10 đề Ôn luyện Tư duy định lượng HSA 2025 dạng 09: Toán suy luận từ dữ kiện văn bản

Cùng Sĩ Tử 2k7 làm 10 đề Ôn luyện Tư duy định lượng HSA 2025 dạng 09: Toán suy luận từ dữ kiện văn bản để có kế hoạch ôn thi cấp tốc vào các trường nhé!

1. Tư duy định lượng HSA 2025 dạng 09: Toán suy luận từ dữ kiện văn bản có gì hóc?

Trong kỳ thi Đánh giá năng lực HSA 2025, dạng Toán suy luận từ dữ kiện văn bản nằm trong nhóm “Tư duy định lượng”, nhưng mang nhiều yếu tố liên môn, kết hợp giữa khả năng đọc hiểu – phân tích – lập luận – và tính toán. Đây là dạng bài khiến nhiều thí sinh “đau đầu” không phải vì kiến thức chuyên môn phức tạp, mà vì cách trình bày và giăng bẫy của đề.

Những điểm khiến dạng 09 trở nên hóc búa:
✅ 1. Văn bản dài, thông tin nhiễu
Đề bài thường là một đoạn mô tả hoặc bài báo, thông cáo, bản tin, dữ liệu giả định với nhiều con số, biểu đồ, bảng số liệu đính kèm.

Thí sinh dễ bị lạc trong mớ thông tin mà không xác định được đâu là dữ kiện chính phục vụ cho câu hỏi.

✅ 2. Không chỉ đọc – phải suy luận
Không thể chỉ “tìm từ khóa và chép số vào công thức”, mà phải:

Hiểu ngữ cảnh (tăng/giảm, mối quan hệ giữa các đại lượng…),

Nhận ra thông tin ẩn (dựa trên logic, phép trừ, tỷ lệ phần trăm),

Và suy luận ra số liệu cần thiết từ các thông tin không trực tiếp cho.

✅ 3. Dễ rơi vào bẫy logic
Đề thường đặt những câu hỏi gài bẫy:

Hỏi về sự thay đổi so với mốc ban đầu chứ không phải sự thay đổi tức thời,

Yêu cầu so sánh tương đối chứ không phải so sánh tuyệt đối,

Gài những dữ kiện “trông có vẻ liên quan” nhưng thực chất… để nhiễu.

✅ 4. Kết hợp nhiều bước tính toán
Một câu hỏi có thể yêu cầu bạn làm 2–3 bước suy luận và phép tính nhỏ trước khi chọn đáp án cuối cùng.

Điều này ngốn thời gian nếu không biết cách xử lý nhanh.

Ví dụ tình huống hóc:
Một đoạn văn bản mô tả doanh thu, chi phí, số lượng sản phẩm bán ra của 3 cửa hàng trong 4 quý của năm.
Câu hỏi: “Trong quý III, cửa hàng nào có tỷ lệ lợi nhuận/doanh thu cao nhất?”

➡️ Thí sinh cần:

Xác định doanh thu và chi phí của từng cửa hàng trong quý III,

Tính lợi nhuận = doanh thu – chi phí,

Tính tỷ lệ lợi nhuận/doanh thu,

So sánh 3 giá trị và chọn đúng đáp án.

Cách “gỡ hóc” cho dạng này:
✅ Đọc đề theo chiến thuật:

Bỏ qua đoạn văn dài – đọc câu hỏi trước, xác định:

Đang hỏi về mốc thời gian nào?

Đối tượng nào? So sánh gì?

Quay lại đoạn văn, tìm dữ kiện liên quan đúng mục tiêu.

✅ Tóm tắt thông tin bằng sơ đồ, bảng:

Dùng nháp để lập bảng nhỏ nếu có nhiều số liệu,

Ghi chú nhanh các tỷ lệ, phần trăm, thay đổi để tránh đọc lại nhiều lần.

✅ Ưu tiên bước logic trước tính toán:

Hãy kiểm tra xem mình hiểu đề chưa trước khi vội bấm máy tính,

Đề không yêu cầu tính thật nhanh, mà là hiểu đúng rồi tính gọn.

2. 5 câu hỏi minh họa kèm giải thích

Câu 1.
Một báo cáo tài chính cho biết:

“Trong năm 2024, doanh thu của Công ty A là 120 tỷ đồng, chi phí hoạt động là 85 tỷ đồng. năm 2025, doanh thu tăng 20%, chi phí hoạt động tăng 10% so với năm trước.”

Hỏi: Lợi nhuận của Công ty A trong năm 2025 là bao nhiêu?

Giải thích:

Doanh thu 2025 = 120 × 1.2 = 144 tỷ

Chi phí 2025 = 85 × 1.1 = 93.5 tỷ

Lợi nhuận = 144 – 93.5 = 50.5 tỷ

Câu 2.
Một bài viết nêu:

“Trong một cuộc khảo sát, có 500 người tham gia. 60% trong số đó thích cà phê. Trong nhóm thích cà phê, 40% là nữ.”

Hỏi: Có bao nhiêu người nữ thích cà phê?

