10 đề ôn luyện ĐGNL VNU-HCM 2025 Phần Sử dụng ngôn ngữ Tiếng Việt dạng 04: Phong cách ngôn ngữ & chức năng giao tiếp

Cùng Sĩ Tử 2k7 làm 10 đề ôn luyện ĐGNL VNU-HCM 2025 Phần Sử dụng ngôn ngữ Tiếng Việt dạng 04: Phong cách ngôn ngữ & chức năng giao tiếp để có kế hoạch ôn thi cấp tốc cho đợt 2 sắp tới nhé!

1. Phần Sử dụng ngôn ngữ Tiếng Việt dạng 04: Phong cách ngôn ngữ & chức năng giao tiếp có gì căng?

Phần Sử dụng ngôn ngữ Tiếng Việt – Dạng 04: Phong cách ngôn ngữ & chức năng giao tiếp trong bài thi ĐGNL VNU-HCM nghe thì dễ mà làm lại dễ sai, vì:

Không hỏi kiến thức “thuộc lòng”, mà kiểm tra khả năng nhận diện ngữ cảnh – chọn ngôn ngữ phù hợp → dễ “trượt vỏ chuối” nếu cảm tính hoặc đọc không kỹ.

⚠️ Có gì “căng”?
1. Nhận diện phong cách ngôn ngữ – Dễ lẫn lộn
Phải phân biệt rõ 6 phong cách ngôn ngữ (theo SGK Ngữ văn 11), ví dụ:

Bẫy hay gặp: Văn bản hành chính – chính luận – báo chí dễ giao thoa, nếu không soi mục đích – ngữ cảnh – người viết/người nhận sẽ sai.

2. Câu hỏi về chức năng giao tiếp – dễ bị “lừa tình”
Câu có thể hỏi:

Mục đích của lời nói là gì? (thông báo / yêu cầu / thể hiện cảm xúc / thuyết phục…)

Câu nói thuộc chức năng nào?

Ví dụ:
“Tôi rất vui vì hôm nay được gặp lại các bạn.”
→ Chức năng: Biểu cảm, không phải “thông báo”.

3. Dạng câu “chọn câu phù hợp với ngữ cảnh” – dễ sai do cảm tính
Đề sẽ cho:

Một tình huống (viết mail cho thầy giáo / viết status MXH / thông báo trường…)

4 câu – phải chọn câu có phong cách đúng – ngôn ngữ đúng vai giao tiếp

Bẫy: Viết email cho cô giáo mà dùng “chúc cô iu buổi sáng vui vẻ” là sai phong cách → dù… dễ thương thật.

Kỹ năng cần có để vượt phần này:
✅ 1. Nhớ 6 phong cách → học qua ví dụ ngắn gọn
✅ 2. Luôn đọc rõ tình huống: Ai nói? Nói với ai? Mục đích gì?
✅ 3. Khi phân vân, chọn câu phù hợp người nhận – hoàn cảnh – mục đích
✅ 4. Tránh chọn câu “thấy hay hay” → ưu tiên “hợp tình – đúng kiểu”
✅ 5. Nếu đề bài nhấn mạnh “câu đúng chức năng giao tiếp” → cần xác định: thông báo, yêu cầu, biểu cảm, thuyết phục… chính xác

2. 5 câu hỏi minh họa kèm giải thích

Câu 1: Phong cách ngôn ngữ
Đoạn văn sau thuộc phong cách ngôn ngữ nào?
“Nước là một hợp chất hóa học bao gồm hai nguyên tử hidro và một nguyên tử oxi, được gọi là H₂O.”

A. Nghệ thuật
B. Hành chính – công vụ
C. Khoa học
D. Chính luận

✅ Đáp án: C
→ Dùng ngôn ngữ khách quan, thuật ngữ chuyên môn (hợp chất hóa học, nguyên tử, H₂O) → Phong cách khoa học.

Câu 2: Chức năng giao tiếp
Câu nào sau đây thực hiện chức năng thuyết phục trong giao tiếp?

A. Mình buồn quá, không muốn nói gì cả.
B. Bạn nên tập thể dục mỗi sáng để cơ thể khỏe mạnh hơn.
C. Hôm nay mình bị đau đầu nên nghỉ học.
D. 5h chiều nay có họp lớp, nhớ tham gia nhé!

