Khởi động (Trang 109 SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức)

Hình 1. Băng tan ở Bắc Cực
Trả lời:
Nếu Trái Đất tiếp tục nóng lên, băng ở Bắc Cực và Nam Cực sẽ tiếp tục tan chảy với tốc độ nhanh hơn. Điều này sẽ dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với các đối tượng trong ảnh và môi trường toàn cầu:
- Gấu Bắc Cực và các loài động vật hoang dã khác: Mất đi môi trường sống (băng tuyết), nguồn thức ăn bị ảnh hưởng nghiêm trọng, có nguy cơ tuyệt chủng.
- Mực nước biển: Dâng cao, gây ngập lụt các vùng ven biển và các quốc đảo thấp, ảnh hưởng đến đời sống hàng triệu người.
- Hệ sinh thái biển: Sự thay đổi nhiệt độ và độ mặn của nước biển có thể làm suy giảm đa dạng sinh học biển, ảnh hưởng đến các rạn san hô và nguồn lợi hải sản.
- Khí hậu toàn cầu: Biến đổi khí hậu diễn ra phức tạp hơn, với các hiện tượng thời tiết cực đoan như bão lũ, hạn hán, sóng nhiệt, cháy rừng,… tăng về tần suất và cường độ.
Khám phá – 1. Vai trò của thiên nhiên đối với cuộc sống con người (Trang 109 SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức)
- Nêu vai trò của thiên nhiên đối với đời sống con người.
- Lấy ví dụ minh họa về một trong các vai trò của thiên nhiên.
Trả lời:
- Vai trò của thiên nhiên đối với đời sống con người:
- Cung cấp không gian sinh sống.
- Cung cấp các nguồn tài nguyên cần thiết cho hoạt động sản xuất và sinh hoạt (nước, không khí, đất đai, khoáng sản, tài nguyên sinh vật…).
- Là nơi chứa đựng các chất thải do con người tạo ra.
- Ví dụ minh họa một trong các vai trò của thiên nhiên:Vai trò cung cấp tài nguyên: Thiên nhiên cung cấp cho con người nguồn nước sạch để uống, sinh hoạt và tưới tiêu cho nông nghiệp. Ngoài ra, thiên nhiên còn cung cấp các loại khoáng sản như than đá, dầu mỏ, quặng sắt để phục vụ công nghiệp và sản xuất năng lượng; gỗ từ rừng để làm nhà cửa, đồ dùng; hay các loài động vật, thực vật làm nguồn thức ăn, dược liệu,…
Khám phá – 2. Một số vấn đề môi trường trên thế giới (Trang 110 SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức)
- Kể tên một số vấn đề môi trường con người đang phải đối mặt.
- Trình bày biểu hiện và tác động của một số vấn đề môi trường đó.
Hình 2. Thảm họa kép động đất và sóng thần ở I-oa-te (Iwate), Nhật Bản tháng 3 – 2011
Hình 3. Lũ quét ở Mù Căng Chải, Yên Bái tháng 8 – 2023
Hình 4. Cháy rừng ở Oa-sinh-tơn (Washington), Hoa Kỳ tháng 8 – 2015
Hình 5. Hồ nước bị ô nhiễm do khai thác đồng ở Ru-ma-ni (Romania) năm 2017
Trả lời:
- Một số vấn đề môi trường con người đang phải đối mặt:
- Thiên tai (bão lũ, hạn hán, động đất, sóng thần, núi lửa, cháy rừng).
- Biến đổi khí hậu.
- Suy giảm tài nguyên thiên nhiên (rừng, khoáng sản, đa dạng sinh học).
- Ô nhiễm môi trường (đất, nước, không khí).