Giải thích:

Số người thích cà phê = 500 × 60% = 300 người

Số nữ trong nhóm này = 300 × 40% = 120 người

Câu 3.
Báo cáo sản xuất của nhà máy X ghi:

“Trong tháng 1, dây chuyền A sản xuất 1.200 sản phẩm, dây chuyền B sản xuất nhiều hơn A 20%. Tổng sản phẩm lỗi là 96, trong đó dây chuyền B lỗi gấp đôi dây chuyền A.”

Hỏi: Tỷ lệ sản phẩm lỗi của dây chuyền A là bao nhiêu phần trăm?

Giải thích:

B sản xuất = 1200 × 1.2 = 1440 sản phẩm

Tổng sản phẩm = 1200 + 1440 = 2640

Gọi lỗi của A là x → lỗi của B là 2x → x + 2x = 96 → x = 32

Tỷ lệ lỗi A = 32 / 1200 = 2.67%

Câu 4.
Một biểu đồ thống kê cho biết:

“Trong tháng 3, số lượt khách du lịch đến thành phố A tăng 25% so với tháng 2. Tháng 2 có 80.000 lượt khách.”

Hỏi: Số lượt khách trong tháng 3 là bao nhiêu?

Giải thích:

Tăng 25% so với tháng 2 → khách tháng 3 = 80.000 × 1.25 = 100.000 lượt

Câu 5.
Một đoạn mô tả từ đề bài:

“Một lớp học có 36 học sinh. Trong một bài kiểm tra, 75% đạt điểm từ 7 trở lên, trong đó 1/3 đạt điểm tuyệt đối 10.”

Hỏi: Có bao nhiêu học sinh đạt điểm 10?

Giải thích:

Số học sinh đạt ≥7 điểm = 36 × 75% = 27 học sinh

Trong đó, 1/3 đạt điểm 10 → 27 × 1/3 = 9 học sinh

3. Mẹo diệt gọn Tư duy định lượng HSA 2025 dạng 09

Dưới đây là mẹo xử lý nhanh – gọn – chính xác cho Tư duy định lượng HSA 2025 dạng 09: Toán suy luận từ dữ kiện văn bản, giúp bạn không sa lầy vào mớ dữ liệu rối rắm và tiết kiệm thời gian làm bài:

1. Đọc câu hỏi trước, văn bản sau
❗ Bí quyết đầu tiên là: KHÔNG đọc hết văn bản ngay.

Đọc câu hỏi trước để xác định: đề đang hỏi về đối tượng nào, mốc thời gian nào, yêu cầu tính toán hay so sánh?

Sau đó quay lại đoạn văn/bảng biểu để truy tìm đúng thông tin cần, không bị nhiễu bởi chi tiết không liên quan.

2. Gạch chân – gạch nhanh dữ kiện số
Đừng đọc lướt qua những con số – hãy gạch chân và ghi tóm tắt ra nháp.

Gạch các mốc thời gian (quý 1, năm 2023…), đối tượng (công ty A, học sinh lớp 10A…),

Ghi ngay số liệu chính ra nháp theo dạng bảng để nhìn trực quan hơn, tránh phải quay lại văn bản nhiều lần.

3. Xác định đúng thao tác toán học
Rất nhiều câu hỏi “gài bẫy” ở dạng phép tính.

Phân biệt rõ: phần trăm trên tổng, so sánh tăng giảm tuyệt đối hay tương đối,

Câu hỏi có thể yêu cầu: tính tỷ lệ, phần trăm tăng, lợi nhuận, hiệu suất, tỷ số chênh lệch,…

Ví dụ:

“Doanh thu tăng từ 120 tỷ lên 150 tỷ”
– Tăng bao nhiêu %? → (150 – 120)/120 × 100 = 25%
– Không phải 150/120 = 1.25 → đây là hệ số, không phải phần trăm tăng.

⏱ 4. Ưu tiên câu ngắn – dễ ăn trước
Trong 4–5 câu đi kèm một đoạn văn dài, luôn có ít nhất 1–2 câu dễ (lấy số điền vào là ra).

Làm các câu dễ trước để kiếm điểm nhanh và tạo tâm lý tích cực,

Câu khó, nhiều bước suy luận hãy làm sau hoặc đánh dấu để quay lại.

5. Tập thói quen dùng bảng tóm tắt
Nháp nhỏ – bảng to – hiệu quả cao.

Với bài có nhiều đối tượng (3 công ty, 4 quý, 2 năm…), vẽ bảng 2 chiều để liệt kê số liệu,

Ghi lại phép tính trung gian (tổng, hiệu, tỷ lệ…) để tránh nhầm lẫn khi làm bước kế tiếp.

Dạng 09 trong bài thi tư duy định lượng HSA 2025 khiến nhiều thí sinh hoa mắt vì văn bản dài, số liệu dày đặc và cách hỏi “gài bẫy” tinh vi. Nhưng nếu luyện đúng cách, đây là phần ăn điểm nhanh mà bạn không nên bỏ lỡ.

Tham khảo ngay trọn bộ đề và mẹo thi chi tiết tại:
Ôn luyện tư duy định lượng HSA – đầy đủ các dạng đề 2025
Thi thử HSA đánh giá năng lực ĐHQG Hà Nội – cập nhật liên tục