✅ Đáp án: B
→ Đưa ra lý do + lời khuyên → đang thuyết phục người nghe thay đổi hành vi.

Câu 3: Phù hợp ngữ cảnh
Trong các câu dưới đây, câu nào phù hợp nhất để viết trong một email gửi thầy giáo?

A. Hi thầy, lâu rồi hong gặp, thầy vẫn ổn chứ?
B. Gửi thầy, em xin báo cáo tiến độ bài tiểu luận như sau.
C. Nay em mệt xỉu nên chắc nghỉ buổi thầy nhé.
D. Em đang rối bài này ghê á, mai thầy giảng lại nha!

✅ Đáp án: B
→ Văn phong trang trọng, rõ ràng, đúng ngữ cảnh học thuật.

Câu 4: Nhận diện phong cách báo chí
Đoạn trích nào có đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí?

A. Bông hoa cúc trắng rung rinh trong nắng sớm, dịu dàng như một nụ cười.
B. Ngày 15/4, Bộ GD&ĐT tham khảo công bố thời gian thi tốt nghiệp THPT năm 2025.
C. Học là con đường duy nhất giúp con người thoát khỏi bóng tối của sự ngu dốt.
D. Tôi xin trình bày một số lý do khiến đơn vị cần được cấp kinh phí bổ sung.

✅ Đáp án: B
→ Ngắn gọn – thông tin – thời sự → Phong cách báo chí.

Câu 5: Chức năng biểu cảm
Câu nào thực hiện chức năng biểu cảm rõ ràng nhất?

A. Vào lúc 7h sáng nay, trường tổ chức lễ chào cờ đầu tuần.
B. Bạn cần hoàn thành bài tập trước thứ Sáu tuần này.
C. Thật xúc động khi nhìn thấy ánh mắt của mẹ chờ con trở về.
D. Học sinh cần có trách nhiệm bảo vệ môi trường.

✅ Đáp án: C
→ Thể hiện cảm xúc trực tiếp → chức năng biểu cảm.

3. Cách vượt qua phần Sử dụng ngôn ngữ Tiếng Việt dạng 04: Phong cách ngôn ngữ & chức năng giao tiếp

✅ 1. Nhớ 6 phong cách qua từ khóa

Chỉ cần “soi” mục đích + người nói + hoàn cảnh, bạn sẽ nhận ra phong cách đúng.

✅ 2. Nắm 6 chức năng giao tiếp phổ biến
Thông báo: truyền thông tin

Biểu cảm: bộc lộ cảm xúc

Yêu cầu: ra lệnh, đề nghị

Thuyết phục: đưa lý lẽ để người khác thay đổi

Điều khiển: hướng dẫn hành vi

Chào hỏi / Phatic: duy trì quan hệ (ví dụ: “Chào bạn”, “Chúc bạn học tốt”)

Tip: Khi thấy một câu nói – hỏi: “Người này đang muốn làm gì với người nghe?” → Bạn sẽ biết đó là chức năng nào.

✅ 3. Phân biệt ngữ cảnh qua 3 yếu tố
Ai nói – Nói với ai – Nói để làm gì?

Ví dụ:

Viết email cho giảng viên → chọn phong cách hành chính/lịch sự học thuật

Viết tin báo giao thông → phong cách báo chí

Nói chuyện với bạn thân → sinh hoạt

✅ 4. Tránh “cảm tính hóa” khi chọn đáp án
Câu nghe “thân thiện” chưa chắc đúng ngữ cảnh

Ưu tiên câu đúng người – đúng tình huống – đúng mục đích

✅ 5. Luyện đề để “bắt nhịp” phong cách và chức năng
Thực hành nhiều giúp bạn phản xạ nhanh và quen mặt bẫy.

Bạn có thể thử:
Tổng hợp đề luyện và đề thi thử phần Ngôn ngữ Tiếng Việt ĐGNL VNUHCM – situ.edu.vn
Kho đề thi thử Đánh giá năng lực ĐHQG TP.HCM cập nhật mới nhất