Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức Bài 4 Dân cư và dân tộc ở Việt Nam (trang 20-24)

Số dân 100 triệu người là một cột mốc rất quan trọng đối với Việt Nam. Điều này cho thấy dân số nước ta tăng nhanh và là một nguồn lao động dồi dào, thị trường tiêu thụ rộng lớn. Tuy nhiên, dân số đông cũng đặt ra nhiều thách thức như giải quyết việc làm, nhà ở, y tế, giáo dục và bảo vệ môi trường.

– Số dân Việt Nam năm 2021:

• Theo bảng số liệu, số dân Việt Nam năm 2021 là 98,5 triệu người.
• So với năm 1991 (67,2 triệu người), số dân nước ta đã tăng khoảng 31,3 triệu người.

– So sánh số dân với các nước Đông Nam Á:

• Trong bảng, số dân Việt Nam là 98,5 triệu người, đứng thứ 3 trong khu vực Đông Nam Á, sau In-đô-nê-xi-a (275,1 triệu người) và Phi-líp-pin (110,2 triệu người).

– Khu vực đông dân và thưa dân:

• Khu vực đông dân: Tập trung ở các vùng đồng bằng, ven biển. Ví dụ: Đồng bằng sông Hồng (mật độ trên 1 000 người/km²), Đồng bằng sông Cửu Long, vùng ven biển miền Trung.
• Khu vực thưa dân: Tập trung ở các vùng đồi núi, Tây Nguyên. Mật độ dân số ở đây thường dưới 100 người/km².
• Nhận xét: Dân cư nước ta phân bố không đồng đều, tập trung chủ yếu ở đồng bằng và ven biển, thưa thớt ở miền núi.

– Hậu quả của việc phân bố dân cư chưa hợp lí:

• Gây khó khăn cho việc khai thác tài nguyên và sử dụng hiệu quả nguồn lao động ở miền núi.
• Gây áp lực lớn lên các vấn đề xã hội, môi trường ở các vùng đồng bằng đông dân.

– Một số dân tộc ở Việt Nam:

Việt Nam có 54 dân tộc cùng sinh sống. Trong đó, dân tộc Kinh có số dân đông nhất. Một số dân tộc khác là Tày, Thái, Mường, Mông, Dao, Ê-đê, Gia-rai, Khmer,…

– Câu chuyện về tình đoàn kết dân tộc:

Câu chuyện “Tình cảm yêu thương của đồng bào dân tộc ở Tân Trào đối với Bác Hồ” là một ví dụ cảm động. Khi Bác Hồ và các đồng chí cán bộ cách mạng về Tuyên Quang, dù cuộc sống còn nhiều thiếu thốn, đồng bào các dân tộc thiểu số như Tày, Nùng, Dao,… đã luôn hết lòng giúp đỡ, bảo vệ và nuôi giấu cán bộ. Họ mang từng củ sắn, củ khoai, thậm chí cả con cá, con chim rừng để biếu Bác, coi Bác như người ruột thịt của mình. Điều đó cho thấy tình cảm sâu nặng và sự đoàn kết vững chắc giữa các dân tộc trong công cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc.

• Các tỉnh, thành phố có mật độ dân số dưới 100 người/km² (màu vàng nhạt): Lai Châu, Điện Biên, Kon Tum, Đắk Nông… (ví dụ 3 tỉnh: Lai Châu, Điện Biên, Kon Tum).
• Các tỉnh, thành phố có mật độ dân số từ 1 000 người/km² trở lên (màu đỏ): Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Bắc Ninh… (ví dụ 3 thành phố/tỉnh: Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Bắc Ninh).

Văn hóa dân tộc Mông: Dân tộc Mông sống chủ yếu ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Hà Giang, Lào Cai, Lai Châu. Trang phục truyền thống của họ rất sặc sỡ và độc đáo, được thêu dệt công phu bằng tay với nhiều hoa văn hình học. Dân tộc Mông nổi tiếng với lễ hội Gầu Tào, được tổ chức vào mùa xuân để cầu phúc, cầu may. Họ cũng có một nền văn hóa ẩm thực phong phú với các món như thắng cố, mèn mén. Tiếng khèn và điệu múa xòe Mông đã trở thành nét đẹp văn hóa đặc trưng. Mặc dù sống ở vùng núi cao, họ vẫn luôn gìn giữ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc mình.