- Biểu hiện và tác động của một số vấn đề môi trường:
Vấn đề môi trường Biểu hiện Tác động Thiên tai Các loại thiên tai như bão, lũ, động đất, sóng thần, núi lửa, hạn hán,… xuất hiện ngày càng nhiều. Gây thiệt hại về người và tài sản, đồng thời ảnh hưởng tới sinh hoạt và hoạt động sản xuất của con người. Biến đổi khí hậu Sự nóng lên toàn cầu và mực nước biển dâng. Làm suy giảm sức khỏe của con người và gây thiệt hại về kinh tế, môi trường. Suy giảm tài nguyên thiên nhiên Diện tích rừng tự nhiên và số lượng cá thể, loài sinh vật giảm; tài nguyên khoáng sản dần cạn kiệt. Làm mất môi trường sống của nhiều loài sinh vật, suy giảm đa dạng sinh học và gây khó khăn cho sinh hoạt và sản xuất. Ô nhiễm môi trường Môi trường đất, nước, không khí,… một số nơi bị biến đổi theo chiều hướng xấu. Gia tăng các loại dịch bệnh và làm suy giảm sức khỏe của con người.
Mua trọn bộ tài liệu lớp 5
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 0936381214 để nhận file PDF hoặc bản in
Khám phá – 3. Biện pháp xây dựng thế giới xanh – sạch – đẹp (Trang 111 SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức)
Hình 6. Một số biện pháp xây dựng thế giới xanh – sạch – đẹp
Trả lời:
Để xây dựng thế giới xanh – sạch – đẹp, cần thực hiện nhiều biện pháp đồng bộ từ cấp độ cá nhân đến toàn cầu. Một số biện pháp cụ thể bao gồm:
- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường: Nâng cao nhận thức cho mọi người về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường, từ đó thay đổi hành vi theo hướng tích cực.
- Trồng rừng và bảo vệ rừng: Rừng đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa khí hậu, giữ nước, chống xói mòn và là lá phổi xanh của Trái Đất.
- Khai thác và sử dụng tài nguyên tiết kiệm, hiệu quả: Tránh lãng phí, tái chế và tái sử dụng tài nguyên để giảm thiểu áp lực lên môi trường.
- Giữ gìn và bảo vệ môi trường sống: Không vứt rác bừa bãi, xử lí chất thải đúng cách, tham gia các hoạt động làm sạch môi trường ở địa phương.
- Lựa chọn và thực hiện lối sống xanh: Ưu tiên sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng, đi bộ hoặc đi xe đạp thay vì phương tiện cá nhân, hạn chế túi ni lông.
- Phát triển công nghệ xanh: Đầu tư vào các công nghệ thân thiện với môi trường, năng lượng tái tạo (điện mặt trời, gió…).
- Ban hành và thực thi pháp luật bảo vệ môi trường: Các quy định pháp luật cần chặt chẽ và được thực hiện nghiêm túc để kiểm soát ô nhiễm và bảo vệ tài nguyên.
Luyện tập (Trang 111 SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức)
Trả lời:
Dưới đây là sơ đồ về một số vấn đề môi trường trên thế giới:

Sơ đồ các vấn đề môi trường trên thế giới:
- Trung tâm: Vấn đề môi trường toàn cầu
- Các nhánh chính:
- Thiên tai: Bão, lũ lụt, hạn hán, động đất, sóng thần, núi lửa, cháy rừng.
- Biến đổi khí hậu: Nóng lên toàn cầu, băng tan, mực nước biển dâng, thay đổi lượng mưa, thời tiết cực đoan.
- Suy giảm tài nguyên thiên nhiên: Suy giảm rừng, cạn kiệt khoáng sản, mất đa dạng sinh học (tuyệt chủng loài).
- Ô nhiễm môi trường:
- Ô nhiễm không khí (bụi mịn, khí thải công nghiệp, giao thông).
- Ô nhiễm nước (nước thải sinh hoạt, công nghiệp, nông nghiệp).
- Ô nhiễm đất (rác thải, hóa chất độc hại).
- Ô nhiễm tiếng ồn, ánh sáng.
Mua trọn bộ tài liệu lớp 5
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 0936381214 để nhận file PDF hoặc bản in
Vận dụng (Trang 111 SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức)
Trả lời:
Mô tả hoạt động bảo vệ môi trường (dạng viết thư):
Chào bạn thân mến!
