Giải SGK Lịch sử và Địa lí lớp 5 Kết nối tri thức Chủ đề 3 Bài 8 Đấu tranh giành độc lập thời kì Bắc thuộc (trang 36-39)

Những câu thơ trên nhắc đến sự kiện lịch sử cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng. Hai Bà Trưng đã phất cờ khởi nghĩa vào năm 40, đánh đuổi quân Hán, giành lại độc lập cho đất nước sau hơn 100 năm bị đô hộ.

– Một số cuộc đấu tranh tiêu biểu trong thời kì Bắc thuộc:

• Khởi nghĩa Hai Bà Trưng (năm 40 – 43).
• Khởi nghĩa Bà Triệu (năm 248).
• Khởi nghĩa Lý Bí (năm 542 – 602).
• Khởi nghĩa Phùng Hưng (năm 766 – 779).
• Chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền (năm 938).

– Ý nghĩa của việc liên tục đấu tranh:

Việc nhân dân ta liên tục đứng lên đấu tranh giành độc lập thể hiện ý chí kiên cường, bất khuất, tinh thần yêu nước nồng nàn và quyết tâm không chịu làm nô lệ của dân tộc Việt Nam. Dù bị đô hộ hơn 1000 năm, nhưng nhân dân ta vẫn không ngừng đấu tranh để giành lại quyền độc lập, tự chủ cho đất nước.

– Câu chuyện về Hai Bà Trưng:

Thủa xưa, nước ta bị nhà Hán đô hộ. Triệu Thị Trinh cùng chồng là Thi Sách đã chuẩn bị khởi nghĩa. Tuy nhiên, Thi Sách bị Thái thú Tô Định giết hại. Để trả thù nhà, đền nợ nước, Trưng Trắc cùng em gái là Trưng Nhị đã phất cờ khởi nghĩa ở Mê Linh (Hà Nội). Nghĩa quân đã chiếm được Mê Linh rồi tiến xuống Cổ Loa, giải phóng được nhiều nơi. Cuộc khởi nghĩa thắng lợi, Trưng Trắc được tôn làm vua, xưng là Trưng Vương. Nước được độc lập trong hơn ba năm (40 – 43).

– Điều em biết được qua câu chuyện:

Câu chuyện về Hai Bà Trưng đã thể hiện tinh thần bất khuất của dân tộc ta, cho thấy người phụ nữ Việt Nam cũng có thể trở thành những vị anh hùng lãnh đạo nhân dân đánh giặc. Cuộc khởi nghĩa này là minh chứng rõ ràng cho ý chí độc lập, tự chủ của dân tộc và lòng yêu nước sâu sắc của nhân dân ta.

1. Trục thời gian:

Các em có thể vẽ trục thời gian như sau:

2. Câu chuyện về Lý Bí và Nhà nước Vạn Xuân:

Vào thế kỉ VI, dưới ách đô hộ tàn bạo của nhà Lương, Lý Bí – một hào trưởng quê ở Phổ Yên (Thái Nguyên) – đã phát cờ khởi nghĩa. Hào kiệt và nhân dân khắp nơi kéo về hưởng ứng. Nghĩa quân đã chiếm được hầu hết các quận, huyện. Năm 544, Lý Bí lên ngôi vua, xưng là Lý Nam Đế, đặt tên nước là Vạn Xuân, đóng kinh đô ở vùng sông Tô Lịch (Hà Nội). Ông còn lập triều đình, gồm hai ban Văn, Võ, mở chùa Khai Quốc,….

Cuộc khởi nghĩa Lý Bí thể hiện lòng yêu nước, khẳng định sự trưởng thành về ý thức đấu tranh giành độc lập của nhân dân ta.

• Hai Bà Trưng: Có đền thờ Hai Bà Trưng ở Mê Linh (Hà Nội), phố Hai Bà Trưng (Hà Nội), nhiều trường học mang tên Hai Bà Trưng.
• Bà Triệu: Có đền thờ Bà Triệu ở Hậu Lộc (Thanh Hóa), đường Bà Triệu ở nhiều thành phố.
• Lý Bí: Có đền thờ Lý Nam Đế (Lý Bí) ở Phổ Yên (Thái Nguyên).
• Ngô Quyền: Có lăng Ngô Quyền ở Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội), phố Ngô Quyền ở nhiều nơi.
• Phùng Hưng: Có đền thờ Bố Cái Đại Vương (Phùng Hưng) ở Hà Nội.