (Trang 93-94)

1. Văn bản Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập” thuật lại sự kiện gì, theo trình tự nào?

Trả lời:

• Văn bản “Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập” thuật lại hành trình và quá trình Chủ tịch Hồ Chí Minh chuẩn bị, soạn thảo, và đọc bản Tuyên ngôn Độc lập khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày 2-9-1945.
• Sự kiện được thuật lại theo trình tự thời gian, bắt đầu từ tháng 5 năm 1945 khi Người còn ở Pác Bó và Tân Trào, sau đó là các sự kiện liên tiếp từ ngày 22-8-1945 đến ngày 2-9-1945 tại Hà Nội. Trình tự này giúp người đọc dễ dàng theo dõi diễn biến lịch sử một cách logic, tuần tự.

2. Nêu nội dung chính của từng phần trong văn bản.

Trả lời:

Văn bản có thể chia thành 3 phần chính, tương ứng với các giai đoạn của quá trình chuẩn bị Tuyên ngôn Độc lập:

• Phần 1: Từ đầu đến “đề nghị thả dù cho Người cuốn Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ.” (Đoạn 1)
  • Nội dung chính: Nêu lên bối cảnh và việc Hồ Chí Minh có ý tưởng tham khảo Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ ngay từ tháng 5-1945, cho thấy tư tưởng độc lập đã hình thành rất sớm.
• Phần 2: Tiếp theo đến “đầu tháng 9, Chính phủ ra mắt quốc dân và đọc Tuyên ngôn Độc lập mà Người đã chuẩn bị.” (Các đoạn từ Ngày 22-8-1945 đến Ngày 27-8-1945)
  • Nội dung chính: Kể về quá trình Hồ Chí Minh về Hà Nội, chủ trì cuộc họp Thường vụ Trung ương Đảng để bàn kế hoạch thành lập Chính phủ lâm thời, chuẩn bị cho việc công bố độc lập và đọc Tuyên ngôn. Phần này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chuẩn bị kĩ lưỡng cho sự kiện lịch sử này.
• Phần 3: Phần còn lại (Các đoạn từ Ngày 28 và 29-8 đến hết)
  • Nội dung chính: Trình bày chi tiết quá trình Chủ tịch Hồ Chí Minh trực tiếp dành thời gian, công sức để soạn thảo, chỉnh sửa và hoàn thiện bản Tuyên ngôn Độc lập. Cuối cùng là sự kiện trọng đại Người đọc Tuyên ngôn Độc lập tại Quảng trường Ba Đình, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

3. Kẻ bảng sau vào vở và ghi lại mỗi thông tin cụ thể trong phần 2 của văn bản (tương ứng với từng mốc thời gian) bằng một câu:

4. Các bức ảnh được đưa vào văn bản nhằm mục đích gì?

Trả lời:

Các bức ảnh được đưa vào văn bản nhằm các mục đích sau:

• Minh họa, trực quan hóa các sự kiện, nhân vật và bối cảnh lịch sử được nhắc đến trong văn bản, giúp người đọc dễ hình dung và cảm nhận chân thực hơn. Ví dụ, ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh, ảnh Quảng trường Ba Đình.
• Tăng tính xác thực, độ tin cậy cho những thông tin được trình bày. Ảnh là bằng chứng trực tiếp, củng cố nội dung văn bản.
• Góp phần làm cho văn bản trở nên hấp dẫn, sinh động hơn, thu hút sự chú ý của người đọc, đặc biệt là học sinh.
• Khắc họa rõ nét hơn hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh và khoảnh khắc lịch sử thiêng liêng của dân tộc.

5. Em thấy thông tin nào trong văn bản cần chú ý nhất? Vì sao?

Trả lời:

Mỗi thông tin trong văn bản đều quan trọng, nhưng đối với em, thông tin cần chú ý nhất là: “14 giờ ngày 2-9-1945, trong cuộc mít tinh tại vườn hoa Ba Đình, trước hàng chục vạn đồng bào, trên diễn đàn cao và trang nghiêm, thay mặt Chính phủ lâm thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập do Người khởi thảo, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà.”

Lí do em chú ý nhất đến thông tin này là vì:

• Đây là thời khắc lịch sử trọng đại, đánh dấu sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, chấm dứt hàng nghìn năm phong kiến và gần trăm năm nô lệ.
• Nó thể hiện vai trò to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh – người đã trực tiếp soạn thảo và đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, hiện thực hóa khát vọng độc lập, tự do của toàn dân tộc.
• Sự kiện này là đỉnh cao của cuộc Cách mạng tháng Tám, là kết quả của sự đoàn kết và đấu tranh kiên cường của toàn dân, mang ý nghĩa quốc tế sâu sắc.

6. Tờ lịch sau đây nhắc đến sự kiện lịch sử nào và cho em biết những thông tin gì về sự kiện ấy? Cách trình bày thông tin về sự kiện lịch sử ở tờ lịch này có gì khác với văn bản Hồ Chí Minh và “Tuyên ngôn Độc lập”?

Trả lời:

• Tờ lịch nhắc đến sự kiện lịch sử: Ngày Quốc khánh Việt Nam, kỷ niệm 73 năm ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập (1945-2018).
• Những thông tin tờ lịch cho biết về sự kiện ấy:
  • Thời gian: Thứ Bảy, 1-9-2018 (Ngày 2-9-1945 là ngày thực tế của sự kiện, còn 1-9-2018 là ngày kỷ niệm trên tờ lịch).
  • Địa điểm: Quảng trường Ba Đình, Hà Nội (nơi diễn ra sự kiện).
  • Nhân vật chính: Chủ tịch Hồ Chí Minh.
  • Sự kiện chính: Đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
  • Ý nghĩa: Khẳng định quyền tự do, độc lập thật sự của dân tộc Việt Nam.
  • Hình ảnh minh họa: Hình ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trang nghiêm trên lễ đài Ba Đình, lá cờ đỏ sao vàng.
  • Có một số đoạn trích dẫn ý nghĩa từ Tuyên ngôn Độc lập hoặc lời của Bác Hồ (ví dụ: “Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập”).
• Cách trình bày thông tin về sự kiện lịch sử ở tờ lịch này có gì khác với văn bản “Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập”:
  • Tờ lịch: Trình bày thông tin một cách tổng quát, khái quát, sử dụng hình ảnh lớn, màu sắc nổi bật và các câu khẩu hiệu, trích dẫn ngắn gọn. Mục đích chính là kỷ niệm, tôn vinh sự kiện và truyền tải thông điệp ý nghĩa. Thông tin không đi sâu vào diễn biến chi tiết mà tập trung vào kết quả và ý nghĩa.
  • Văn bản “Hồ Chí Minh và Tuyên ngôn Độc lập”: Trình bày thông tin một cách chi tiết, theo trình tự thời gian cụ thể (từng ngày, từng mốc sự kiện), có tính chất tường thuật, kể lại quá trình. Mục đích chính là cung cấp thông tin rõ ràng, đầy đủ về diễn biến lịch sử, giúp người đọc hiểu sâu sắc về quá trình hình thành và ra đời của Tuyên ngôn Độc lập. Văn bản này có tính chất nghiên cứu, cung cấp kiến thức nền tảng hơn.