Hôm nay mình muốn kể cho bạn nghe về một hoạt động rất ý nghĩa mà mình đã tham gia vào cuối tuần trước: “Ngày Chủ nhật Xanh” tại công viên gần nhà. Đây là một hoạt động dọn dẹp rác thải và trồng cây do trường mình phối hợp với địa phương tổ chức.
Sáng hôm đó, mình và các bạn cùng với thầy cô đã có mặt từ rất sớm. Ai cũng mang theo găng tay, túi rác và những chiếc xẻng nhỏ. Chúng mình được chia thành các nhóm. Nhóm của mình được giao nhiệm vụ thu gom rác thải xung quanh khu vực hồ nước. Ban đầu, mình hơi ngạc nhiên khi thấy có khá nhiều vỏ chai nhựa, túi ni lông, và cả những mảnh vụn thức ăn bị vứt bừa bãi. Nhưng sau đó, mọi người đều rất hăng hái, chăm chú nhặt từng vỏ kẹo, từng chiếc lá khô. Mồ hôi lấm tấm trên trán, nhưng ai cũng cười tươi khi thấy những túi rác đầy dần lên và công viên trở nên sạch sẽ hơn.
Sau khi dọn rác, chúng mình còn được tham gia trồng thêm những cây xanh nhỏ dọc theo lối đi. Thầy cô hướng dẫn cách đào hố, đặt cây và vun đất sao cho cây có thể phát triển tốt nhất. Tự tay trồng một cái cây, mình cảm thấy rất vui và tự hào, như thể mình đang góp một phần nhỏ bé để làm cho Trái Đất thêm xanh tươi.
Hoạt động này không chỉ giúp công viên trở nên sạch đẹp hơn mà còn giúp mình và các bạn nhận thức rõ hơn về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường. Mình nhận ra rằng, chỉ cần mỗi người chúng ta có ý thức một chút thôi, môi trường sống của chúng ta sẽ tốt đẹp hơn rất nhiều. Mình hi vọng sẽ có thêm nhiều hoạt động như thế này nữa để mọi người cùng chung tay xây dựng một thế giới xanh – sạch – đẹp hơn!
Thân ái,
Bạn của bạn
3 bài tập tương tự để học sinh luyện tập
Đáp án:
- Hậu quả của ô nhiễm môi trường đất:
- Đối với sức khỏe con người: Đất bị ô nhiễm bởi kim loại nặng, hóa chất độc hại, thuốc trừ sâu,… có thể ngấm vào nguồn nước ngầm, cây trồng, sau đó đi vào chuỗi thức ăn, gây ra các bệnh nguy hiểm như ung thư, rối loạn thần kinh, dị tật bẩm sinh.
- Đối với hệ sinh thái: Làm giảm độ màu mỡ của đất, gây chết cây trồng, động vật sống trong đất, phá hủy môi trường sống của vi sinh vật, làm suy giảm đa dạng sinh học đất.
- Hậu quả của ô nhiễm môi trường nước:
- Đối với sức khỏe con người: Nước bị ô nhiễm bởi vi khuẩn, vi rút, hóa chất,… gây ra các bệnh về đường ruột (tả, lị, thương hàn), bệnh ngoài da, và các bệnh mãn tính do tích tụ chất độc.
- Đối với hệ sinh thái: Gây chết hàng loạt các loài thủy sinh (cá, tôm, san hô), phá hủy hệ sinh thái sông, hồ, biển, làm mất cân bằng sinh thái, ảnh hưởng đến chuỗi thức ăn tự nhiên.
Mua trọn bộ tài liệu lớp 5
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 0936381214 để nhận file PDF hoặc bản in
Đáp án:
Là một học sinh, em có thể góp phần bảo vệ môi trường bằng nhiều hành động nhỏ nhưng thiết thực ở trường học và tại nhà:
- Tại trường học:
- Không vứt rác bừa bãi, bỏ rác đúng nơi quy định, phân loại rác nếu có thùng rác phân loại.
- Tiết kiệm điện, nước: Tắt đèn, quạt khi ra khỏi phòng; khóa vòi nước sau khi sử dụng.
- Tham gia các hoạt động xanh của trường: Trồng cây, chăm sóc cây xanh, dọn dẹp vệ sinh trường lớp.
- Sử dụng đồ dùng học tập tái chế hoặc thân thiện với môi trường.
- Tại nhà:
- Tiết kiệm điện nước: Tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, không để nước chảy lãng phí.
- Giảm thiểu rác thải: Hạn chế sử dụng túi ni lông, đồ dùng một lần; ưu tiên sản phẩm có thể tái sử dụng.
- Phân loại rác thải tại nhà để dễ dàng cho việc tái chế.
- Tham gia cùng gia đình trồng cây xanh, chăm sóc vườn rau.
- Tuyên truyền cho người thân, bạn bè về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường.
Mua trọn bộ tài liệu lớp 5
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 0936381214 để nhận file PDF hoặc bản in
Đáp án:
Mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và hiện tượng băng tan ở Bắc Cực/Nam Cực là mối quan hệ nhân quả chặt chẽ:
- Biến đổi khí hậu gây ra băng tan:
- Biến đổi khí hậu chủ yếu do sự gia tăng nồng độ khí nhà kính (CO2, metan,…) trong khí quyển từ các hoạt động của con người (đốt nhiên liệu hóa thạch, phá rừng).
- Các khí nhà kính này giữ nhiệt trong khí quyển, làm cho nhiệt độ Trái Đất (đặc biệt là các vùng cực) tăng lên.
- Nhiệt độ tăng cao khiến băng ở Bắc Cực (băng biển, băng trên đất liền) và Nam Cực tan chảy với tốc độ nhanh chóng.
- Băng tan làm trầm trọng thêm biến đổi khí hậu (vòng lặp):
- Giảm khả năng phản xạ ánh sáng: Bề mặt băng trắng có khả năng phản xạ ánh sáng mặt trời tốt, giúp giữ cho Trái Đất mát mẻ. Khi băng tan, các đại dương và đất đai sẫm màu hơn lộ ra, hấp thụ nhiều nhiệt hơn, làm nhiệt độ Trái Đất tiếp tục tăng.
- Giải phóng khí metan: Lớp băng vĩnh cửu ở vùng cực chứa một lượng lớn khí metan (một loại khí nhà kính mạnh hơn CO2). Khi băng tan, metan bị giải phóng vào khí quyển, càng làm tăng hiệu ứng nhà kính và nóng lên toàn cầu.
- Thay đổi dòng hải lưu: Nước ngọt từ băng tan chảy vào đại dương có thể làm thay đổi độ mặn và nhiệt độ của nước biển, ảnh hưởng đến các dòng hải lưu lớn, tác động đến khí hậu toàn cầu.
Như vậy, biến đổi khí hậu là nguyên nhân chính gây băng tan, và ngược lại, băng tan lại làm trầm trọng thêm tình trạng biến đổi khí hậu, tạo thành một vòng luẩn quẩn nguy hiểm.
Mua trọn bộ tài liệu lớp 5
- Giải trọn bộ 1 môn: 49K
- Giải 3 môn bất kỳ: 99K
- Full bộ giải tất cả môn: 199K
- Đề kiểm tra 15 phút: 19K
- Đề 1 tiết / giữa kỳ có đáp án: 29K
- Đề cuối kỳ có đáp án chi tiết: 39K
Liên hệ/Zalo: Zalo 0936381214 để nhận file PDF hoặc bản in
Các bài giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức khác:
- Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức – Tổng hợp
- Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức Bài 25 Văn minh Hy Lạp (trang 105-108)
- Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức Bài 24 Văn minh Ai Cập (trang 101-104)
- Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức Bài 23 Dân số và các chủng tộc chính trên thế giới (trang 98-100)


